Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2009

Δύο λόγια προς τους γονείς για τη Βάπτιση του παιδιού τους

Με μεγάλη χαρά προετοιμάζεσθε για τη βάπτιση τού παι­διού σας. Όλα σχεδόν τα έχετε προβλέ­ψει: ποιος θα είναι ο ανάδοχος, τι όνομα θα δώσετε, ποιους θα καλέσετε στη βάπτιση, από που θα αγορασθούν τα βαπτι­στικά, που θα δώσετε δεξίωση.
Θέλετε η βάπτιση τού παιδιού σας να είναι εφάμιλλη της κοινωνικής σας θέ­σης!
Δεν γνωρίζω όμως αν έχετε καθόλου σκεφθεί τη βάπτιση τού παιδιού σας όχι σαν ένα κοσμικό και κοινωνικό γεγονός, αλλά σαν Μυστήριο της άγιας Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας.
Σε παλαιότερα χρόνια αυτά όλα θεωρούνταν αυτονόητα, σήμερα ατυχώς, δεν είναι τόσο αυτονόητα.
Πολλοί πού πορεύονται προς τη βάπτιση τον παιδιού τους αγνοούν παντελώς τη σημασία τού Μυστη­ρίου, τη σχέση του με την πί­στη μας, τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην Εκκλησία.
Έτσι παραμένουν στο σκοτάδι και στε­ρούνται της δυνατότητας να συμ­μετάσχουν σε ένα σημαντικό για τη ζωή τού παιδιού τους και για τη ζωή όλης της Εκκλησίας γεγονός, όπως είναι ή βάπτιση, αδικώντας και αυτήν και τον εαυτό τους.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΒΑΠΤΙΣΗ
Είναι ο μοναδικός τρόπος, με τον όποιον εισέρχεται στην Εκκλησία του Χριστού ο άνθρωπος λαμβάνοντας επάνω του τη σφρα­γίδα που ανεξίτηλα δείχνει ότι ανήκει πλέον στο Χριστό.
Το βάπτισμα είναι «φυτεία προς άθανασίαν» (Μ. Αθανάσιος, Ρ.G.29,10) και «όχημα προς ουρανόν βασιλείας πρόξενον, υιοθεσίας χάρισμα» (Μ, Βασίλειος, Ρ.G. 31,433).
Το Μυστήριο είναι Θεοσύστατο διότι ο ίδιος ο Χριστός εβαπτίσθη και απέστειλε τους Μαθητές Του μετά την Ανάστασή Του, να βαπτίζουν λέγοντας: «Πορευθέντες ουν μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα τού Πατρός και τού Υιού και τού Αγίου Πνεύματος...» (Ματθ. κη΄, 19).
Έκτοτε η Εκκλησία βαπτίζει κάθε άνθρωπο πού θέλει να γίνει μέλος της. Η βάπτιση ανήκει στα μη επαναλαμβανόμενα Μυστήρια. Επίσης η τριττή κατάδυση μέσα στο αγιασμένο νερό της κολυμπήθρας συμβολίζει την τριήμερη Ταφή και την Ανάσταση του Χρίστου.
Ο ΝΗΠΙΟΒΑΠΤΙΣΜΟΣ
Από τον Γ΄ αιώνα καθιερώθηκε να βαπτί­ζονται οι άνθρωποι σε νηπιακή όπως γίνεται σήμερα. Και πριν βέβαια βαπτίζονταν και νήπια, ο κανό­νας όμως ήταν να βαπτίζονται σε μεγάλη ηλικία, ώστε να κατηχούνται και να ομολογούν πίστη. Γιατί γίνεται ο νηπιοβαπτισμός;
α. Ο νηπιοβαπτισμός είναι δείγμα αγάπης της Εκκλησίας προς τα παιδιά. Μη θέ­λοντας να τα αφήσει για πολύ καιρό έξω από τη μάνδρα τού Χρίστου έρμαια τού διαβόλου και μακριά από τη σώζουσα, θεία χάρη.
β. Από την Κ. Διαθήκη πληροφορούμεθα ότι νήπια βαπτίζονταν από την Εκκλησία και σ' αυτά ακόμη τα Αρχαία χρόνια, δηλ. από τον Α΄μ.Χ. αιώνα (Πρξ.στ' 13! 5. 31-33, ιη' 8, ϊΙ-2. 24,44,47,48).
γ. Για όσους ισχυρίζονται ότι με τον νηπιοβαπτισμό παραβιάζεται η ελευθέρια τού ανθρώπου, επειδή το παιδάκι βαπτίζεται χωρίς να ερωτηθεί καί συγκατανεύσει, απαντούμε ότι με την ίδια λογική δεν θα έπρεπε να μη το στέλνουν στο σχολείο, να μη τους κάνουν εμβόλια κλπ. ~Οπως όμως αυτές οί ενέργειες εντάσσονται στό καλώς νοούμενο συμφέρον τοϋ παιδιού. £τσι καί ό νηπιοβαπτισμός.
ε. Τέλος η Εκκλησία βαπτίζει τα νήπια με τη θέληση και την ευθύνη των γονέων τους.
Η ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ
Στις ήμερες μας έχει συνδεθεί το Βάπτι­σμα με το δόσιμο τού ονόματος στο παιδί. Αυτό γίνεται εθιμικά.
Σύμφωνα με την Εκ­κλησία, το όνομα δίδεται στο παιδί την 8η ήμερα από τη γέννηση του. Ο Ελληνικός νόμος παρέχει στον γονέα το δικαίωμα να δηλώσει στο Ληξιαρχείο το Όνομα τού παιδιού και πριν από τη βάπτιση του.
Το όνομα πού δίδεται στο παιδί με επισημότητα σήμερα κατά την Βάπτιση πρέπει απαραιτήτως να είναι χριστιανικό. Έτσι το παιδί αποκτά προστάτη τον άγιο του οποίον το όνομα φέρει και όχι του παππού ή της γιαγιάς με αποτέλεσμα να του δίνουν δύο ονόματα (απαράδεκτο).
Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο (άρθρο 25 Νόμου 344/76 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 15 του Νόμου 1438/84 ΑΚ) και οι δύο γονείς από κοινού αποφασίζουν τη βάπτιση τού παιδιού και το όνομα. (Αν υπάρχει διάσταση στο ανδρόγυνο ή διαφωνία, τη διαφορά επιλύει το δικαστήριο).
Ό Θεός σας αξίωσε να γίνετε γονείς
και να βαπτίσετε το παιδάκι σας.
Φανείτε αντάξιοι αυτής της δωρεάς.
Εκπληρώσατε για το παιδί σας
τα χρέη σας ως χριστιανών γονέων.
Διδάξτε τον με τα λόγια και το παράδειγμα σας
να μάθει να ζει χριστιανικά.


