Δευτέρα, 31 Μαΐου 2010

Καθολική απαγόρευση καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους ανακοίνωσε η κυβέρνηση

Σε ανακοινώσεις αυστηρών μέτρων για την απαγόρευση του καπνίσματος προχώρησε η υπουργός Υγείας Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος. Από 1η Σεπτεμβρίου απαγορεύεται χωρίς εξαίρεση το κάπνισμα σε όλους τους δημόσιους χώρους, τους εργασιακούς, καφέ, μπαρ κ.λπ...
Ορίζεται ότι θα δοθεί μεταβατική περίοδος οκτώ μηνών σε καζίνο και νυχτερινά κέντρα με εμβαδόν άνω των 300 τ.μ., ώστε να συμμορφωθούν.
Στο διάστημα αυτό θα γίνονται αυστηροί έλεγχοι για να διαπιστωθεί εάν προχωρά ο διαχωρισμός των χώρων σε καπνιζόντων και μη.
Από 1ης Σεπτεμβρίου καταργούνται, επίσης, τα καπνιστήρια σε όλους τους χώρους εργασίας και οι καπνίζοντες θα πρέπει να πηγαίνουν έξω από την είσοδο του κτιρίου ή στην ταράτσα.
Η κα Ξενογιαννακοπούλου ανακοίνωσε ότι θα απαγορεύεται κάθε είδους διαφήμισης ή προώθησης καπνού.
Το ύψος των προστίμων είναι υπό συζήτηση με εμπλεκόμενους φορείς, ωστόσο δεν θα εξαιρεθούν οι παραβάτες ιδιοκτήτες κέντρων ή καπνιστές.
Ο έλεγχος για την τήρηση των διατάξεων του νόμου δίνεται στην αστυνομία ή στο λιμενικό ανάλογα με χώρους αρμοδιότητας. Το σώμα των επιθεωρητών υγείας θα έχει επικουρικό ρόλο και αυτό μόνο για χώρους που αφορούν την υγεία.
πηγή: http://fimotro.blogspot.com/2010/05/ka.html

Ημέρα κατά του καπνίσματος

Κυριακή, 30 Μαΐου 2010

"Η επίσκεψις του Πάπα εις την Κύπρον"

Μητροπολίτης Κυρηνείας Παύλος:
Με βαθυτατη θλίψη και ψυχική οδύνη πληροφορηθήκαμε από τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο κατά τη συνεδρία της Ιεράς Συνόδου, που έγινε στις 4 Μαΐου 2010, για την επίσκεψη του Πάπα επί του ορθοδόξου εδάφους της αγιοτόκου ημών νήσου Κύπρου, η οποία θα πραγματοποιηθεί κατόπιν επίσημης πρόσκλησης, την οποία απηύθυνε προς αυτόν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως αρχηγόν του κράτους του Βατικανού. Εξεφράσαμε καθηκόντως την αντίθεσή μας εν Συνόδω, δι’ αυτήν την επίσκεψη και δηλώσαμε ότι δεν θα παραστώμε σε καμιά εκδήλωση σχετικά μ’αυτή, γιατί δεν μας το επιτρέπει η συνείδησή μας, διότι ο Πάπας δεν είναι ο οιοσδήποτε πολιτικός ηγέτης αλλά ο αρχηγός της αιρέσεως του Παπισμού.
Και τούτο γιατί οι παπικοί με τη νόθευση της ορθής Εκκλησιολογίας, μετέτρεψαν την Εκκλησία του ζώντος Θεού από Σώμα Χριστού σε «μίαν γηΐνην πολιτικήν οργάνωσιν», σε ένα εγκόσμιο οργανισμό και κράτος με κοσμικέςεξουσίες, όπως είναι το Βατικανό......
Ο Πάπας εκμεταλλευόμενος την ευκαιρία της επίσκεψης, ζήτησε να προβληθεί η δεύτερη ιδιότητά του, ως θρησκευτικού ηγέτη των Ρωμαιοκαθολικών. Γι’ αυτό ζήτησε και εξασφάλισε εν κρυπτώ και παραβύστω δια των διπλωματικών του υπηρεσιών, ως εκ των υστέρων αποδείχθηκε, τη δοθείσα έγκριση, την οποία εσχάτως απλώς πληροφορηθήκαμε, χωρίς να ερωτηθούμε εκ των προτέρων εάν συναινούμε.
Απλώς γίναμε ακροατές της σχετικής αποφάσεως, με την οποία ασφαλώς διαφωνήσαμε, πλην όμως ματαίως, αφού όλα ήταν ήδη τετελεσμένα και εκ των προτέρων προκαθωρισμένα εν αγνοία μας.
Το μόνο το οποίο η ταπεινότης ημών δέχθηκε, ήταν η αποστολή εγκυκλίου προς το χριστεπώνυμο πλήρωμα, για να προληφθεί τυχόν σκανδαλισμός και ταραχή στις συνειδήσεις των πιστών με σοβαρές συνέπειες και απρόβλεπτες αντιδράσεις.
Είναι λυπηρό οι υποστηρικτές του Οικουμενισμού να συμπεριφέρονται με φιλοφρονήσεις και διπλωματικές αβρότητες προς τους αιρετικούς μέχρι σημείου να συμπροσεύχονται με αυτούς, παρά τη ρητή απαγόρευση των ιερών Κανόνων, και την ίδια στιγμή να αντιμετωπίζουν τις αντιδράσεις των πιστών μελών της Εκκλησίας, που αγωνιούν για την έκβαση των θεολογικών διαλόγων και σκανδαλίζονται βλέποντες Ορθοδόξους κληρικούς να συναγελάζονται και να συμπροσεύχονται με διαφόρους αιρετικούς, με ειρωνικά μειδιάματα και πολλή περιφρόνηση, ωσάν να είναι εχθροί της Εκκλησίας.
Γι’ αυτό συναινέσαμε με την απόφαση να σταλεί σχετική εγκύκλιος προς το χριστεπώνυμο πλήρωμα, όπου θα γινόταν αναφορά ότι η επίσκεψη του Πάπα έγινε με πρόσκληση του Προέδρου της Δημοκρατίας και ότι κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης δεν θα γινόταν θεολογικός διάλογος και ταυτοχρόνως θα υποδεικνύονταν οι πλάνες των Ρωμαιοκαθολικών και η διατήρηση της Ουνίας.
Δυστυχώς όμως, ως εκ των υστέρων διαπιστώσαμε, διαβάζοντας το διαμορφωμένο κείμενο, το οποίο ας σημειωθεί, μας στάλθηκε μετά από έξι μέρες, που έγινε η Σύνοδος, το περιεχόμενό του δεν ανταποκρινόταν στις θέσεις, που εν Συνόδω εξεφράσαμε για να δώσουμε τη συγκατάθεσή μας στην έκδοση της εγκυκλίου.
Οι Ρωμαιοκαθολικοί αποδεικνύονται για μια ακόμη φορά άριστοι διπλωμάτες. Ως φαίνεται από τον ημερήσιο τύπο, διαμόρφωσαν το πρόγραμμα του Πάπα κατά τέτοιο τρόπο, ώστε με λατρευτικές συγκεντρώσεις, ιδιαιτέρως δε αυτήν, που θα πραγματοποιηθεί στο κλειστό στάδιο της Λευκωσίας, όπου θα υπάρχουν Ρωμαιοκαθολικοί κληρικοί από τη Μέση Ανατολή, να επέλθει σύγχυση στους ευσεβείς Ορθοδόξους πιστούς της Κύπρου, οι οποίοι δεν είναι σε θέση να διακρίνουν τους Ουνίτες.
