Σάββατο, 31 Οκτωβρίου 2009

Η Σύναξις των αγιών Αγγέλων και Αρχαγγέλων

Σήμερα εορτάζουμε την Σύναξη των αγίων Αρχαγγέλων, και μάς δίνει την αφορμή να σταθούμε στη σχετική διδασκαλία της Εκκλησίας μας για τις επουράνιες Αγγελικές Δυνάμεις.
Ήδη στο Σύμβολο της Πίστεώς μας ομολογούμε: «Πιστεύω εις έναν Θεόν Πατέρα Παντοκράτορα, ποιητήν ουρανού και γης ορατών τε πάντων και αοράτων...», δηλαδή διακηρύσσουμε την πίστη μας όχι μόνο την ορατή, αλλά και την αόρατη δημιουργία του Θεού.
Η διακήρυξη αυτή του Συμβόλου της Πίστεως δεν είναι μια γενικότητα, προέρχεται από βιβλικές αλλά και από Πατερικές μαρτυρίες, όπως ο άγιος Βασίλειος ή ο άγιος Σπυρίδωνας όπου συλλειτουργούσε με Αγγέλους και μας λέγει ο υμνογράφος Του «…Αγγέλους έσχες συλλειτουργούντάς σοι Ιερώτατε…».
Ο Απόστολος Παύλος γράφοντας προς τους Κολασσαείς τους τονίζει: «ότι εν αυτώ εκτίσθη τα πάντα, τα εν τοις ουρανοίς και τα επί της γης, τα ορατά και τα αόρατα, είτε θρόνοι είτε κυριότητες είτε αρχαί είτε εξουσίαι…».
Για τον χρόνο που συντελέστικε η αόρατη δημιουργία, δηλαδή η δημιουργία των Αγγέλων δεν είναι δυνατόν να προσδιορισθεί, μιας και ξεφεύγει της γνωστικής μας δυνατότητας.
Στην Παλαιά Διαθήκη δεν έχουμε σαφή καταγραφή της δημιουργίας τους, μόνο στο βιβλίο του Ιώβ σημειώνεται, ότι η δημιουργία τους έγινε πριν από τον υλικό κόσμο εκεί διαβάζουμε να παρουσιάζεται ο Θεός και να λέγει: «ότε εγενήθησαν άστρα, ήνεσαν φωνή μεγάλη πάντες άγγελοι μου».
Η δημιουργία των αγγέλων προϋπάρχει της δημιουργίας του υλικού κόσμου, αλλά και του ανθρώπου με μόνο «κίνητρο» την «εκστατική» αγάπη του Θεού, ώστε λογικά κτιστά όντα να μετέχουν στη μακαριότητα Του· «ανενδεής ων αεί, εποίησεν αγγέλους, αρχαγγέλους και τάς άλλας των ασωμάτων ουσίας δι' αγαθότητα μόνην», σημειώνει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
O άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, αλλά και ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός διδάσκουν, ότι οι άγιοι Άγγελοι είναι δημιουργημένα λογικά όντα αρχαιότερα του υλικού κόσμου, δεν έχουν υλικό σώμα˙ έχουν φύση νοερά, αεικίνητη, αυτεξούσια, και αθάνατη.
Οι άγιοι Άγγελοι υπηρετούν τον Θεό, όχι ότι ο Θεός έχει ανάγκη από κάποιες υπηρεσίες, αλλά, οι υπηρεσίες τους είναι ″καθαρά″ δοξαστική, λειτουργική, αλλά μεταφέρουν και τις αγγελίες του Θεού στον άνθρωπο γίνονται δηλαδή αγγελιοφόροι, ευαγγελίζουν στον άνθρωπο τα μεγάλα γεγονότα της θείας Οικονομίας.
Όπως π.χ. την παρουσία τού Γαβριήλ στην Παναγία κατά τον Ευαγγελισμό, την παρουσία επίσης του Γαβριήλ στον Ζαχαρία για την επερχόμενη τεκνοποίηση της Ελισάβετ, στην γέννηση του Θεανθρώπου Χριστού που μάλιστα έψαλαν το θριαμβευτικό ύμνο «Δόξα εν υψίστης Θεώ και επί γης ειρήνη», στην γέννηση του Σαμψών, στην θυσία του Αβραάμ και αλλού.
Ακόμη διαδραματίζουν βοηθητικό ρόλο στην όλη προσπάθεια του ανθρώπου να επιτύχει τη λύτρωση του και να γίνει μέτοχος της άρρητης μεγαλειότητος του Θεού.
Αυτό το επισημαίνει ο Απ. Παύλος γράφοντας προς στους Εβραίους, ότι οι άγγελοι είναι «λειτουργικά πνεύματα, εις διακονίαν αποστελλόμενα δια τους μέλλοντας κληρονομείν σωτηρίαν».