Τι είναι ο αναδοχος (νουνος)
Ο ανάδοχος είναι ο εγγυητής απέναντι στην Εκκλη­σία, που αναπληρώνει την έλλειψη βούλη­σης τού νηπίου και ομολογεί πίστη εξ ονόμα­τος του.
Ομολογεί βέβαια πίστη Ορθόδοξη Χριστιανική και αναλαμβάνει την υποχρέωση να διδάξει στο παιδί, μαζί με τους γονείς του, μόλις έλθει σε κατάλληλη ηλικία, το περιεχόμενο της πίστεως μας.
Το πρόσωπο τού αναδόχου είναι ιερό, συνάπτει δεσμούς πνευματικής συγγένειας με το παιδί και την οικο­γένεια του. Και λόγω της φύσεως του λειτουργήματός του επιβάλλεται να τυγχάνει της εμπιστοσύνης και εγκρίσεως της Εκ­κλησίας.
Η πνευματική συγγένεια που συνάπτεται με το βάπτισμα μεταξύ αναδόχου και αναδεκτού επεκτείνεται, κατά μεν τον νόμο, και στη μητέρα του παιδιού, κατά δε τους Ι. Κα­νόνες και μεταξύ παιδιών με τον ίδιο ανάδοχο. Καλόν είναι να προσεχθεί το σημείο αυτό.
Επομένως δεν επιτρέπεται να είναι ανάδοχοι:
α. Οι μη ορθόδοξοι, έστω και αν είναι χριστιανοί ετερόδοξοι,
β. Οι δεδηλωμένοι άθεοι και άπιστοι.
γ. Οι επιδεικτικά παραβιάζοντες εντολές και αποφάσεις της Εκκλησίας όπως π.χ. οι έχοντες τελέσει πολιτικό γάμο. Βλ. Εγκύκλιος 7. Συνόδου υπ’ αρίθμ. 2309/21-1-82.
δ. Οι μη γνωρίζοντες τα της πίστεώς μας και μη όντες σε θέση ούτε το «πιστεύω» να απαγγείλλουν. Γιατί αυτοί δεν είναι σε θέση να αναλάβουν το έργο τού αναδόχου πού εί­ναι έργο ευθύνης, πίστεως και αγωγής.
ε. Τα μικρά - μικρά παιδιά, ηλικίας δηλ. κάτω των 10 ετών λόγω ανωριμότητας.
Τά βαπτιστικά
Συμ­βαίνουν εδώ πράγματα απαράδεκτα, έξω από κάθε έγκριση της Εκκλησίας, που μάλι­στα προσεγγίζουν ενίοτε την ειδωλολατρία.
Εξηγούμαι:
1. Τα ρούχα τού παιδιού πρέπει, σύμφωνα με τον συμβολισμό της Εκκλησίας, να είναι λευκά. Το λευκό συμβολίζει την αγνότητα και καθαρότητα, το άγιον Πνεύμα.
2. Τα «μαρτυρικά» είναι ό Σταυρός ή η εικόνα της Παναγίας. Τίποτε άλλο.
3. Το λάδι. Ονομάζεται «επορκιστόν έλαιον» γιατί μ' αυτό ο ιερεύς χρίει το παιδί πριν από τη βάπτιση. Με το ίδιο λάδι αλείφει το παιδί σε όλο το σώμα του ο ανάδοχος. Επιβάλετε να είναι ελαιόλαδο αγνό και όχι σπορέλαιο.
Ή διαδικασία της βαπτίσεως: 1. Προηγείται η Κατήχηση. Γί­νεται λίγο πριν από τη βάπτιση, στο νάρθη­κα της Εκκλησίας. Εκεί ο ιερεύς διαβάζει τους εξορκισμούς. Ύστερα ερωτάται ό ανάδοχος 3 φορές αν απαρνείται για λογαριασμό τον νηπίου, το Σατανά, και συντάσσεται με τον Χριστό όπου ομολογεί το Σύμβολον της Πίστεως.
2. Μετά αρχίζει το Μυ­στήριο τού Βαπτίσματος στο κέντρο τού ναού εμπρός στην Κολυμπήθρα. Βαπτίζοντας το παιδί εις το όνομα τού Πατρός και τού Υιού και τού Αγίου Πνεύματος καιμε τη τριττή κατάδυση μέσα στο αγιασμένο νερό της κολυμπήθρας όπου συμβολίζει την τριήμερη Ταφή και την Ανάσταση του Χρίστου.
3. Ακολουθεί το Χρίσμα πού είναι ξε­χωριστό Μυστήριο. Με το Χρίσμα μεταδίδο­νται οι καρποί και τα χαρίσματα τού Άγ. Πνεύματος.
4. Τριχοκουρία: κόβονται σταυροειδώς τα μαλλιά τού παιδιού σε ένδειξη αφιερώσεώς του στο Θεό.
5. Ενδυση: ευλογούνται τα νέα ρούχα τού παιδιού, πού το παραλαμβάνουν για να το ντύσουν οι συγγενείς ή μητέρα.
Στην Κολυμπήθρα πλένουν τα χέρια τους ο ιερεύς και ο ανάδοχος.
6. Ακολουθεί ο Σταυρός: ο σταυ­ρός θα συνοδεύει το παιδί σε όλη του τη ζωή.
7. Ακολουθεί η Απόλυσις: Η μητέρα, κάνοντας τρεις μετάνοιες στον ανάδοχο και αναγνωρίζοντας την υψηλή και ιερή αποστολή τού ασπάζεται το χέρι του, παίρνει στην αγκαλιά της το νεο­φώτιστο.
ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΝΑΔΟΧΟΥ (ΝΟΥΝΟΣ)
Το έργο του Ανάδοχου είναι η κατήχηση του παιδιού. Αναλαμβάνει την ευθύνη της χριστιανικής και Εκκλησιαστικής διαπαιδαγωγήσεως του φωτιζομένου.
Ο ανάδοχος παρίσταται και συμμετέχει στο βάπτισμα ως εγγυητής της ειλικρινούς προθέσεως να κατηχηθεί και να μυηθεί ο βαπτιζόμενος στη χριστιανική πίστη.
Από την πνευματική σχέση μεταξύ αναδόχου και βαπτιζομένου δημιουργείται πνευματική συγγένεια, η οποία επεκτείνετει και στους στενούς συγγενείς τους και αποτελεί κώλυμα γάμου.
Αμέσως μετά την Βάπτιση το παιδί έχει συμμετοχή στην Θεία Κοινωνία για πρώτη φορά το νήπιο όχι μόνο 3 φορές. Αλλά περισσότερες φορές και κάθε Κυριακή είναι ευλογία και δύναμη για το παιδί. Κάθε φορά το παιδί που κοινωνά γίνεται «Χριστόφορο» και «Πνευματοφόρο». Ακόμη δύο λόγια
1. Ο ιερεύς πού βάπτισε το παιδάκι σας απέκτησε μια ειδική πνευματική σχέση με αυτό. Πολλοί ιερείς αξιώνονται να παντρεύουν τα παιδιά πού πριν 20 χρόνια βάπτισαν. Καλλιεργήστε αυτή τη σχέση με τον ιερέα είναι πνευματικός Πατέρας του παιδιού σας.
5. Προτιμάτε την ενορία σας για να βαπτίσετε το παιδί σας. Μη παρασύρεσθε από κενόδοξες σκέψεις και αλλάζατε την ενορία σας. Στην ενορία σας τηρείται Μητρώο βαπτί­σεων. Από εκεί θα εξυπηρετηθείτε όταν περαστεί ανάγκη.

Πότε πρέπει να στεκόμαστε όρθιοι κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας.

Πολλοί χριστιανοί μας διερωτώνται πότε πρέπει να κάθονται και πότε να είναι όρθιοι κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας. Έχουν δίκιο, διότι δεν τους έχει γίνει λειτουργική αγωγή (κατήχηση). Έτσι είναι φυσικό να κάθονται όταν δεν πρέπει η να στέκονται όρθιοι χωρίς λόγο.
Θα δώσουμε μερικές οδηγίες που καλύπτουν, όπως πιστεύουμε, το θέμα και διαφωτίζουν αρκετά.
Κατ᾿ αρχήν θα πρέπει να πούμε ότι και καθήμενος κανείς μπορεί να προσεύχεται μέσα στο Ναό. Ωστόσο υπάρχουν μερικές στιγμές της Θείας Λειτουργίας, που όλοι πρέπει να στέκονται όρθιοι.
Οι στιγμές αυτές είναι κατά σειρά οι εξής:
α) Στην αρχή της Θείας Λειτουργίας, όταν απαγγέλει ο Ιερεύς το «Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός…».
Όλοι είμαστε όρθιοι και στο άκουσμα των ονομάτων των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδος (του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος) και βεβαίως κάνουμε τον Σταυρό μας με ευλάβεια.
β) Σηκωνόμαστε πάλι στο τέλος του γ’ Αντιφώνου και ενώ αρχίζει η Μικρά Είσοδος με την λιτάνευση του Ιερού Ευαγγελίου. Άλλωστε ο διάκονος ή ο Ιερεύς θα δώσει σε λίγο το παράγγελμα: «Σοφία Ορθοί». Δηλαδή ιδού η Σοφία του Θεού, το Ιερόν Ευαγγέλιον.
Όλοι όρθιοι.
γ) Στον Τρισάγιον ύμνον «Άγιος ο Θεός, Άγιος Ισχυρός…» είμαστε όρθιοι και κάνουμε τον Σταυρό μας ευλαβικά.
δ) Στην απαγγελία του Αποστόλου καθόμαστε, και σηκωνόμαστε μόλις δοθεί το παράγγελμα: «Σοφία ορθοί, ακούσωμεν του Αγίου Ευαγγελίου…», όπου παραμένουμε όρθιοι μέχρι το τέλος του Ευαγγελίου, και μέχρι την επιστροφή Του στην Αγία Τράπεζα.
ε) Όρθιοι επίσης είμαστε κάθε φορά που ο Επίσκοπος ή ο Ιερεύς ή ο διάκονος θυμιάζει π.χ. στην 9ην ωδή, στην Δοξολογία, μετά την Μικρή Είσοδο, στο Χερουβικό ύμνο κ.ο.κ.
στ) Όρθιοι είμαστε κατά την διάρκεια της Μεγάλης Εισόδου και μέχρι ο Ιερεύς να εισέλθει εντός του Ιερού Βήματος.
ζ) Όρθιοι είμαστε κάθε φορά που μας ευλογεί ο Επίσκοπος ή ο Ιερεύς από την Ωραία Πύλη λέγοντας στρεφόμενος προς τον λαό: «Ειρήνη πάσι».
η) Όρθιοι επίσης είμαστε κατά την απαγγελία του «Συμβόλου της Πίστεως».
θ) Μόλις ο διάκονος ή ο Ιερεύς δώσει το παράγγελμα: «Στώμεν καλώς. Στώμεν μετά φόβου…» στεκόμεθα όρθιοι συνεχώς. Διότι από το σημείο αυτό αρχίζει το σημαντικότερο τμήμα της Θείας Λειτουργίας που είναι η Αγία Αναφορά, δηλαδή η ευλογία του Άρτου και του Οίνου και η μεταβολή τους σε «Σώμα και Αίμα Χριστού».
Συνεχίζουμε να είμαστε όρθιοι μέχρις ότου ο Επίσκοπος ή ο Ιερεύς μάς ευλογήσει από την Ωραία Πύλη λέγοντάς μας το: «και έσται τα ελέη του μεγάλου Θεού…».
ι) Όρθιοι είμαστε κατά την απαγγελία του «Πάτερ ημών…» και παραμένουμε όρθιοι μέχρις ότου ακούσουμε το: «Τα Άγια τοις αγίοις».
ια) Σηκωνόμαστε πάλι όταν ο Ιερεύς καλεί τους πιστούς εις την θείαν Μετάληψιν εμφανιζόμενος με τα Άγια στην Ωραία Πύλη, λέγων το: «Μετά φόβου Θεού…» καλόν είναι να παραμείνουμε όρθιοι όσην ώρα διαρκεί η θεία Μετάληψις.
ιβ) Τέλος σηκωνόμαστε κατά την Απόλυσιν για να δεχθούμε την τελική ευλογία του Επισκόπου ή του Ιερέως.