Βλέποντας αυτούς να συμμετέχουν στην τελετή ενδεδυμένοι με Ορθόδοξη αμφίεση, είναι βέβαιο ότι θα παραπλανηθούν και θα σκανδαλισθούν, εκλαμβάνοντας αυτούς ως Ορθοδόξους κληρικούς. Δεν αποκλείεται ακόμη, πολλά ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία εξαπατημένα από το εξωτερικό σχήμα των Ουνιτών, λανθασμένα να μεταδώσουν ότι πρόκειται για συμπροσευχή «όλων των Ανατολικών Ορθοδόξων Εκκλησιών».
Είναι εμφανής η προσπάθεια του Βατικανού να εκμεταλλευθεί την ευκαιρία και να παρουσιασθεί ο Πάπας ως ηγέτης του Χριστιανισμού και ολοκλήρου του κόσμου.
Με τέτοιες εκδηλώσεις, κατά την ταπεινή μας άποψη, δεν βοηθούνται οι αιρετικοί παπικοί να συνειδητοποιήσουν την πλάνη τους αλλά ενθαρρύνονται να συντηρούν την αδιαλλαξία τους και να παραμένουν αμετακίνητοι στις κακοδοξίες τους, προκαλώντας τα θρησκευτικά αισθήματα των Ορθοδόξων. Η εμμονή λοιπόν στην ακρίβεια του Ορθοδόξου δόγματος δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως φανατισμός η μισαλλοδοξία.
Μακάρι οι αιρετικοί παπικοί να αντιληφθούν τα λάθη τους, να αποπτύσουν τις πλάνες τους, να επιστρέψουν στην Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία, και να αποδεχθούν την αδιαίρετη Αποστολοπαράδοτη αλήθεια, όπως διατυπώθηκε στους οκτώ πρώτους αιώνες και διαφυλάσσεται μέχρι σήμερα στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Το επιχείρημα ότι αυτή η επίσκεψη θα βοηθήσει στην επίλυση του Κυπριακού μόνο πόνο και μεγάλο προβληματισμό μας προκαλεί. Ας προσέξουν οι κυβερνώντες να μην επεμβαίνουν στα θέματα της Ορθοδόξου πίστεως και να πιέζουν για αβαρίες, χάριν δήθεν εθνικών συμφερόντων, γιατί το μόνο που επιτυγχάνουν είναι η εγκατάλειψη της Θείας Χάριτος με αποτελέσματα ακριβώς αντίθετα από αυτά που επιδιώκουν.
«Μη πεποίθατε επʼ άρχοντας, επί υιούς ανθρώπων, οις ουκ έστι σωτηρία» (Ψαλμ. 145, 3), αναφέρει χαρακτηριστικά η Γραφή. Κάθε φορά που οι Ορθόδοξοι εκλιπαρούσαν τους παπικούς, αναμιγνύοντας μάλιστα τα θέματα της πίστεως με την πολιτική, για να λάβουν δήθεν την παπική βοήθεια και προστασία, προέκυπτε το αντίθετο αποτέλεσμα.
Όσοι τρέφουν την ψευδαίσθηση και καλλιεργούν την ιδέα και στον πιστό λαό ότι με τον προσεταιρισμό των αιρετικών θα επιλύσουν τα σύγχρονα κοινωνικά η εθνικά προβλήματα και ότι με κοσμικά κριτήρια θα επιτευχθεί η πολυπόθητη ενότητα μεταξύ των Ορθοδόξων και των μελών των άλλων ομολογιών, ας έχουν υπόψη ότι ο Πάπας θεωρεί την λεγόμενη ενότητα με την Ορθόδοξη Εκκλησία ως εγκατάσταση του παπικού θεσμού στην Ανατολή και υποταγή όλων των Ορθοδόξων, οι οποίοι θα υπάγονται πλέον στην ποιμαντική δικαιοδοσία του ως Ουνίτες.
Η ιστορία διδάσκει ότι ο Πάπας ουδέποτε προσέτρεξε εις βοήθεια και συμπαράσταση των Ορθοδόξων.Συμμεριζόμαστε την αγωνία για το μέλλον της χειμαζομένης νήσου μας, αλλά ταπεινά φρονούμε ότι η δικαίωση της Κύπρου δεν θα έλθει με την ενθάρρυνση του σύγχρονου θρησκευτικού συγκρητισμού, αλλά με τη βοήθεια του παντοδυνάμου Θεού, όπως επανειλημμένα αποδεικνύεται μέσα από την ιστορία.
Άμεση επιδίωξη του Πάπα είναι η αποδοχή του ως παγκόσμιου θρησκευτικού ηγέτη όλων των Χριστιανών και απώτερη, η αναγνώρισή του ως ηγέτη όλων των θρησκειών.
Η επίκληση του Κυριακού λογίου «ίνα εν ώσιν» (Ιωάν. 17, 21), για να θεμελιωθούντά οικουμενιστικά ανοίγματα δεν έχει βάση θεολογική, εάν δεν στηρίζεται «στην ενότητα της πίστεως και την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος», γιατί παραθεωρεί τις προϋποθέσεις που έθεσε ο Χριστός, «καθώς ημείς εν εσμεν» (Ιωάν. 17, 22). Η Ορθόδοξη Εκκλησία ουδέποτε έπαυσε να δέεται του Πανοικτίρμονος Θεού «υπέρ της των πάντων ενώσεως».
Η νήψη του κεκαθαρμένου νου και η αδιάλειπτη προσευχή είναι που ελκύουν τη Χάρη του Παναγίου Πνεύματος και υποβοηθούν στη μέθεξη της ακτίστου Χάριτος του Θεού και όχι οι επικοινωνιακές τεχνικές και οι δημόσιες σχέσεις. Είθε ο Κύριος να μας φωτίζει όλους, για να «ορθοτομούμε τον λόγον της Αυτού αληθείας».
πηγή:http://www.romfea.gr/2009-12-18-11-21-40/24-2009-12-18-08-37-24/5051-Μητροπολίτης-Κυρηνείας-Παύλος-22e1bca9-e1bc90πίσκεψις-τοe1bfa6-Πάπα-εe1bcb0ς-τήν-Κύπρον22

Σάββατο, 29 Μαΐου 2010

Το χρονικό της Αλώσεως.

Μάρτιος του 1453: Ο Σουλτάνος φθάνει κάτω από τα τείχη της Κων/πολης με πολυάριθμο στρατό, από στρατιώτες τεχνίτες, σιτιστές υπηρέτες και εργάτες και ατελείωτα πλήθη ατάκτων που τους προσείλκυε η προοπτική της λεηλασίας. Πολυάριθμοι φανατικοί Τούρκοι μοναχοί με κηρύγματα τόνωναν το ηθικό τους και την πολεμική τους ορμή.
7 Απριλίου: Κηρύχθηκε επίσημα η πολιορκία. Ο αγώνας ήταν άνισος. Στην Πόλη υπήρχαν 5000 Βυζαντινοί στρατιώτες και 2000 ξένοι Βενετοί και Γενουάτες και τα πληρώματα των πλοίων στο Κεράτιο Κόλπο. Ο ίδιος ο αυτοκράτορας πήρε θέση στην πύλη του Αγίου Ρωμανού απέναντι από το σουλτάνο.
