Τρίτη, 16 Φεβρουαρίου 2010

Τι είναι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή (μέρος δ΄)

Δεν είναι τυχαίο και χωρίς βαθύτερη σημασία ότι μέσα στην περίοδο των ημερών της νηστείας παρεμβάλλονται οι μνήμες τριών μεγάλων Αγίων της Εκκλησίας, πρώτα ενός θεολόγου και ομολογητή, Γρηγορίου του Παλαμά, κι ύστερα δυο οσίων, Ιωάννη της Κλίμακος και Μαρίας της Αιγυπτίας.
Η ορθόδοξη πίστη δεν είναι ιδεολογία και φιλοσοφική θεωρία, ανθρώπινη γνώση και συστηματική κατασκευή. Η ορθόδοξη πίστη είναι αποκάλυψη Θεού και εμπειρία αγιωσύνης.
Ο Γρηγόριος ο Παλαμάς, συνεχίζοντας τη γνήσια ορθόδοξη παράδοση των μεγάλων πατέρων της Εκκλησίας και οικουμενικών Διδασκάλων, στάθηκε ισχυρός και αμετακίνητος φραγμός στο ορθολογιστικό θεολογικό πνεύμα της Δύσης, στη σχολαστική λεγόμενη θεολογία, που κατάληξε στη γέννηση όλων των νεώτερων αρνητικών βιοκοινωνικών συστημάτων και στο κήρυγμα του θανάτου του Θεού.
Η ανατολική Εκκλησία σήκωσε την τουρκική αιχμαλωσία και στάθηκε στον μετά τη λεγομένη Αναγέννηση δυτικό αθεϊστικό διαφωτισμό και φύλαξε την αληθινή πίστη με πολύ αίμα νεομαρτύρων και σκληρή άσκηση οσίων πατέρων, ενισχυμένη με την υγιά θεολογική σκέψη Γρηγορίου του Παλαμά.
Γι’ αυτό και την μνήμη του την εορτάζει μέσα στην περίοδο του πνευματικού αγώνα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, με μια ξεχωριστή Κυριακή, αμέσως μετά την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Ύστερα, σχετικά με τη μνήμη των δύο οσίων στην Δ΄ και την Ε΄ Κυριακή των Νηστειών, η αγιωσύνη για την Εκκλησία δεν είναι φιλοσοφικό ιδεώδες και διωκόμενο χιμαιρικό θήραμα, αλλά μαρτυρία της ζωής και εμπειρίας των Αγίων.
Στην Εκκλησία δεν ομιλούμε για ιδανικά και ιδεώδη, που είναι μετέωροι οραματισμοί του μέλλοντος, αλλά για πράξεις και ιστορικά γεγονότα, για τα οποία μαρτυρεί η ζωντανή παράδοση.
Επάνω σ’ αυτά οικοδομείται η θεολογία της πίστης, ώστε να είναι πιά κανόνας ορθοδοξίας το πατερικό αξίωμα˙ «πράξις θεωρίας επίβασις». Η θεωρητική διδασκαλία, η θεολογία της Εκκλησίας, τα δόγματα της πίστης δεν είναι προκατασκευασμένα θεωρητικά σχήματα, αλλά αλήθεια που επιβαίνει και στηρίζεται στη πράξη και την εμπειρία της ζωής των αγίων˙ αυτό που αλλιώς και επιγραμματικά το είπαμε μαρτυρία αγιωσύνης.
Ο άγιος Ιωάννης ο συγγραφέας της Κλίμακος και η οσία Μαρία η Αιγυπτία είναι παραδείγματα μαρτυρημένης αγιωσύνης, ενός άνδρα και μιας γυναίκας, που η Εκκλησία παιδαγωγικά προβάλλει στα μάτια των πνευματικά αγωνιζομένων χριστιανών, για να δείξει πως η ευαγγελική αρετή δεν είναι ονειρώδες και ακατόρθωτο φιλοσοφικό ιδανικό.

Αναγνώστες