Η σημαντικότερες νηστείες του έτους

ΕΙΔΙΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ ΞΗΡΟΦΑΓΙΑΣ
5ῃ Ἰανουαρίου: Παραμονή Θεοφανίων
29ῃ Αὐγούστου: Ἡ Ἀποτομή τῆς Τιμ. κεφαλής τοῦ Ἁγ. Ἰωάν. Προδρόμου.
14ῃ Σεπτεμβρίου: Ὕψωσις τοῦ Τιμ. Σταυροῦ.
24ῃ Δεκεμβρίου: Παραμονή χριστουγέννων.
Ὅταν αἱ ἡμέραι αὐταί πέσουν Σάββατον ἤ Κυριακή, γίνεται κατάλυσις οἴνου καί ἐλαίου.
ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΝΗΣΤΕΙΑΣ
Νηστεία τῶν Χριστουγέννων
Ἀπό τάς 15 Νοεμβρίου μέχρι τῆς 24ης Δεκεμβρίου νηστεύουμε. Μέχρι 12 Δεκεμβρίου γίνεται κατάλυσις ἰχθύος.
Μεγάλη Τεσσαρακοστή
Ἀπό τήν Καθαρά Δευτέρα νηστεύομεν ἐκ πάντων. Σάββατον καί Κυριακή, κατάλυσις οἴνου καί ἐλαίου.
Νηστεία τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων
Ἀπό τήν Δευτέρα μετά τήν Κυριακή τῶν Ἁγίων Πάντων μέχρι τῆς παραμονῆς τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου
Κατάλυσις Ἰχθύος μέχρι 24 Ἰουνίου.
Νηστεία 15 Αὐγούστου Παναγίας
Ἄρχετε ἀπό 1ῃ ἕως 14ῃ Αὐγούστου.
ΕΟΡΤΑΙ ΟΠΟΥ ΚΑΤΑΛΥΕΤΑΙ ΙΧΘΥΣ
7 Ἰανουαρίου: Ἁγ. Ἰωάννου τοῦ Βαπ.
2 Φεβρουαρίου: Τῆς Ὑπαπαντῆς.
25 Μαρτίου: Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου.
24 Ἰουνίου: Σύλληψις Ἰωάννου τοῦ Βαπ. 29 Ἰουνίου: Ἁγ. Πέτρου καί Παύλου.6 Αὐγούστου: Μεταμ. τοῦ Σωτήρος.
15 Αὐγούστου: Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου
8 Σεπτεμβρίου: Γενέσιον τῆς Θεοτόκου.
14 Νοεμβρίου: Ἁγ. Ἁπ. Φιλίππου.
21 Νοεμβρίου: Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου
ΚατΑλυσις οΙνου καΙ ΕλαΙΟΥ
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ
11 Θεοδοσίου τοῦ κοινοβιάρχου.16 Προσκ. Ἁλύσεως Ἀποστ. Πέτρου.17 Ἀντωνίου τοῦ Μεγάλου.18 Ἀθανασίου καί Κυρίλλου.20 Εὐθυμίου τοῦ Μεγάλου.22 Τιμουθέου Ἀποστόλου 25 Γρηγορίου Ναζιανζινοῦ.27 Ἀνακομ. λειψ. Ἱωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.30 Τριῶν Ἰεραρχῶν.
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
8 Θεοδώρου τοῦ Στρατηλάτου.10 Χαραλάμπους ἱερομάρτυρος.11 Βλασίου ἱερομάρτυρος.17 Θεοδώρου τοῦ τήρωνος.24 Α' καί Β' εὔρεσις κεφ. Ἰωάννου Προδρόμου.
ΜΑΡΤΙΟΣ
9 Τῶν Ἁγ. 40 Μαρτύρων ἐν Σεβαστείᾳ.
26 Σύναξις Ἀρχ. Γαβριήλ.
ΑΠΡΙΛΙΟΣ
23 Γεωργίου τοῦ τροπαιοφόρου.25 Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου30 Ἰακώβου ἀποστόλου.
ΜΑΪΟΣ
2 Ἀνακ. λειψ. Ἀθανασίου τοῦ μεγάλου
7 Τοῦ ἐν οὐρανῶ φανεντ. Τιμ. Σταυροῦ.8 Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου.9 Ἡσαίου προφήτου.14 Ἰσιδώρου ἐν Χίω.15 Παχωμίου τοῦ μεγάλου.16 Θεοδώρου ἡγιασμένου.21 Αγίων Κωνσταντίνου καί Ἐλένης.23 Μιχαήλ ἐπ. Συννάδων.28 Εὐτυχοῦς ἐπ. Μελιτινῆς.30 Ἰσσακίου ἡγουμ. Μον. Δαλμάτων.
ΙΟΥΝΙΟΣ
6 Ἰλαρίωνος Μονῆς Δαλμάτων.8 Ἀνακ. λειψ. Ἁγ. θεοδώρου Στρατηλ.11 Αποστόλου Βαρθολομαίου ἐκ τῶν 12.13 Ἀκυλίνης μάρτυρος.30 Σύναξις τῶν 12 Ἀποστόλων.
ΙΟΥΛΙΟΣ
1 Κοσμᾶ καί Δαμιανοῦ τῶν Ἀναργύρων.2 Κατάθεσις ἐσθῆτος Θεοτόκου ἐν Βλαχ.11 Εὐφημίας μεγαλομάρτυρος.17 Μαρίνης μεγαλομάρτυρος.20 Προφήτου Ἡλιοῦ.22 Μαρίας τῆς Μαγδαλινῆς.25 Κοίμησις Ἁγ. Ἄννης.26 Παρασκευῆς ὁσιομάρτυρος.27 Αγ. Μεγαλομ. Παντελεήμονος
ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
27 Φανουρίου μάρτυρος.31 Κατάθεσις τιμίας Ζώνης Ὑπεραγίας Θεοτόκου.
ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ
1 Συμεών τοῦ Στυλίτου.9 Σύναξις τῶν Θεοπατόρων Ἰωακείμ καί Ἄννης.13 Ἱεροθέου ὁσίου.20 Εὐσταθίου μεγαλομάρτυρος.23 Σύλληψις τοῦ Τιμίου Προδρόμου.26 Μετάστασις Ἁγ. Ἰωάννου Θεολόγου.
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ
1 Παναγ. Γοργοϋπηκόου.18 Λουκᾶ Εὐαγγελιστοῦ.23 Ἰακώβου Ἀδελφοθέου.26 Δημητρίου μεγαλομάρτυρος.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ
1 Κοσμᾶ καί Δαμιανοῦ τῶν ἀναργύρων.8 Παμμ. ταξιαρχῶν Μιχαήλ & Γαβριήλ.12 Ἰωάννου τοῦ ἐλεήμονος.13 Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.16 Ματθαίου τοῦ ἀπ. καί Εὐαγγελιστοῦ.25 Αἰκατερίνης μεγαλομάρτυρος.30 Ἀνδρέου ἀποστόλου
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ
4 Βαρβάρας μεγαλομάρτυρος.5 Σάββα ἡγιασμένου.6 Νικολάου τοῦ ἐν Μύροις.9 Σύλληψις ἁγίας Ἄννης.12 Σπυρίδωνος Τριμυθοῦντος.15 Ἐλευθερίου ἱερομάρτυρος.17 Δανιήλ προφήτου.20 Ἰγνατίου τοῦ Θεοφόρου.
ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΠΟΧΗΣ ΚΡΕΑΤΟΣ
Τήν ἐβδομάδα πρίν ἀπό τήν Κυριακή τῆς Τυρινῆς καταλύεται τυρί, αὐγά, ψάρι, νηστεύεται τό κρέας.
ΚΑΤΑΛΥΣΙΣ ΕΙΣ ΠΑΝΤΑ
Τήν ἐβδομάδα μεταξύ Κυριακῆς Τελώνου καί Φαρισαίου καί Κυριακῆς τοῦ Ἀσώτου.
Τήν ἐβδομάδα τῆς Διακαινησίμου κάι τῆς Πεντηκοστῆς.
Τάς ἡμέρας μεταξύ Χριστουγέννων καί Παραμονῆς Θεοφανείων.

Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου 2009

Οσία Ευφροσύνη

Ο βίος της αγίας Ευφροσύνης είναι θαυμαστός και ο τρόπος της ζωής της ασυνήθιστος. Αποτελεί υπόδειγμα πνευματικής ανδρείας, αγνείας και σωφροσύνης.
Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια τον 5ο αιώνα μ. Χ. Ήταν μοναχοκόρη και πολύ πλούσια. Ο υλικός πλούτος, ευτυχώς, δεν κατόρθωσε να της σκληρύνη την ψυχή, ώστε να γίνη φίλαυτη και φιλάργυρη, όπως συμβαίνει τις περισσότερες φορές, αλλά ήταν και παρέμεινε φιλάνθρωπη και ελεήμων. Οι γονείς της, άνθρωποι φιλόθεοι και φιλάνθρωποι, κατάφεραν να της μεταδώσουν τον αληθινό πλούτο της καρδιάς, δηλαδή να της εμπνεύσουν την αγάπη προς τον Θεό και τούς ανθρώπους.
Σέ ηλικία δώδεκα ετών έμεινε ορφανή από μητέρα και ο πατέρας της έδειξε μεγαλύτερο ζήλο και επιμέλεια στην ανατροφή της. Όταν έγινε δεκαοκτώ ετών θέλησε να την παντρέψη με έναν νέο υψηλής κοινωνικής τάξης. Η Ευφροσύνη όμως είχε εκλέξει τον δρόμο της κατά Χριστόν παρθενίας και η απόφασή της ήταν σταθερή και αμετάκλητη. Γι’ αυτό κάποια ημέρα, αφού μοίρασε τα υπάρχοντά της στούς πτωχούς έφυγε κρυφά, και για να μή την ανακαλύψη ο πατέρας της και την υποχρεώση να επιστρέψηστον κόσμο και να παντρευτή παρά την θέλησή της, μεταμφιέστηκε και εγκαταβίωσε σε ανδρικό μοναστήρι με το όνομα Σμάραγδος. Έζησε στο ανδρικό μοναστήρι τριανταοκτώ ολόκληρα χρόνια χωρίς κανείς να καταλάβη το παραμικρό.
Στήν άσκηση και την αρετή ξεπέρασε κατά πολύ τούς συμμοναστάς της με αποτέλεσμα όλοι να θαυμάζουν τον θεάρεστο τρόπο ζωής του Σμάραγδου και αρκετοί να αγωνίζονται να τον μιμηθούν. Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης θαυμάζοντας την αγγελομίμητη ζωή της, γράφει: “Ηδυνήθη να αστράψη μεταξύ των ανδρών με τάς αρετάς, καθώς και ο πολύτιμος λίθος σμάραγδος αστράπτει ανάμεσα εις τούς άλλους λίθους. Όντως σμάραγδος εφάνη η μακαρία αύτη Ευφροσύνη...”.
Οι γονείς πολλές φορές, ίσως από υπερβολική αγάπη, που σίγουρα δεν είναι τελείως απαλλαγμένη από την φιλαυτία, επιμένουν να επιβάλουν στα παιδιά τους τις δικές τους αποφάσεις, τις οποίες λαμβάνουν εκείνοι για λογαριασμό των παιδιών τους. Η δικαιολογημένη αντίδραση των παιδιών, κάποιες φορές μάλιστα δυναμική και με στοιχεία υπερβολής, δημιουργεί οικογενειακές συγκρούσεις με κοινωνικές προεκτάσεις. Η αληθινή αγάπη είναι συνδεδεμένη με την ελευθερία και το αντίθετο. Όπως αναφέρει συχνά ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Ιερόθεος και το γράφει και στα βιβλία του, η αγάπη χωρίς την ελευθερία είναι δικτατορία, αλλά και η ελευθερία χωρίς την αληθινή αγάπη είναι αναρχία.
Η αγία Ευφροσύνη δεν έπαψε να αγαπά αληθινά τον πατέρα της και να προσεύχεται γι’ αυτόν. Όταν κατάλαβε ότι πλησιάζει το τέλος της επίγειας ζωής της ζήτησε να τον συναντήση. Εν τώ μεταξύ είχε γίνει και αυτός μοναχός στο ίδιο μοναστήρι χωρίς να του περνά ποτέ από το μυαλό ότι θα συναντούσε εκεί την κόρη του. Κατά την συνάντηση αυτή μαθεύτηκε το μυστικό της και το πραγματικό της όνομα. Εδώ αξίζει να σημειωθή ότι ο Παφνούτιος, ο πατέρας της, είναι και αυτός άγιος και ότι πατέρας και κόρη γιορτάζουν την ίδια ημέρα.
Μέσα στο ανδρικό Μοναστήρι έκανε υπεράνθρωπον αγώνα για να ζήση κατά Χριστόν. Έπρεπε συνεχώς να προσποιήται, αλλά και να καταβάλη μεγάλους κόπους, ώστε να μήν υστερήση στην άσκηση και τις πνευματικές επιδόσεις από τούς συμμοναστάς της. Καί πραγματικά, όπως αναφέρει ο ιερός υμνογράφος, απέρριψε το χαύνον του θήλεος και απέκτησε ανδρικό, δηλαδή ανδρείο, φρόνημα. Έτσι μπόρεσε να ξεπεράση τις δυσκολίες, να νικήση τούς ποικίλους πειρασμούς και να ζήση “με την άφθαρτον αγνείαν και σωφροσύνην, την οποίαν κατακτούν φθαρτοί άνθρωποι διά καμάτων και ιδρώτων” (Άγιος Ιωάννης ο Σινατης).
Πράγματι, η αγνότητα και η σωφροσύνη αποκτούνται με πολλούς κόπους και ιδρώτες. Ο άγιος Ιωάννης ο Σινατης, στο θαυμάσιο βιβλίο του που ονομάζεται "Κλίμαξ", αφιερώνει έναν λόγο στην αγνότητα και την σωφροσύνη, όπου μεταξύ των άλλων, αναφέρει: “Αγνεία σημαίνει απόκτηση της ασωμάτου φύσεως. Αγνεία σημαίνει ζηλευτός οίκος του Χριστού και επίγειος ουρανός της καρδιάς. Αγνεία σημαίνει υπερφυσική απάρνηση της ανθρωπίνης φύσεως, μία αληθινά παράδοξη άμιλλα σώματος θνητού και φθαρτού προς τούς ασωμάτους αγγέλους. Αγνός είναι εκείνος που με τον ένα έρωτα (τον θεϊκό), απέκρουσε τον άλλο έρωτα (τον σαρκικό), και έσβυσε το υλικό με το άϋλο πύρ. Σωφροσύνη σημαίνει γενική ονομασία όλων των αρετών. Σώφρων είναι εκείνος που και κατά τον ύπνο δεν αισθάνεται καμμία σαρκική κίνηση ή αλλοίωση της καταστάσεώς του. Σώφρων είναι εκείνος που απέκτησε τελεία αναισθησία ως προς την διαφορά του φύλου. Αυτός είναι ο κανών και ο όρος της τελείας και πανάγνου αγνείας, το να συμπεριφέρεται κανείς παρόμοια και προς τα έμψυχα και προς τα άψυχα σώματα, και προς τα λογικά και προς τα άλογα”.
Η αγία Ευφροσύνη μάς υπενθυμίζει, μεταξύ των άλλων, και το γεγονός ότι εάν κάποιος επιθυμή και θέλη πραγματικά να ζήση κατά Χριστόν, δεν υπάρχει τίποτα στον κόσμο που να μπορή να τον αποτρέψη. Σίγουρα, θα συναντήση πειρασμούς και δυσκολίες, θα έλθη, ίσως, αντιμέτωπος με πρόσωπα και καταστάσεις, εάν όμως αγαπά αληθινά την πνευματική ζωή, θα κάνη υπομονή και θα φθάση στον σκοπό του, διότι η αγάπη “πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει”, και μηχανεύεται απίθανους τρόπους για να εκφραστή.
Γιά να ζήση κανείς με αγνότητα και σωφροσύνη χρειάζεται ασφαλώς να καταβάλη μεγάλους κόπους και να χύση πολύ ιδρώτα. Οι Άγιοι με το φωτεινό παράδειγμά τους μάς βεβαιώνουν όμως ότι αυτή η ζωή, παρά τις δυσκολίες της, είναι υπέροχη. Καί κρύβει τέτοιες χαρές, που είναι εντελώς αδύνατο και να τις φανταστούν ακόμη οι “ψυχικοί άνθρωποι”.