11 Απριλίου: Οι Τούρκοι αρχίζουν το βομβαρδισμό με κανόνια. Κύριοι στόχοι είναι το αυτοκρατορικό παλάτι στις Βλαχερνές και την πύλη του Αγίου Ρωμανού. Το μέγεθος και οι δυνατότητες του, παραδίδονται μεταξύ θρύλου και πραγματικότητας, τέρας τι φοβερό και εξαίσιον με ήχο βολής ουρανόβροντον: είναι πράγμα φοβερότατων ιδειν και ες ακοήν όλως άπιστον και απαράδεκτον (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ).
Με τη βοήθεια Ιταλού μηχανικού, ο Μωάμεθ, κατασκεύασε δίολκο δώδεκα χιλιομέτρων ανάμεσα στο Βόσπορο και στον Κεράτιο κόλπο, πίσω από το τείχος του Γαλατά. Στον Κεράτιο κόλπο σύρθηκαν νύχτα 70 πλοία με τα πληρώματα τους. Αυτό ήταν βαρύ πλήγμα για τους Κων/πολίτες οι οποίοι υπέφεραν από έλλειψη τροφίμων. Πολλοί συμβούλευαν τον αυτοκράτορα να φύγει και πως η παρουσία του έξω από τα τείχη θα έσωζε την πόλη. Ο Κων/νος απέρριπτε την ταπεινωτική αυτή λύση με θάρρος και αξιοπρέπεια.
Ο σουλτάνος λοιπόν μετέφερε μ' αυτόν τον τρόπο τα πλοία του μέσα σε μια νύχτα και το πρωί βρέθηκαν ξαφνικά στο λιμάνι. Ύστερα έφτιαξε μια γέφυρα με τον εξής τρόπο: συγκέντρωσε πολλές μικρές βάρκες, μεγάλα δοχεία και ξύλινα βαρέλια, τα έδεσε γερά με δοκάρια, σίδερα και σκοινιά ώστε να μη σκορπιστούν από τα κύματα και έβαλε πάνω τους σανίδες τις οποίες στερέωσε με μεγάλα σιδερένια καρφιά. Έτσι κατασκεύασε μια μεγάλη και δυνατή γέφυρα με 50 οργιές πλάτος και 100 μήκος, την οποία τοποθέτησε στη μέση του λιμανιού και η οποία φαινόταν σαν ξηρά. Τοποθέτησε πάνω της ένα κανόνι και άρχισε να χτυπάει με αυτό και με τα πλοία του την Κωνσταντινούπολη από εκείνο το μέρος. "Το χρονικό της Άλωσης", Γεώργιος Φραντζής
12 Απριλίου: Οι Βυζαντινοί με επινοητικότητα αντιμετωπίζουν τις βολές. Κρεμούσαν στην εξωτερική πλευρά των τειχών δέματα με μαλλιά ή με φύλλα ώστε να εξασθενεί η ορμή των βολών. Δημιούργησαν ένα δεύτερο τείχος φτιαγμένο με χόρτα, καλάμια και λάσπη καλυμμένο με δέρματα.
13 Απριλίου: Η κυβέρνηση της Γένοβας καλεί εγγράφως όσους πολίτες της, βρίσκονται στην Ανατολή να συνδράμουν τον αυτοκράτορα Παλαιολόγο με κάθε τρόπο.
20 Απριλίου: Έφθασαν μπροστά στην Κων/πολη τρία καράβια Γενουατικά και ένα βυζαντινό φορτωμένο με προμήθειες. Αν και ο Τουρκικός στόλος κινήθηκε εναντίον τους, οι Βυζαντινοί κέρδισαν χάριν στην ναυτική απειρία των Τούρκων. Ο σουλτάνος είχε τόσο αναστατωθεί ώστε προχώρησε έφιππος μέσα στη θάλασσα.
22 Απριλίου: Ο Σουλτάνος προχωρά στο τελικό σχέδιο.
7 και 11 Μαϊου: Οι Τούρκοι επιχειρούν νέες εφόδους αλλά χωρίς αποτέλεσμα.
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡOΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΩΑΜΕΘ Β' (Απόσπασμα):
ΤΟ ΔΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΝ ΣΟΙ ΔΟΥΝΑΙ ΟΥΤ΄ ΕΜΟΝ ΕΣΤΙΝ ΟΥΤ΄ ΑΛΛΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΟΥΝΤΩΝ ΕΝ ΑΥΤΗ . ΚΟΙΝΗ ΓΑΡ ΓΝΩΜΗ ΠΑΝΤΕΣ ΑΥΤΟΠΡΟΑΙΡΕΤΩΣ ΑΠΟΘΑΝΟΥΜΕΝ ΚΑΙ ΟΥ ΦΕΙΣΟΜΕΘΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΗΜΩΝ. Το να σου παραδώσω την πόλη ούτε στις δικές μου προθέσεις είναι ούτε σε κανενός άλλου απ' όσους κατοικούν σ' αυτή, γιατί όλοι με κοινή απόφαση (που πήραμε) με τη δική μας αβίαστη θέληση θα πεθάνουμε και δε θα υπολογίσουμε τη ζωή μας. Γ. Φραντζής (ιστορικός της άλωσης) (μετάφραση).
Μετά την απάντηση του Παλαιολόγου ο Μωάμεθ κάλεσε πολεμικό συμβούλιο κι έβγαλε λόγο εμψυχώνοντας το στρατό του υπογραμμίζοντας τους θησαυρούς που θα έβρισκαν μέσα στα ανάκτορα, στα σπίτια, στις εκκλησίες. Μόλις άρχισαν να σβήνουν τα άστρα του ουρανού καθώς προχωρούσε το φως της μέρας κι εμφανίστηκε στην ανατολή η ροδοδάχτυλη αυγή, όλο το πλήθος του εχθρού παρατάχθηκε σε μια σειρά που έφτανε από τη μια μέχρι την άλλη άκρη της πόλης. Ακούστηκαν τότε τα τύμπανα, οι σάλπιγγες και τα υπόλοιπα πολεμικά όργανα με φωνές και αλαλαγμούς, ενώ τα κανόνια άρχισαν να ρίχνουν όλα μαζί.
Τότε όλοι οι Τούρκοι όρμησαν από ξηρά και από θάλασσα στα τείχη και άρχισαν τη συμπλοκή μαζί μας. Οι πιο θαρραλέοι έστησαν σκάλες, ανέβηκαν πάνω σ' αυτές και έριχναν αδιάκοπα τα βέλη τους εναντίον των δικών μας. Η φρικτή και αμφίρροπη μάχη κράτησε δύο ώρες και φαινόταν ότι οι χριστιανοί θα έπαιρναν πάλι τη νίκη. Τα πλοία που μετέφεραν τις σκάλες και τις κινητές γέφυρες αποκρούστηκαν από τα παραθαλάσσια τείχη και αναγκάστηκαν να γυρίσουν πίσω άπρακτα. Οι πολεμικές μηχανές, που έριχναν πέτρες από τα τείχη της πόλης, σκότωσαν πολλούς αγαρηνούς. Αλλά και εκείνοι που ήταν στην ξηρά έπαθαν τα ίδια και χειρότερα. Ήταν πολύ παράδοξο θέαμα να βλέπει κανείς τον ήλιο και τον ουρανό σκεπασμένους από ένα σύννεφο σκόνης και καπνού.