Οι άγιοι άγγελοι σε σχέση με τον άνθρωπο είναι ασώματοι και άυλοι. Αυτό το άυλο δεν ομοιάζει με το άυλο του Θεού. Οι άγιοι άγγελοι έχουν σωματικότητα, που όμως είναι αιθέρια, «πυροειδής», όπως τη θεωρεί η Πατερική σκέψη, πολύ πιο λεπτή από την γνωστή μας υλικότητα.
Το αγγελικό αυτό σώμα είναι «λεπτότερον» της γνωστής ύλης.
Οι Άγγελοι δημιουργήθηκαν αναλλοίωτοι, μόνο που το στοιχείο αυτό έχει σχέση με τη σύσταση και κατασκευή τους, και όχι με την προαίρεση τους.
Μόνο το άκτιστο είναι αμετάβλητο και αναλλοίωτο. Στους αγγέλους δόθηκε η δυνατότητα «μένειν και προκόπτειν εν τω αγαθώ» ή «επί το χείρον τρέπεσθαι».
Σ' αυτή ακριβώς τη δυνατότητα τοποθετείται και η πτώση του Εωσφόρου.
Ο Εωσφόρος, μαζί με την ομάδα του, κινήθηκε από αλαζονεία απέναντι στο Θεό, θέλησε δηλαδή να εξισωθεί με τον Θεό, «εις τον ουρανόν αναβήσομαι, επάνω των άστρων του ουρανού θήσω τον θρόνον μου· καθιώ εν όρει υψηλώ επί τα όρη τα υψηλά προς βορράν, αναβήσομαι επάνω των νεφελών, έσομαι όμοιος τώ Υψίστω».
Η αλαζονική του όμως τόλμη τιμωρήθηκε, και ο Εωσφόρος, μαζί με την ομάδα του, ξέπεσε της θέσεως του και από άγγελος φωτός έγινε, άγγελος του σκότους.
Τραγικό το τόλμημα του, και τρομακτική η επίπτωσή του, «εθεώρουν τον σατανάν ως αστραπήν εκ του ουρανού πεσόντα» ακούσαμε να μας λέγει ο απόστολος Ματθαίος στο σημερινό Ευαγγέλιο.
Ο πρωτοστάτης αρχάγγελος Μιχαήλ, το όνομα τού οποίου θα πει «τις ως ο Θεός ημών», «ιδών τον αποστάτην πεσόντα, συνήγαγε τους των Αγγέλων χορούς, και ειπών, "Πρόσχωμεν!», ύμνησε μετά φωνής τον των όλων Κύριον, «ωσάν εί λέγων ότι πρόσχωμεν ημείς οι κτιστοί γεγονότες, τι πεπόνθασιν οι μεθ' ημών μέχρι του νυν φωτός υπάρχοντες, και νυν γενόμενοι σκότος».
Η τοιαύτη ουν συγκρότησις ωνομάσθη σύναξις των Αγγέλων, τουτέστιν προσοχή και ομόνοια και ένωσις».
Η πρώτη μάχη με την κακότητα του σατανά κερδήθηκε μέσα από την ταπεινότητα των Αγγελικών δυνάμεων.
Όλοι οι Άγγελοι μετά τη δοκιμασία αυτή σταθεροποιήθηκαν στην αρετή, και ανήκουν στο τμήμα εκείνο της Εκκλησίας, που έχει ήδη σωθεί. Οι μάχες των Αγγέλων συνεχίζονται, και έχουν στόχο την προφύλαξη των ανθρώπων. Ας σημειώσουμε, ότι ο αριθμός τους είναι πολύ μεγάλος, χωρίζονται σύμφωνα με τον άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη σε τρείς ομάδες· α) Χερουβείμ, Σεραφείμ, Θρόνοι, β) Εξουσίες, Κυριότητες, Δυνάμεις, και γ) Άγγελοι, Αρχάγγελοι, Αρχές.
Η υπεροχή των Αγγέλων σε σχέση προς τον άνθρωπο μετά την πτώση του είναι σαφής, όμως μετά την Ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει στη θέωση και να ξεπεράσει τη μακαριότητα των Αγγέλων.
Ήδη μια ανθρώπινη ύπαρξη, υπέρκειται όλων των Ασωμάτων Δυνάμεων, και είναι η Θεοτόκος, η «τιμιωτέρα των χερουβείμ και ενδοξότερα ασυγκρίτως των σεραφείμ» όπως ψάλουμε στην 9η ωδή στην Ακολουθία του Όρθρου.
Έτσι αγαπητοί μου αδελφοί ας μιμηθούμε τους Αγίους Αγγέλους στην αγάπη, στην κοινωνικότητα, στην ταπεινότητα, στην αγωνιστικότητα, και ας τους ικετεύουμε να μας σκεπάζουν με τα φτερά τους ώστε να μας οδηγήσουν στην οδό της σωτηρίας αλλά και να πρεσβεύουν υπέρ των ψυχών ημών στον Κύριο και Θεό μας. ΑΜΗΝ !!!

Αναγνώστες