Πρωτ. π. Γεωργίου Παπαβαρνάβα

Τετάρτη, 16 Σεπτεμβρίου 2009

Ο άγιος Ευστάθιος ο μεγαλομάρτυρας

Ό Ευστάθιος ήταν αξιωματικός περίβλεπτος στη Ρώμη. Στη χριστιανική πίστη προσήλθε με θαυμαστό τρόπο. Όταν κάποτε κυνηγούσε ένα ελάφι, είδε στα κερατά του να φέρει σταυρό και άκουσε μία φωνή πού τον καλούσε στην ορθή πίστη. Έτσι πίστεψε και βαπτίστηκε με το όνομα Ευστάθιος από Πλακίδας πού ονομαζόταν πριν, καθώς επίσης και ή γυναίκα του Τατιανή σε Θεοπίστη, αλλά και τα δυο τους παιδιά 'Αγάπιος και Θεόπιστος. Όταν ό αυτοκράτωρ Τραϊανός έμαθε ότι ασπάσθηκε το χριστιανισμό, του αφαίρεσε τον ανώτερο στρατιωτικό βαθμό πού είχε και τον εξόρισε με όλη του την οικογένεια. Κατά την πορεία όμως, τον χώρισαν από τη σύζυγο του Θεοπίστη και τα δύο του παιδιά, το Θεόπιστο και τον 'Αγάπιο. Το γεγονός αυτό, πίκρανε πολύ τον Ευστάθιο. Μετά από χρόνια, όταν ό Τραϊανός περιήλθε σε μεγάλη πολεμική δυσχέρεια, θυμήθηκε τον Ικανότατο αξιωματικό του Ευστάθιο. Τον επανέφερε λοιπόν στην υπηρεσία, και ό Ευστάθιος με τη γενναιότητα αλλά και τη στρατηγική πού τον διέκρινε συνετέλεσε κατά πολύ στην νίκη. Στο δρόμο μάλιστα, βρήκε την οικογένεια του και ένοιωσε μεγάλη χαρά. Ό διάδοχος, όμως, του Τραϊανού, 'Αδριανός, απαίτησε από τον Ευστάθιο να παραστεί στις θυσίες των ειδωλολατρικών θεών. Ό Ευστάθιος, βέβαια, αρνήθηκε, με αποτέλεσμα να βασανιστεί αυτός και ή οικογένεια του. 'Αλλά ή αγάπη τους στο Χριστό ενδυνάμωνε την ψυχή τους στα βασανιστήρια, ενθυμούμενοι μάλιστα τους θείους λόγους, πού λένε: "Μακάριος άνήρ ός υπομένει πειρασμόν ότι δόκιμος γενόμενος λήψεται τον στέφανον της ζωής, όν έπηγγείλατο ό Κύριος τοις άγαπώσιν αυτόν". Πανευτυχής, δηλαδή, είναι ό άνθρωπος πού βαστάει με υπομονή τη δοκιμασία των θλίψεων. Διότι έτσι γίνεται σταθερός και δοκιμασμένος, για να πάρει το λαμπρό και ένδοξο στεφάνι της αιώνιας ζωής, πού υποσχέθηκε ό Κύριος σ' αυτούς πού Τον αγαπούν. Τελικά, ό Ευστάθιος με την οικογένεια του πέθαναν μέσα σε χάλκινο πυρακτωμένο βόδι.

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2009

Οι Αγία Σοφία και οι τρεις θυγατέρες της

Οι Αγία Σοφία και οι τρεις θυγατέρες της Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη μαρτύρησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Αδριανού (117 – 138 μ.Χ.). Οι τρεις θυγατέρες της Αγίας Σοφίας, πήραν τα ονόματα τους από το χωρίο της Καινής Διαθήκης: «νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη.» ( Α' Κορινθίους. 13:13).Η Αγία Σοφία, τίμια και θεοσεβής γυναίκα, γρήγορα χήρεψε και με τις τρεις κόρες της ήλθε στη Ρώμη. Εκεί καταγγέλθηκαν ως φημισμένες χριστιανές. Τότε ο αυτοκράτορας πληροφορήθηκε ότι οι τέσσερις γυναίκες ήταν χριστιανές και διέταξε να τις συλλάβουν.Αφού απομόνωσαν τη μητέρα, άρχισαν να ανακρίνουν τις κόρες. Πρώτη παρουσιάστηκε στο βασιλιά η δωδεκάχρονη Πίστη. Με δελεαστικούς λόγους ο Ανδριανός προσπάθησε να πείσει την Πίστη να αρνηθεί το Χριστό και θα της χορηγούσε τα πάντα, για να ζήσει ευτυχισμένη ζωή, αλλά αντιμετώπισε το άκαμπτο φρόνημα της νεαρής. Τα λόγια της Αγίας Γραφής αποτέλεσαν δυναμική απάντηση της Πίστης: «ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ» (Γαλ. 2: 20) δηλαδή «ζω εμπνεόμενη από την πίστη μου στον Χριστό, που με αγάπησε και έδωσε τον εαυτό Του για τη σωτηρία μου». Τότε, μετά από βασανιστήρια, την αποκεφάλισαν.Επίσης με τα λόγια της Αγίας Γραφής απάντησε και η δεκάχρονη Ελπίδα, όταν τη ρώτησαν αν αξίζει να υποβληθεί σε τέτοια βασανιστήρια: «ἠλπίκαμεν ἐπὶ Θεῷ ζῶντι, ὅς ἐστι σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων, μάλιστα πιστῶν» (Α΄ Τιμοθ. 4:10). Δηλαδή, «ναι, διότι έχουμε στηρίξει τις ελπίδες μας στον ζωντανό Θεό, που είναι σωτήρ όλων των ανθρώπων, και ιδιαίτερα των πιστών». Αμέσως τότε και αυτή αποκεφαλίστηκε.Αλλά δεν υστέρησε σε απάντηση και η εννιάχρονη Αγάπη. Είπε ότι η ύπαρξή της είναι στραμμένη «εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ καὶ εἰς τὴν ὑπομονὴν τοῦ Χριστοῦ» (Β’ Θεσσαλ. 3: 5). Βέβαια δεν άργησαν να αποκεφαλίσουν και αυτή.Περήφανη για τα παιδιά της η Σοφία, ενταφίασε με τιμές τις κόρες της και παρέμεινε για τρεις μέρες στους τάφους τους, παρακαλώντας το Θεό να την πάρει κοντά του. Ο Θεός άκουσε την προσευχή της και η Σοφία παρέδωσε το πνεύμα της δίπλα στους τάφους των παιδιών της.