Οι δικοί μας έκαιγαν τις εχθρικές πολεμικές μηχανές με το "υγρό πυρ", γκρέμιζαν τις σκάλες με όσους βρίσκονταν πάνω τους και σκότωναν αυτούς που επιχειρούσαν να ανεβούν στα τείχη με μεγάλες πέτρες, ακόντια, πυροβόλα και τόξα. Όπου έβλεπαν συγκεντρωμένους Τούρκους, τους χτυπούσαν με μεγάλα τηλεβόλα, σκοτώνοντας και πληγώνοντας πολλούς. Οι εχθροί απηύδησαν τόσο πολύ από τη σθεναρή αντίσταση που συναντούσαν ώστε θέλησαν να κάνουν λίγο πίσω για να ξεκουραστούν, αλλά οι τσαούσηδες1 και οι ραβδούχοι της τουρκικής Αυλής τους χτυπούσαν με σιδερένια ραβδιά και βούνευρα2 για να μην υποχωρήσουν.
Ποιος μπορεί να περιγράψει τις κραυγές και τα βογκητά των τραυματιών και στα δύο στρατόπεδα; Ο θόρυβος και οι φωνές τους έφταναν μέχρι τον ουρανό. Μερικοί από τους δικούς μας, που έβλεπαν τους εχθρούς να υποφέρουν, τους φώναζαν: "Τι κάνετε συνεχώς επιθέσεις, αφού δεν μπορείτε να μας νικήσετε;" Εκείνοι τότε, προσπαθώντας να δείξουν τη γενναιότητα τους, ανέβαιναν πάλι στις σκάλες. Οι πιο τολμηροί σκαρφάλωναν στους ώμους των άλλων και οι επόμενοι τους μιμούνταν, για να μπορέσουν να φτάσουν στην κορυφή του τείχους. Η πολιορκία και η Άλωση της Κων/λης Γεώργιος Φραντζής 1. Οι σωματοφύλακες του σουλτάνου (σ.τ.μ-). 2. Μαστίγια από δέρμα βοδιών (σ.τ.μ.).
ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ Το πρωί (της 7ης Μαΐου) πάλι οι Τούρκοι έβαλαν με το μεγάλο τηλεβόλο λίγο χαμηλότερα κι εγκρέμισαν ένα μεγάλο κομμάτι - τα ίδια δεύτερη και τρίτη φορά. Κι όταν ήταν πια μεγάλο το χάλασμα, αμέσως πλήθος ασκέρια όρμησαν αλαλάζοντας στο μέρος αυτό πατώντας ο ένας πάνω στον άλλον - τα ίδια και οι Έλληνες από τη μεριά της πόλης: και χτυπούσαν πρόσωπο με πρόσωπο ουρλιάζοντας σαν θηρία. -'Ήταν φριχτό να βλέπει κανείς και των δυο τη δύναμη και παρατολμία. Ο Γιουστινιάνης με κάμποσους πολεμιστές όρμησε κραυγάζοντας απάνω στους Τούρκους με τόση αφοβία, ώστε εν ριπή οφθαλμού τους επέταξε κάτω από τα τείχη "κι εγέμισε το χαντάκι σκοτωμένους. Ένας δε γενίτσαρος, ο Αμουράτ, πολύ δυνατός στο κορμί, έφτασε ως το Γιουστινιάνη κι άρχισε να τον χτυπά με θηριωδία. Τότε κάποιος από τους Έλληνες επήδησε από το τείχος και του πήρε το κεφάλι με το πελέκι κι έτσι έσωσε το Γισυστινιάνη από το θάνατο...
Η πολιορκία και η άλωση της Πόλης από τους Τούρκους το 1453. Το Ρωσικό Χρονικό του. Νέστορα Ισκεντέρη, απόδ. Μ. Αλεξανδρόπουλος, Αθήνα 1978,58.
18 Μαϊου: Οι Τούρκοι στήνουν μεγάλο ξύλινο κινητό πύργο επάνω σε τροχούς κοντά στην πύλη του Αγ. Ρωμανού μπροστά στο χείλος της Τάφρου την οποία αρχίζουν να γεμίζουν. Οι Βυζαντινοί όμως τους απωθούν, αδειάζουν την τάφρο και επισκευάζουν τις ζημιές. Αδημονία και ανησυχία κυριαρχεί στο στρατόπεδο των Τούρκων
21 Μαϊου: Ο Σουλτάνος στέλνει πρέσβη στην Κων/πολη ζητώντας την παράδοση της πόλης.
25-26 Μαϊου: Συμβαίνουν πολλά δυσοίωνα στην Πόλη. Πέφτει κάτω η εικόνα της Παναγίας κατά τη λιτανεία της και τούτο παρά δόξαν γεγονός φρίκην πολλήν και αγωνίαν μέγιστην και φόβος πασιν ενέβαλεν. Επιπλέον ξεσπά μεγάλη νεροποντή με βροντές, αστραπές, χαλάζι και τη επόμενη νέφος βαθύ την πόλιν πασαν περιεκάλυψε από πρωϊας βαθείας έως εσπέρας.
Κυριακή 27 Μαϊου: Ο βομβαρδισμός άρχισε με ιδιαίτερη ένταση και εναντίον των χερσαίων τειχών και εναντίον του τείχους του Κεράτιου.
Δευτέρα 28 Μαϊου: Η Κων/πολη προετοιμαζόταν πυρετωδώς για τη μεγάλη επίθεση. Ταυτόχρονα ο κόσμος προσευχόταν και έγιναν λιτανείες με περιφορές εικόνων μπροστά στα κατεστραμμένα τείχη. Το βράδυ έγινε κατανυκτική λειτουργία στην Αγία Σοφία που έμελλε να είναι και η τελευταία. Ό καίσαρ κι οι άρχοντες εγύριζαν όλη την πόλη. με δάκρυα και θρήνους ικέτευαν τους αρχηγούς και τους στρατηγούς, όλους τους στρατιώτες κι όλο το λαό να μην χάνουν τις ελπίδες τους, να μην κάνουν βήμα πίσω - αλλά με θάρρος κι ακλόνητη πίστη χτυπάτε τους εχθρούς κι ο Κύριος και θεός μας θα μας βοηθήσει. Κι επρόσταξε να σημαίνουν όλες οι καμπάνες συναγερμό των πάντων, σύσσωμος ο λαός έτρεχε στα τείχη κι επολέμαγε τους Τούρκους. έγινε φονικός πόλεμος, φριχτό κι αβάσταχτο ήταν να βλέπεις τόση ανδρεία και παρατολμία.
Ό Πατριάρχης κι όλη η σύνοδος έκαναν δεήσεις στον μεγάλο ιερό ναό, παρακαλώντας αδιάκοπα από το θεό και την υπεραγία Θεοτόκο βοήθεια και θάρρος κατά των εχθρών. Όταν άκουσε τις καμπάνες, έλαβε τις σεπτές εικόνες, εβγήκε μπροστά στην εκκλησία και γονατιστός ευλόγησε την Πόλη με το σταυρό κι έλεγε κλαίγοντας: "Ανάστα, Κύριος ο θεός και βοήθησε μας την έσχατη τούτην ώρα της καταστροφής μας, μην αποστραφείς διαπαντός τα πλάσματα σου και μη δώσεις την κληρονομία σου βορά στους ανθρωποφάγους για να μην ειπούν: "Που είναι ο Θεός τους;", αλλά να ιδούν ότι εσύ είσαι ο θεός μας, ο Κύριος μας Ιησούς Χρίστος προς δόξα του θεού πατρός". Κι αυτά τα ίδια αναφώνησε και στην υπεραγία Θεοτόκο: ""Ω, υπεραγία Δέσποινα, άπλωσε το χέρι ενώπιον του υιού σου και Θεού μας, προστάτεψέ μας Δέσποινα, από την οργή του Θεού κι από τον όλεθρο μας, γιατί αύτη τη στιγμή, Πάναγνη και Υπεράμωμη, είμαστε μπροστά στου άδη το στόμα: έλα, φιλέσπλαχνη και φιλάνθρωπη, και σώσε μας, πάρε μας στη δεξιά σου προτού μας καταβροχθίσει ο άδης κι όλοι θα δοξάζουν, και θα ευχαριστούν το υπεράγιο κι υπέρλαμπρο όνομα σου". Αυτά έλεγαν και προσεύχονταν δίχως να σταματούν. "Το χρονικό της Άλωσης", Γεώργιος Φραντζής.
Ένας μεγάλος αριθμός πολιτών κατέφυγε στο ναό από τις πρώτες στιγμές της Τουρκικής εισβολής.
Τρίτη 29 Μαϊου: Οι Τούρκοι αρχίζουν την επίθεση από την πύλη του Αγ. Ρωμανού όπου το τείχος ήταν σχεδόν κατεστραμμένο. Οι πρώτες επιθέσεις αποκρούσθηκαν μετά από μάχη σώμα με σώμα στις οποίες ήταν παρόντες ο Ιουστινιάνης και ο Κων/νος. Σ' αυτή τη μάχη τραυματίστηκε ο Ιουστινιάνης και κατέφυγε στο Γαλατά. ΜΙΑ ΛΑΪΚΗ ΑΦΗΓΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΗ (Το παραθέτουμε με τη γλώσσα του πρωτοτύπου) "Η κακή τύχη ηθέλησε και ελαβώθη ο καπετάνιος Γιουστουνιάς (Ιουστινιάνης) με μια σαϊττέα εις τα σαγόνια και έτρεχε το αίμα εισέ όλο του το κορμί, και εσκιάχθη να μην αποθάνη, και δεν εμίλησε λόγον να βάλη άλλον εις τον τόπον του, μόνε άφησε τον πόλεμον καί έφυγε κρυφά, δια να μην τζακιστούνε οι σύντροφοι του. Και εμπήκανε οι εχθροί μέσα. Οπού αν ήθελε αφήσει άλλον εις τον τόπον τον, δεν ηθέλανε εμπή, οι εχθροί και ήθελε κρατεί τον πόλεμον και δεν ήθελε χάσει την χωράν, τόσο ότι ακόμα αντιστέκανε οι Ρωμαίοι και πολεμούσανε ανδρείως- και εσκλήρυνε πολλά ο πόλεμος. Και ο βασιλεύς, ωσάν• έμαθε ότι ελαβώθη ο καπετάνιος και έφυγε, τότε επήγαινε με αναστεναγμόν να τον ευρή, και ερωτά πού 'να τον ευρή. Και οι πολεμιστάόες, οι σύντροφοι του, επολεμούσανε χωρίς καπετάνιο. αμή αρχίσανε και αυτοί και άφηναν τον πόλεμον και εφεύγανε. Τότε επηρανε οι Τούρκοι θάρρος πολύ και οι Ρωμαίοι εόειλιάσανε πολλά. Και ετούτα εγίνισαν όιατίέφυγε ο καπετάνιος, οπού έκαμνε χρεία να στέκη και να πολεμά έως να αποθάνη εις την τιμήν του, και ήθελε όιόει θάρρος και των συντρόφων του, όιατί όλη η δύναμη του Τούρκου ήτανε εις εκείνην την μερέα. Και οι ελεεινοί Ρωμαίοι αμή ελιγοστεύανε και δεν ημπορουσανε να αντισταθούνε εισέ τόσο πλήθος Τούρκων". (Βαρβερινός κώδικας)
Η αποχώρηση του Ιουστινιάνη προκάλεσε σύγχυση και οι Τούρκοι άρχισαν να εισβάλλουν στην Πόλη κατά μάζες. Ακολούθησε η τελική αντίσταση κατά την οποία ο Κων/νος έπεσε πολεμώντας ως απλός στρατιώτης. Κι o καίσαρ, όταν άκουσε πώς έγινε πια το θέλημα του Θεού, επήγε στη μεγάλη εκκλησία, έπεσε και προσκύνησε ζητώντας έλεος από το Θεό κι άφεση αμαρτιών. Aποχαιρέτισε τον Πατριάρχη, όλο τον υπόλοιπο κλήρο, τη ρήγισσα, προσκύνησε σ' όλα τα σημεία κι εβγήκε από το ναό, πίσω εβόησε όλος ο κλήρος κι όλοι όσοι βρέθηκαν τότε εκεί, γυναίκες και παιδιά αμέτρητα τον ξεπροβόδισαν με θρήνους κι αναστεναγμούς, τόσο που έλεγες ότι η μεγάλη εκκλησία εσάλεψε από τον τόπο της, κι εμένα μου φαίνεται ότι ή βουή τους θα έφτασε κείνη τη στιγμή ίσαμε τον ουρανό. Καθώς έβγήκε από την εκκλησία είπε ένα μονό: "Όποιος θέλει να θυσιαστεί για τους ιερούς ναούς και την ορθόδοξη πίστη μας, ας με ακολουθήσει" και καβαλίκεψε το φαρί του κι ετράβηξε για τη Χρυσή Πύλη - εκεί ενόμισε ότι θα βρει τον άπιστο. Τον ακολούθησαν ως τρεις χιλιάδες πολεμιστές. Μπροστά στην πύλη είδαν πάρα πολλούς Τούρκους πού καρτερούσαν να πιάσουν τον καίσαρα. Τους εσκότωσαν όλους αυτούς. 'Έτσι ο καίσαρ έφτασε ίσαμε την πύλη, μα από τους πολλούς σκοτωμένους δεν ημπορούσε να προχωρήσει άλλο και πάλι βρέθηκαν μπροστά του άλλοι Τούρκοι κι έπολέμησαν και μ' αυτούς ως το θάνατο. Εκεί έπεσε ο ευσεβής καίσαρ Κωνσταντίνος υπέρ των ιερών ναών και της ορθοδοξίας, μήνας Μάιος, την 29η μέρα, αφού εσκότωσε με το χέρι του, όπως έλεγαν όσοι έμειναν ζωντανοί, πάνω από 600 Τούρκους, κι έτσι αλήθεψε ο χρησμός: "Με Κωνσταντίνο έγινε και πάλι με Κωνσταντίνο θ' αποθάνει". Γιατί οι αμαρτίες έρχεται ή ώρα και κρίνονται από το θεό και, καθώς λέγεται, οι κακουργίες κι οι ανομίες καταλύουν τους θρόνους των ισχυρών.