Δευτέρα, 7 Σεπτεμβρίου 2009

O Άγιος Εφραίμ

Ο Άγιος Εφραίμ γεννήθηκε στα Τρίκαλα στις 14 Σεπτεμβρίου του 1384μ.Χ. Ήταν ένα από τα οκτώ παιδιά της οικογένειας Μόρφη. Οι γονείς του όταν βάπτισαν τον Άγιο του έδωσαν το όνομα Κωνσταντίνος. Σε μικρή ηλικία ο Άγιος Εφραίμ ορφάνεψε από πατέρα. Από εκείνη την στιγμή η μητέρα του ανέλαβε εξ ολοκλήρου την φροντίδα της οικογένειας. Στην φροντίδα αυτή συμπεριέλαβε και την χριστιανική αγωγή των παιδιών της. Ο Άγιος από μικρός έδειξε ιδιαίτερη αγάπη για τον Θεό και την Χριστιανική πίστη.Όταν ο Άγιος Εφραίμ ήταν δεκατεσσάρων ετών, στην περιοχή των Τρικάλων γινόταν από τους Τούρκους, υπό τις διαταγές του Σουλτάνου Βαγιαζίτ του 1ου, επιχειρήσεις παιδομαζώματος. Το παιδομάζωμα ήταν το πρώτο στάδιο της δημιουργίας των Γενίτσαρων. Μάζευαν οι Τούρκοι μικρά Ελληνόπουλα, τα έστελναν στην Τουρκία όπου σε ειδικά στρατόπεδα τα μεγάλωναν γεμίζοντας την καρδιά τους αγάπη για τον Αλλάχ και μίσος για τον Χριστό και την Ελλάδα. Αυτά τα Ελληνόπουλα γίνονταν οι φοβεροί Γενίτσαροι, που όπως λένε πολλές μαρτυρίες ήταν σκληρότεροι και από τους ίδιους τους Τούρκους.Φοβούμενη η μητέρα του Αγίου ότι θα τον πάρουν και αυτόν οι Τούρκοι, τον συμβούλεψε να φύγει από το πατρικό του σπίτι και να κατευθυνθεί σε περιοχές της Ελλάδας που δεν ήταν ακόμα κάτω από τον Τουρκικό ζυγό. Όταν έφτανε σε μια τέτοια περιοχή, τον ορμήνεψε, να βρει ένα μοναστήρι και να εισαχθεί εκεί ως δόκιμος μοναχός, μιας και η μοναστική ζωή ήταν κάτι που επιθυμούσε και ο ίδιος.Τις συμβουλές αυτές ακολούθησε ο Άγιος Εφραίμ και μετά από πολλούς κόπους έφτασε στο όρος Αμώμων της Αττικής. Είναι το όρος που, στις μέρες μας, στους πρόποδες του είναι χτισμένη η Νέα Μάκρη. Στο όρος είχαν μαζευτεί χριστιανοί ασκητές, και από αυτούς ονομάστηκε όρος Αμώμων, δηλαδή όρος των Καθαρών. Εκεί υπήρχε και το ανδρικό μοναστήρι του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Σε αυτό το μοναστήρι κατάφυγε ο Άγιος Εφραίμ και έμεινε έως την ηλικία των 18 ετών ως δόκιμος μοναχός της μονής.Στην ηλικία των δεκαοκτώ χρίστηκε μοναχός και έλαβε το όνομα Εφραίμ (όπως έχουμε αναφέρει μέχρι τότε ονομαζόταν Κωνσταντίνος). Μετά δε από λίγα χρόνια χειροτονήθηκε Ιερέας. Στο μοναστήρι περνούσε πολύ λίγο χρόνο. Συνήθως ήταν απομονωμένος σε μια σπηλιά στην περιοχή όπου και ασκήτευε.Τα χρόνια περνούσαν και η Οθωμανική αυτοκρατορία είχε υποδουλώσει σχεδόν όλη την Ελλάδα. Στην περιοχή της Αττικής δρούσαν Τουρκικά στρατεύματα υπό τις διαταγές του Εβρενόμπεη. Μέρος αυτών των στρατευμάτων, το 1424, αναπτύχθηκε στην περιοχή του όρους Αμώμων και άρχισε να καταστρέφει, να λεηλατεί και να δολοφονεί, κάνοντας πράξη την συνήθη τακτική των Τουρκικών στρατευμάτων τον καιρό εκείνο. Έτσι έφτασαν και στο μοναστήρι του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και απαίτησαν να τους παραδοθούν οι θησαυροί του μοναστηριού. Το μοναστήρι όμως ήταν φτωχό και το μόνο που κατάφεραν να πάρουν οι Τούρκοι από εκεί ήταν οι ζωές όλων των μοναχών που σφαγιάστηκαν στην αυλή του μοναστηριού.Ο Άγιος την ημέρα εκείνη δεν ήταν στο μοναστήρι. Όταν το επισκέφθηκε την επόμενη, βρήκε τα πτώματα των μοναχών στην αυλή και το μοναστήρι κατεστραμμένο. Αφού φρόντισε για την ταφή των μοναχών, αποσύρθηκε μόνιμα πλέον στην σπηλιά που ασκήτευε. Στο μοναστήρι κατέβαινε μόνο στις μεγάλες εορτές για να λειτουργήσει στην εκκλησία του. Σε μια τέτοια εορτή, στις 14 Σεπτεμβρίου του 1425 (ημέρα μνήμης της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού), ξαναεπισκέφθηκαν οι Τούρκοι την μονή. Συνέλαβαν τον Άγιο και άρχισαν να τον υποβάλουν σε φρικτά βασανιστήρια προσδοκώντας να τους αποκαλύψει τυχών μυστικές κρύπτες με θησαυρούς που δεν είχαν καταφέρει να ανακαλύψουν. Οκτώ ολόκληρους μήνες ο Άγιος υπέμενε τα φρικτά βασανιστήρια των Τούρκων έως τις 5 Μαΐου του 1426 κρεμασμένος ανάποδα καρφωμένος με καρφιά στον κορμό μιας μουριάς, παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο, σε ηλικία 42 ετών.Στις μέρες μας στο μοναστήρι αυτό μένουν και υπηρετούν μοναχές. Το λείψανο του Αγίου Εφραίμ φυλάσσεται εκεί και καθημερινά εκατοντάδες πιστών το επισκέπτονται ζητώντας από τον Άγιο την ευλογία και την βοήθεια του. Ο Άγιος με την χάρη του Θεού έχει κάνει χιλιάδες θαύματα. Στον περίβολο της μονής, και προστατευμένη από κτίσμα που χτίστηκε γύρω της, υπάρχει η μουριά πάνω στην οποία ο Άγιος Εφραίμ άφησε την τελευταία του πνοή. Η ηρεμία που επικρατεί στον χώρο είναι κάτι που δεν περιγράφεται με λέξεις. Θα την νιώσετε κι εσείς όταν με την βοήθεια του Χριστού επισκεφθείτε τον Άγιο Εφραίμ στην μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, στην Νέα Μάκρη Αττικής.Η εκκλησία μας έχει αφιερώσει στην μνήμη του Αγίου Εφραίμ δύο ημέρες του έτους. Την 5η Μαΐου όπου τιμούμε το μαρτυρικό θάνατο του Αγίου και την 3η Ιανουαρίου όπου τιμούμε την ανεύρεση των ιερών λειψάνων του. Τα ιερά λείψανα του Αγίου Εφραίμ βρέθηκαν με Θεία Παρέμβαση το 1950, 524 ολόκληρα χρόνια μετά τον θάνατο του.

Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2009

Ομιλία δια τον Τίμιο Σταυρό

Η Παγκόσμια Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού αποτελεί ένα σπουδαίο εορτολογικό σταθμό τού εκκλησιαστικού έτους.
Σήμερα, εορτάζει ολόκληρη η Ορθόδοξη Εκκλησία, τιμά τόν Σταυρό τού Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως το «καύχημά» Της και η «δόξα» Της.
Πηγές τής εκκλησιαστικής μας ιστορίας αναφέρουν ότι η εορτή τής Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού είχε καθιερωθεί από τα πρώτα χρόνια τού Χριστιανισμού, ίσως μάλιστα να είχε καθιερωθεί και από τον Μέγα Κωνσταντίνο, κατά προτροπή προφανώς τής μητέρας του αγίας Ελένης, αμέσως μετά την εύρεση του Τιμίου Σταυρού στα Ιεροσόλυμα, το 325.
Η τιμή προς τον Τίμιο Σταυρό ανάγεται στους αποστολικούς χρόνους.
Οι επιστολές τού αποστόλου Παύλου είναι γεμάτες από χωρία με τα οποία ο μέγας Απόστολος εξαίρει τον ρόλο τού Σταυρού στην διαδικασία της σωτηρίας του κόσμου.
Πρώτος ο Παύλος μίλησε για την καύχηση τού Σταυρού τού Χριστού.
Οι αποστολικοί Πατέρες ομιλούν με σεβασμό και τιμή προς το ιερό σύμβολο, μέσω τού οποίου έγινε η καταλλαγή με το Θεό και επιτεύχθηκε η σωτηρία με την απολυτρωτική θυσία τού Χριστού.
Οι κατακόμβες ήταν γεμάτες από χαραγμένους σταυρούς.
Οι διωκόμενοι χριστιανοί πίστευαν ότι εξαιτίας της πίστεώς τους στο Χριστό έφεραν και αυτοί το δικό τους σταυρό, γι’ αυτό το ιερό αυτό σύμβολο ήταν τόσο αγαπητό σε αυτούς. Αυτό τούς εμψύχωνε και τούς έδινε τη δύναμη τού μαρτυρίου.
Ο σκοπός της αγίας Ελένης ήταν η ανεύρεση τού Τιμίου Σταυρού, ο οποίος είχε ριχτεί από τους Ρωμαίους σε παρακείμενη «χωματερή».
Σύμφωνα με την παράδοση οδηγήθηκε εκεί από ένα αρωματικό φυτό που φύτρωνε στο μέρος εκείνο, το γνωστό σε όλους μας βασιλικό.
Ύστερα από επίπονες ανασκαφές τελικά βρέθηκαν τρεις σταυροί, του Κυρίου και των δύο ληστών.
Οι εκκλησιαστικοί ιστορικοί Φιλοστόργιος και Νικηφόρος αναφέρουν ότι ο Σταυρός τού Κυρίου εντοπίσθηκε ύστερα από θαύμα, τοποθετήθηκε πάνω σε νεκρή γυναίκα και αυτή αναστήθηκε!
Η πιστή βασιλομήτωρ, με δάκρυα στα μάτια παρέδωσε τον Τίμιο Σταυρό στον Πατριάρχη Μακάριο, ο οποίος στις 14 Σεπτεμβρίου τού 325 όπου Τον ύψωσε στον φρικτό Γολγοθά και τον τοποθέτησε στον πανίερο και περικαλλή Ναό της Αναστάσεως, τον οποίο είχε ανεγείρει η αγία Ελένη πάνω από τον Πανάγιο Τάφο ο οποίος σώζεται ως σήμερα.
Το σημαντικό αυτό γεγονός σημάδεψε την ζωή της Εκκλησίας και γι’ αυτό άρχισε να εορτάζεται ως λαμπρή ανάμνηση.
Έτσι καθιερώθηκε η μεγάλη εορτή της Παγκόσμιας Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.
Όμως την αγία αυτή ημέρα εορτάζουμε και την δεύτερη Ύψωση. Περί το 614 οι Πέρσες κυρίεψαν την Παλαιστίνη, λεηλάτησαν και κατέστρεψαν τα ιερά προσκυνήματα και πήραν ως λάφυρο τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφεραν στη χώρα τους.
Η παράδοση αναφέρει ότι άπειρα θαύματα γινόντουσαν εκεί. Οι πυρολάτρες Πέρσες θεώρησαν το Τίμιο Ξύλο μαγικό και γι’ αυτό το φυλούσαν και το προσκυνούσαν, χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική του φύση και ιδιότητα!
Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος μετά την νίκη του εναντίον των Περσών παρέλαβε τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφερε στην Ιερουσαλήμ.
Ο Πατριάρχης Ζαχαρίας τον ύψωσε εκ νέου στο Ναό της Αναστάσεως στις 14 Σεπτεμβρίου του 628.
Ο εκκλησιαστικός συγγραφέας Παυλίνος αναφέρει στην ενδέκατη επιστολή του ότι η τοπική εκκλησία των Ιεροσολύμων θεώρησε ότι ο Σταυρός του Χριστού ανήκει σε όλη την χριστιανοσύνη και αποφάσισε να τεμαχίσει το Τίμιο Ξύλο και να το διανείμει σε όλη την Εκκλησία.
Έτσι διασώθηκαν μέχρι σήμερα πολλά τεμάχια, τα οποία φυλάσσονται ως τα πολυτιμότερα κειμήλια, στις Ιερές Μονές του Αγίου Όρους και όχι μόνο.
Εμείς οι ορθόδοξοι χριστιανοί τιμούμε με ιδιαίτερο τρόπο την αγία ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού του Κυρίου μας.
Η ιερές ακολουθίες έχουν πανηγυρικό χαρακτήρα, ενώ έχει θεσπισθεί αυστηρή νηστεία.
Οι πιστοί κατακλύζουν του Ιερούς Ναούς προκειμένου να προσκυνήσουν τον Τίμιο Σταυρό και να αντλήσουμε δύναμη και χάρη ουράνια από αυτόν.
Γνωρίζουμε επίσης πολύ καλά ότι η τιμή και η προσκύνηση του Σταυρού είναι προσκύνηση του Ίδιου του Εσταυρωμένου Λυτρωτού μας Ιησού Χριστού και όχι ειδωλολατρική πράξη, όπως κακόβουλα μας κατηγορούν οι ποικιλώνυμοι αιρετικοί.
Ο Σταυρός του Κυρίου μας είναι το καύχημά μας, το νικηφόρο λάβαρο το αήττητο όπλο κατά του μεγαλύτερου εχθρού μας, του διαβόλου.
Ο Σταυρός του Κυρίου αποτελεί για τη χριστιανική πίστη κορυφαίο σύμβολο θυσίας και αγιασμού, διότι η συμβολή του είναι πραγματικά τεράστια για την ανθρωπότητα αλλά και για όλων των κόσμο.
Ο Σταυρός μαζί με την Ανάσταση λειτουργούν ως δυο βασικοί άξονες πάνω στους οποίους κινείται η ζωή των πιστών χριστιανών.
Η Ανάσταση έπεται του Σταυρού και προϋποθέτει το Σταυρό και ο Σταυρός προμηνύει την Ανάσταση, δηλαδή Χωρίς Σταυρό δεν γίνεται Ανάσταση.
Ο μέγας απόστολος των εθνών Παύλος, ο κατ’ εξοχήν θεολόγος του Σταυρού, τονίζει συχνά στις θεόπνευστες επιστολές του ότι ο Σταυρός του Χριστού είναι γι’ αυτόν και για την Εκκλησία καύχηση, «ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ»[1], διότι «ὁ λόγος γὰρ ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί, τοῖς δὲ σωζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστι[2]», επειδή ο Ιησούς Χριστός «ὃς ἐγενήθη ἡμῖν σοφία ἀπὸ Θεοῦ, δικαιοσύνη τε καὶ ἁγιασμὸς καὶ ἀπολύτρωσις»[3] ως «ἡμεῖς κηρύσσομεν Χριστὸν Ἐσταυρωμένον»[4].
Ο Κύριος της δόξης «υπό χειρών ανόμων» καρφώθηκε επάνω στο ξύλο του Σταυρού, για να υποστεί το επώδυνο μαρτύριο της σταυρώσεως και να πεθάνει ως έσχιστος κακούργος.