29η Μαϊου, 2:30 το μεσημέρι: Η χιλιόχρονη βυζαντινή αυτοκρατορία είχε καταλυθεί. Καμιάς πολιτείας η πτώση δεν θρηνήθηκε τόσο πολύ όσο της Πόλης του Ελληνισμού, επειδή ως το 1453 είχε παραμείνει το αδούλωτο προπύργιο του Βυζαντινού κράτους. Η αντίσταση των πολιορκουμένων μπροστά στους πολυάριθμους άπιστους για την πατρίδα και τη θρησκεία, έμεινε χαραγμένη στον υπόδουλο Ελληνισμό και δημιούργησε την εθνική συνείδηση στους 4 αιώνες σκλαβιάς. .... Οι Ελληνες μόλις διέτρεξε η φήμη πως έπεσε η Πόλη, άλλοι άρχισαν να τρέχουν προς το λιμάνι στα πλοία των Βενετσιάνων και των Γενοβέζων και καθώς ορμούσαν πολλοί πάνω στα πλοία βιαστικά και με ακαταστασία χάνονταν, γιατί βούλιαζαν τα πλοία. Και έγινε εκείνο που συνήθως γίνεται σε τέτοιες καταστάσεις. Με θόρυβο, φωνές και χωρίς καμιά τάξη έτρεχαν να σωθεί ο καθένας μέσα σε σύγχυση...
Ένα μεγάλο πλήθος άνδρες και γυναίκες, που όλο και μεγάλωνε από τους κυνηγημένους, στράφηκε προς τον πιο μεγάλο ναό της Πόλης, που ονομάζεται Αγια Σοφιά. Μαζεύτηκαν εδώ άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Σε λίγο όμως πιάστηκαν από τους Τούρκους χωρίς αντίσταση. Πολλοί άνδρες σκοτώθηκαν μέσα στο ναό από τους Τούρκους. Αλλοι πάλι σ' άλλα μέρη της Πόλης πήραν τους δρόμους χωρίς να ξέρουν για που. Σε λίγο άλλοι σκοτώθηκαν, άλλοι πιάστηκαν και πολλοί όμως από τους Ελληνες φάνηκαν γενναίοι αντιστάθηκαν και σκοτώθηκαν, για να μη δουν τις γυναίκες και τα παιδιά τους σκλάβους.
"Σε όλη την Πόλη τίποτε άλλο δεν έβλεπες παρά αυτούς που σκότωναν και αυτούς που σκοτώνονταν αυτούς που κυνηγούσαν και κείνους που έφευγαν". Λαόνικος Χαλκοκονδύλης, "Απόδειξις ιστοριών" (μετάφραση). Ο λαός διέδιδε με το τραγούδι του το σκληρό μήνυμα ως θέλημα Θεού. Πηραν την πόλιν, πηραν την, πηραν τη Σαλονίκη, πηραν και την Αγία Σοφιά, το μέγα Μοναστήρι, που ειχε τριακόσια σήμαντρα κι εξήντα δυό καμπάνες κάθε καμπάνα και παπάς, κάθε παπάς και διάκος. Σιμά να βγουν τά άξια κι ο βασιλιάς του κόσμου φωνή τους ηρθ' εξ ουρανου κι απ' Αρχαγγέλου στόμα. Στις 2:30 το μεσημέρι η χιλιόχρονη Βυζαντινή Αυτοκρατορία το σύμβολο του Ελληνισμού και Χριστιανισμού, είχε καταλυθεί.
Η Λαϊκή μούσα θρηνεί για την άλωση της Πόλης: "Πάψετε το Χερουβικό, κι ας χαμηλώσουν τ' Άγια γιατί είναι θέλημα Θεού, η Πόλη να τουρκέψη". "Η Δέσποινα ταράχτηκε και δάκρυσαν οι εικόνες". Αλλά το γενναίο φρόνημα του έθνους με αισιοδοξία δηλώνει: "Σώπασε, κυρά Δέσποινα, μην κλαις και μη δακρύζης, πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θα' ναι". Θρήνος κλαυθμός και οδυρμός και στεναγμός και λύπη, Θλίψις απαραμύθητος έπεσεν τοις Ρωμαίοις. Εχάσασιν το σπίτιν τους, την Πόλιν την αγία, το θάρρος και το καύχημα και την απαντοχήν τους. Τις το 'πεν; Τις το μήνυσε; Πότε 'λθεν το μαντάτο; Καράβιν εκατέβαινε στα μέρη της Τενέδου και κάτεργον το υπάντησε, στέκει και αναρωτά το: -"Καράβιν, πόθεν έρκεσαι και πόθεν κατεβαίνεις;" -"Ερκομαι ακ τα' ανάθεμα κι εκ το βαρύν το σκότος, ακ την αστραποχάλαζην, ακ την ανεμοζάλην απέ την Πόλην έρχομαι την αστραποκαμένην. Εγώ γομάριν Δε βαστώ, αμέ μαντάτα φέρνω κακά δια τους χριστιανούς, πικρά και δολωμένα." (δημοτικό, απόσπασμα).
Παραδοσιακοί και θαυμαστοί θρύλοι, αναπτύχθηκαν γύρω από την άλωση της Πόλης, για να θρέψουν τις ελπίδες και το θάρρος του εθνους επί αιώνες. "Πάλι με Χρόνους και καιρούς" Όταν έπεσε η Κωνσταντινούπολη στους Τούρκους, ένα πουλί ανέλαβε να πάει ένα γραπτό μήνυμα στην Τραπεζούντα στην Χριστιανική Αυτοκρατορία του Ποντου για την Άλωση της Πόλης. Μόλις έφτασε εκεί πήγε κατευθείαν στη Μητρόπολη που λειτουργούσε ο Πατριάρχης και άφησε το χαρτί με το μήνυμα πάνω στην Άγια Τράπεζα. Κανείς δεν τολμούσε να πάει να διαβάσει το μήνυμα. Τότε πήγε ένα παλλικάρι, γιός μιας χήρας, και διάβασε το άσχημο μαντάτο "Πάρθεν η Πόλη, Πάρθεν η Ρωμανία". Το εκκλησίασμα και ο Πατριάρχης άρχισαν τον θρήνο, αλλά ο νέος τους απάντησε "Κι αν η Πόλη έπεσε, κι αν πάρθεν η Ρωμανία, πάλι με χρόνους και καιρούς, πάλι δικά μας θα' ναι". Πάρθεν η Ρωμανία Έναν πουλίν, καλόν πουλίν εβγαίν' από την Πόλην ουδέ στ' αμπέλια κόνεψεν ουδέ στα περιβόλια, επήγεν και-ν εκόνεψεν α σου Ηλί' τον κάστρον. Εσείξεν τ' έναν το φτερόν σο αίμα βουτεμένον, εσείξεν τ' άλλο το φτερόν, χαρτίν έχει γραμμένον, Ατό κανείς κι ανέγνωσεν, ουδ' ο μητροπολίτης έναν παιδίν, καλόν παιδίν, έρχεται κι αναγνώθει. Σίτ' αναγνώθ' σίτε κλαίγει, σίτε κρούει την καρδίαν. "Αλί εμάς και βάι εμάς, πάρθεν η Ρωμανία!" Μοιρολογούν τα εκκλησιάς, κλαίγνε τα μοναστήρια κι ο Γιάννες ο Χρυσόστομον κλαίει, δερνοκοπιέται, -Μη κλαίς, μη κλαίς Αϊ-Γιάννε μου, και δερνοκοπισκάσαι -Η Ρωμανία πέρασε, η Ρωμανία 'πάρθεν. -Η Ρωμανία κι αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο. (Δημοτικό τραγούδι του Πόντου).
"ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΠΟΥ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΝΑ ΚΥΛΑΕΙ". Οι περισσότεροι τοπικοί θρύλοι για την άλωση της Κωνσταντινούπολης μοιάζουν σε ένα σημείο: όλοι δείχνουν ότι ο χρόνος σταμάτησε με την κατάληψη της ιερής πόλης της Ορθοδοξίας από τους άπιστους Τούρκους και ότι η τάξη στον κόσμο θα επανέλθει με την ανακατάληψη της Βασιλεύουσας από τους Έλληνες. Έτσι, και στην Ήπειρο υπάρχει μιααντίστοιχη λαϊκή δοξασία. Συγκεκριμένα, ένα πουλί φέρνει την αναγγελία της πτώσης της Πόλης σε μια ομάδα βοσκών που εκείνη τη στιγμή ποτίζουν τα κοπάδια τους σε ένα ποτάμι, Ο θρύλος λέει ότι στο άκουσμα της φοβερής είδησης τα νερά του ποταμίου σταμάτησαν να κυλάνε, αφού και το φυσικό στοιχείο θεώρησε ότι η πτώση της Κωνσταντινούπολης ήταν κάτι το ανήκουστο. Το ποτάμι θα συνεχίσει και πάλι να κυλάει, μόλις απελευθερωθεί η Πόλη, συνεχίζει ο λαϊκός θρύλος...
"ΤΑ ΨΑΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΛΟΓΕΡΟΥ". Κάποιος καλόγερος είχε ψαρέψει σε ένα ποτάμι ψάρια και τα τηγάνιζε κοντά στην όχθη του ποταμού. Τη στιγμή εκείνη ακούστηκε από ένα πουλί το μήνυμα της πτώσης της Κωνσταντινούπολης στους Τούρκους. Ο καλόγερος σάστισε και αμέσως τα μισοτηγανισμένα ψάρια πήδησαν από το τηγάνι και ξαναβρέθηκαν στο ποτάμι. Εκεί ζουν αιώνια μέχρι τη στιγμή της απελευθέρωσης της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους, οπότε και θα ξαναβγούν για να συνεχιστεί το τηγάνισμα τους.
"Ο Πύργος της Βασιλοπούλας". Στα κάστρα του Διδυμότειχου ένας κυκλικός πύργος, ο ψηλότερος ονομάζεται "πύργος της βασιλοπούλας". Η παράδοση λέει πως κάποτε ο βασιλιάς διασκέδαζε κυνηγώντας και στη θέση του άφησε την κόρη του. Όταν τον ειδοποίησαν ότι έρχονται οι Τούρκοι είχε τόση εμπιστοσύνη στην οχυρότητα του κάστρου ώστε είπε: "αν σηκωθεί από τη χύτρα ο κόκορας και λαλήσει, θα πιστέψω ότι κυριεύτηκε η πόλη.". Οι Τούρκοι όμως χρησιμοποίησαν δόλο και έδειξαν το χρυσοκέντητο μαντήλι του βασιλιά στην κόρη του. Αυτή μόλις το είδε, τους παρέδωσε το κλειδί του κάστρου κι έγινε αιτία της άλωσης. Όταν κατάλαβε πως την ξεγέλασαν, δεν άντεξε την ντροπή και αυτοκτόνησε πέφτοντας από τον πύργο. Από τότε ο πύργος λέγεται της βασιλοπούλας.
"0I ΚΡΗΤΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ". Έναν από τους πύργους των τειχών της Πόλης τον υπεράσπιζαν τρία αδέρφια, άρχοντες Κρητικοί που πολεμούσαν με το μέρος των Βενετών (η Κρήτη τότε ήταν κάτω από την κυριαρχία των Βενετών). Μετά την πτώση της πόλης τα τρία αδέρφια και οι άντρες τους εξακολουθούσαν να πολεμούν και παρά τις λυσσώδεις προσπάθειες τους οι Τούρκοι δεν είχαν κατορθώσει να καταλάβουν τον πύργο. Για το περιστατικό αυτό ενημερώθηκε ο Σουλτάνος και εντυπωσιάστηκε από την παλικαριά τους. Αποφάσισε, λοιπόν, να τους επιτρέψει να φύγουν με ασφάλεια από τον πύργο και να πάρουν ένα καράβι με τους άντρες τους και να γυρίσουν στην Κρήτη. Πραγματικά η πρόταση του έγινε δεκτή με τη σκέψη ότι έπρεπε να μείνουν ζωντανοί για να πολεμήσουν να ξαναπάρουν τη Βασιλεύουσα πίσω από τους απίστους. Έτσι οι Κρητικοί επιβιβάστηκαν στο πλοίο τους και ξεκίνησαν για το νησί τους. Το πλοίο δεν έφτασε ποτέ στην Κρήτη και ο θρύλος λέει ότι περιπλανιούνται αιώνια στο πέλαγος μέχρι τη στιγμή που θα ξεκινήσει η μάχη για την ανακατάληψη της Πόλης από τους Έλληνες. Τότε το πλοίο των Κρητικών θα τους ξαναφέρει στην Κωνσταντινούπολη για να πάρουν και αυτοί μέρος στη μάχη και να ολοκληρώσουν την αποστολή τους και το ελληνικό έθνος να ξανακερδίσει την Πόλη.
Ο Ναός της Αγίας Σοφίας
Είναι αναμφισβήτητο στο πέρασμα των χρόνων και στο ξεφύλλισμα της Ιστορίας πως οι Έλληνες αγωνίζονταν για την Πίστη τους στην Ορθοδοξία. Η Κωνσταντινούπολη, αποτέλεσε το κέντρο της ορθοδοξίας και η Αγία Σοφία το σύμβολο της ορθοδοξίας.
Ο Ιουστινιανός μετά τη "στάση του Νίκα" θέλησε να επαναφέρει την τάξη και να ενισχύσει την εξουσία του. Έτσι αποφάσισε να χτίσει μια εκκλησία που θα ξεπερνούσε τις εκκλησίες της εποχής ως προς το μέγεθος, το σχέδιο και την πολυτέλεια. Το έργο ανατέθηκε στους δύο γνωστότερους αρχιτέκτονες της εποχής: τον Ανθέμιο και τον Ισίδωρο. Για την κατασκευή του ναού, προσλήφθηκε ένας μεγάλος αριθμός προσωπικού. Ακόμη οι δύο αρχιτέκτονες είχαν στη διάθεση τους τη δυνατότητα επιλογής ποικίλου υλικού. Υπολογίζεται ότι πάνω από 300 εκατομμύρια χρυσών νομισμάτων της εποχής δαπανήθηκαν και οι εργασίες διήρκησαν πέντε χρόνια (532-537). Στις 27 Δεκεμβρίου έγιναν τα εγκαίνια του περίλαμπρου ναού. Εκείνη τη μέρα μόλις ο Ιουστινιανός αντίκρισε του ναό αναφώνησε:: "Νενίκητά σε Σολομών".
Μέχρι τότε οι ναοί των χριστιανών ήταν ορθογώνια κτίρια (βασιλικές) ή κυκλικά κτίσματα με θολωτή στέγη (περίκεντρα). Ο Ανθέμιος και ο Ισίδωρος συνδύασαν το ρυθμό της βασιλικής και του περίκεντρου και έκαναν ένα σχέδιο τη βασιλική με τρούλο. Μάλιστα αυτός ο τρούλος είχε ύψος 62 μέτρα και ήταν διακοσμημένος με ψηφιδωτά και χρωματιστά μάρμαρα.