Αλλ’ όμως η ανθρώπινη αυτή κακουργία, εξ αιτίας της άμετρης θείας αγάπης, λειτούργησε ευεργετικά για το θεοκτόνο ανθρώπινο γένος, «συνίστησι δε την εαυτού αγάπην εις ημάς ο Θεός, ότι αμαρτωλών όντων ημών Χριστός υπέρ ημών απέθανε».
Ο Σταυρός πριν τη μεγάλη σταυρική θυσία του Χριστού ήταν έχθιστο φονικό όργανο εκτέλεσης κακούργων. Όποιος πέθαινε δια της σταυρώσεως χαρακτηρίζονταν «επικατάρατος».
Αφότου όμως ο σαρκωμένος Θεός πέθανε ως κακούργος πάνω στο εγκάρσιο ξύλο, αυτό κατέστη πηγή απολυτρώσεως.
Έτσι αγαπητοί μου αδελφοί, από μέσο θανατώσεως μεταβλήθηκε σε ακένωτη πηγή ζωής, από αποκρουστικό και απαίσιο όργανο των δημίων έγινε φωτεινό σύμβολο και δίαυλος ευλογιών, από ξύλο πόνου και ωδίνων κατέστη καταφύγιο ανάπαυσης και χαράς.
Σύμφωνα με τον ουρανοβάμονα Παύλο μετεβλήθη, σύμβολο σωτηρίας, μέσο συμφιλίωσης με το Θεό και πηγή αγιασμού.
Η παράδοξη αυτή και μεγάλη αλλαγή συντελέσθηκε επειδή η άμετρη θεία αγάπη και ευσπλαχνία δε λειτούργησε εκδικητικά προς την ανθρώπινη αγνωμοσύνη και κακουργία.
Μέσα στην απύθμενη θεία φιλανθρωπία δεν υπάρχει «χώρος» για μίσος, θυμό και εκδίκηση.
Ο Θεός, ως η απόλυτη αγάπη[5], αντί εκδίκηση ανταπέδωσε στον άνθρωπο ευσπλαχνία και του δώρισε τη λύτρωση από τα πικρά δεσμά της αμαρτίας και του κακού, και του χάρισε την αιώνια ζωή.
Η ανθρώπινη κακία έδωσε στο Θεό πόνο και θάνατο δια του ξύλου του Σταυρού, η θεία ανεξικακία και άκρα φιλανθρωπία, έδωσε, αντίθετα, στο δήμιό Του αγάπη και λύτρωση!
Η δύναμη λοιπόν του Σταυρού έγκειται στην ακένωτη αγάπη του Θεού, η οποία διοχετεύεται πλέον στην ανθρωπότητα και σε ολόκληρη τη δημιουργία μέσω του Σταυρού.
Το ιερότατο αυτό σύμβολο είναι πια συνυφασμένο με τον Κύριο Ιησού Χριστό. Από Εκείνον αντλεί την ανίκητη δύναμή του, τον αγιασμό και τη χάρη.
Αν το ξύλο της γνώσεως του καλού και του κακού στον Παράδεισο[6] έγινε πρόξενος κακού και έχθρας του ανθρωπίνου γένους, το ξύλο του Σταυρού έγινε σημείο επανένωσης των ανθρώπων στο Σώμα Του Κυρίου Ιησού Χριστού.
Τα δύο εγκάρσια ξύλα, που συνθέτουν το σύμβολο του Σταυρού, συμβολίζουν το (κάθετο ξύλο) την ένωση του ανθρώπου με το Θεό και το (οριζόντιο ξύλο) την ένωση των ανθρώπων μεταξύ τους.
Επίσης, το εγκάρσιο ξύλο, συμβολίζει τα δύο χέρια του Εσταυρωμένου Λυτρωτού μας, τα οποία είναι ανοιγμένα για να αγκαλιάσουν ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Μέσα σε αυτή τη θεώρηση η νέα εν Χριστώ ανθρώπινη κοινωνία έχει διαφορετική υφή από τις προχριστιανικές και εξωχριστιανικές κοινωνίες.
Η ενοποιός δύναμη του Σταυρού αδελφοποιεί τους ανθρώπους, δημιουργώντας την κοινωνία, τής αγάπης, τής αδελφοσύνης, τής δικαιοσύνης και τής ειρήνης.
Το σύμβολο του Τιμίου Σταυρού είναι ακόμα η φοβερή δύναμη κατά των αντίθεων δυνάμεων.
Η Εκκλησία μας ψάλλει θριαμβευτικά: «Κύριε όπλον κατά του διαβόλου τον σταυρόν Σου ημίν δέδωκας, φρύττει γάρ και τρέμει μη φέρων καθοράν αυτού την δύναμιν, ότι νεκρούς ανιστά και θάνατον κατήργησεν».
Το σύμβολο του Τιμίου Σταυρού είναι το θαυμαστό φυλακτήριο των πιστών.
Δεν υπάρχει αγιαστική πράξη της Εκκλησίας μας ούτε στιγμή προσευχής που να μην ποιούμε το σημείο του Σταυρού, δεν υπάρχει δύσκολη στιγμή που να μην αγιάζουμε το σώμα μας με το σημείο του Σταυρού.
Ο Τίμιος Σταυρός αντικατέστησε όλα τα δεισιδαίμονα και αναποτελεσματικά φυλακτήρια του παρελθόντος.
Οι πιστοί πλέον φέρουν με καμάρι Αυτόν ως πολύτιμο και αποτελεσματικό φυλακτήριο κατά τού κακού, αλλά και ως ομολογία της πίστης τους στην μεγάλη απολυτρωτική θυσία του Χριστού.
Η κατάσταση τής κατάνυξης και τής χαρμολύπης που δημιουργεί στην ψυχή μας η παρουσία και η θέα του Τιμίου Σταυρού μάς κάνει να υπομένουμε με καρτερία και υπομονή τα προβλήματα της ζωής, δηλαδή να υπομένουμε τον προσωπικό μας σταυρό[7], ελπίζοντας εξάπαντος στην επερχόμενη ανάσταση.
Αυτή η ακράδαντη πίστη μας δίνει δύναμη και μάς κάνει να αντιμετωπίζουμε τη ζωή με αισιοδοξία.
Η ελληνορθόδοξη παράδοσή μας έχει ως βάση την Παύλειο αρχή «ει δε απεθάνομεν συν Χριστώ, πιστεύομεν ότι και συζήσομεν αυτώ, ειδότες ότι Χριστός εγερθείς εκ νεκρών ουκέτι αποθνήσκει, θάνατος αυτού ουκέτι κυριεύει. Ὁ γὰρ ἀπέθανε, τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφάπαξ, ὁ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ Θεῷ»[8].
Για να μπορεί όμως ο άνθρωπος να λάβει τον θείο αγιασμό μέσω του Σταυρού είναι απαραίτητο να πιστέψει στο Λυτρωτή Χριστό και στην σταυρική απολυτρωτική Του Θυσία, όπως προτρέπει ο ιερός υμνογράφος της Μ. Εβδομάδος Κοσμάς ο μοναχός: «δεύτε ούν και ημείς κεκαθαρμέναις διανοίαις συμπορευθώμεν αυτώ και συσταυρωθόμεν και νεκρωθώμεν δι’ αυτόν ταις του βίου ηδοναίς ίνα και συζήσωμεν αυτώ».
Η μεγάλη εορτή της Παγκόσμιας Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού είναι μια ακόμα ευκαιρία για όλους μας να σκεφτούμε τις άπειρες δωρεές του Θεού στη ζωή μας.
Να στρέψουμε το βλέμμα μας στο εκθαμβωτικό φως του Σταυρού προκειμένου να διαλύσουμε το σκοτεινό έρεβος των αμαρτιών της ψυχής μας.
Δεν έχουμε πολλές επιλογές, ή αποδεχόμαστε τη λυτρωτική δύναμη του Σταυρού του Χριστού και σωζόμαστε, ή παραμένουμε δούλοι της αμαρτίας και φορείς του κακού και χανόμαστε.
Η κλήση προς τη λύτρωση είναι πάντα ανοιχτή, φτάνει να πάρουμε τη μεγάλη απόφαση και να την αποδεχτούμε ώστε να γίνουμε συνδαιτυμόνες της αιώνιας ζωής και της χαράς. Αμήν.
[1] Γαλ. 6,13
[2] Α’ Κορ. 1,17
[3] Α’ Κορ. 1,30
[4] Α’ Κορ. 1,23
[5] Α’ Ιωάν. 4,8, «ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐστι, καὶ πᾶς ὁ ἀγαπῶν ἐκ τοῦ Θεοῦ γεγέννηται καὶ γινώσκει τὸν Θεὸν»
[6] Γεν. γ’ κεφ.
[7] Ματθ. 16,24, Είπε ο Ιησούς Χριστός στους μαθητές του: «εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν Σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι».
[8] Ρωμ. 6,8-9

Αναγνώστες