"Αγία Σοφία, το σύμβολο της ορθοδοξίας". Με την άλωση της Πόλης, η Αγία Σοφία έπεσε στα χέρια των αλλόθρησκων. Η Παναγία όμως προστατεύει την Πόλη, προστατεύει την Αγία Σοφία. Η πίστη αυτή είναι δάχυτη στους θρύλους και στα τραγούδια: Της Αγια-Σοφιάς Σημαίνει ο Θιός, σημαίνει η γης, σημαίνουν τα επουράνια, σημαίνει κι η Αγια Σοφιά, το μέγα μοναστήρι, με τετρακόσια σήμαντρα κι εξηνταδυό καμπάνες, κάθε καμπάνα και παπάς, κάθε παπάς και διάκος. Ψάλλει ζερβά ο βασιλιάς, δεξιά ο πατριάρχης, κι απ΄την πολλήν την ψαλμουδιά εσειόντανε οι κολόνες. Να μπούνε στο χερουβικό και να 'βγει ο βασιλέας, φωνή τους ήρθε εξ ουρανού κι απ' αρχαγγέλου στόμα: "Πάψετε το χερουβικό κι ας χαμηλώσουν τα 'αγια, παπάδες πάρτε τα γιερά και σεις κεριά σβηστήτε, γιατί είναι θέλημα Θεού η Πόλη να τουρκέψει. Μόν' στείλτε λόγο στη Φραγκιά, να 'ρτουνε τρία καράβια° το 'να να πάρει το σταυρό και τ' άλλο το βαγγέλιο, το τρίτο το καλύτερο, την άγια τράπεζά μας, μη μας την πάρουν τα σκυλιά και μας τη μαγαρίσουν". Η Δέσποινα ταράχτηκε και δάκρυσαν οι εικόνες."Σώπασε κυρά Δέσποινα, και μη πολυδακρύζεις, πάλι με χρόνους, με καιρούς, πάλι δικά μας είναι". (δημοτικό)
"Η ΑΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ" εκείνη την τρομερή ημέρα που λεηλατήθηκαν τόσες εκκλησίες και βεβηλώθηκαν τόσα ιερά σκεύη, οι Βυζαντινοί, όπως λέει ο θρύλος, προσπάθησαν να κρύψουν από τους άπιστους την άγια εικόνα την αγίας του Θεού Σοφίας και όλα τα πολύτιμα λείψανα, που ήταν στο ιερό της. Γύρω απ' αυτό, διηγούνται μια παράξενη ιστορία: Την ημέρα που πάρθηκε η Πόλη, βιάστηκαν να φορτώσουν την Αγία Τράπεζα σ ένα πλοίο για να την πάνε στην χώρα των Φράγκων. Στη θάλασσα του Μαρμαρά όμως, το πλοίο βρήκε μεγάλη φουρτούνα. Καθώς το είχαν ετοιμάσει πολύ βιαστικά και το φορτίο του ήταν βαρύ, δεν μπόρεσε ν' αντέξει και βούλιαξε στα κύματα, όπως ήταν. Έτσι η Αγία Τράπεζα της Αγίας Σοφίας ξέφυγε από τη βεβήλωση, όχι με τον τρόπο που είχαν ελπίσει οι Βυζαντινοί, αλλά όπως άρεσε στο Θεό.
Η Αγία Τράπεζα της Αγίας Σοφίας αναπαύεται στο βυθό της θάλασσας, πάνω στην άμμο και στα κοχύλια. Το σημείο όπου βούλιαξε το καράβι το ξέρουν καλά οι ναυτικοί και εύκολα το βρίσκουν. Πραγματικά, ακόμα κι όταν η πιο άγρια τρικυμία, φουσκώνει ολόγυρα τα κύματα και κάνει τη θάλασσα να μουγκρίζει, εκεί είναι γαλήνη και ησυχία. Από τη λεία και λαμπρή επιφάνεια του νερού ανεβαίνουν γλυκές ευωδιές και αντίλαλος από αγγελικές ψαλμωδίες. Πολλοί άξιοι δύτες που μαζεύουν κοράλλια ή ψαρεύουν σφουγγάρια, προσπάθησαν να κατέβουν και να δουν το ναυαγισμένο καράβι. Κανείς δεν τα κατάφερε. Η θάλασσα, πολύ βαθιά σ' αυτό το μέρος, φυλάει την Αγία Τράπεζα και τα λείψανα των Αγίων από κάθε βέβηλο μάτι. Όταν όμως θα ξαναπάρουμε την Πόλη, η Αγία Τράπεζα, που μένει στην άμμο του βυθού, θ' ανέβει στην επιφάνεια όπως ανεβαίνει ο δύτης. Θ αρμενίσει μόνη της κατά το Βυζάντιο και θα την πάρουμε από κει που θ' αράξει. Θα την ξαναφέρουμε στην Αγία Σοφία και με χαρούμενους ύμνους, θα την αφιερώσουμε πάλι στη Σοφία του Θεού. Τότε, μέσα στη Βασιλική που έχτισε ο μεγάλος Ιουστινιανός, θα λάμψουν πάλι τα μωσαϊκά, οι εικόνες των Αγίων, τα λόγια του Ευαγγελίου, και ο σταυρός θα ξαναφανεί πάνω από το μαρμάρινο τραπέζι που ξέπλυναν τα κύματα.
"0Ι ΕΙΚΟΝΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΝΤΑΝ" όταν οι Τούρκοι μπήκαν στην Πόλη ξεκίνησαν να καταστρέφουν τις εκκλησίες και τα μοναστήρια. Στην Αγία Σοφιά είχε καταφύγει πολύ λαός, κυρίως γυναικόπαιδα, για να αποφύγουν τον θάνατο. Όμως η παρουσία τους εκεί δεν τους έσωσε, καθώς φανατισμένοι από τους δερβίσηδες μωαμεθανοί μπήκαν στην εκκλησία και άρχισαν να σφάζουν αδιακρίτως όποιον έβρισκαν μπροστά τους. Ο σωρός των πτωμάτων έφτασε τα δέκα μέτρα. Όταν μάλιστα ο Σουλτάνος Μωάμεθ προσπάθησε να μπει στο ναό το άλογο του σκόνταψε πάνω στα πτώματα, Με την οπλή του το άλογο άφησε ένα σημάδι στην κορυφή ενός στύλου, το οποίο σώζεται μέχρι σήμερα. Τις πιο πολλές εικόνες και τοιχογραφίες της Αγία Σοφιάς τις κατέστρεψαν οι Τούρκοι. Όταν, όμως, οι άπιστοι εισβολείς έφτασαν στον εξώστη - γυναικωνίτη και ένας τσαούσης (Τούρκος αξιωματικός) προσπάθησε με έναν πέλεκυ να καταστρέψει μια τοιχογραφία της Παναγίας που κρατά στα χέρια της τον Ιησού μωρό, έγινε το θαύμα ! Τη στιγμή που ο Τούρκος προσπάθησε να καταφέρει το πρώτο χτύπημα στην τοιχογραφία κεραυνοβολήθηκε κι έπεσε νεκρός. Τη θέση του πήρε ένας άλλος Τούρκος, αλλά την ίδια στιγμή κι εκείνος είχε την ίδια τύχη. Οι υπόλοιποι βάρβαροι πανικοβλήθηκαν απ' το πρωτόγνωρο γι΄ αυτούς θαύμα και γεμάτοι τρόμο, αλλά και σεβασμό εγκατέλειψαν την ανόσια προσπάθεια τους. Η συγκεκριμένη τοιχογραφία σώζεται μέχρι σήμερα στον δεξιό εξώστη της Αγία Σοφιάς.
"Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ" όταν οι Τούρκοι μπήκαν στη Βασιλική Εκκλησία, ένας ιερέας τελούσε τη Θεία Λειτουργία. Βλέποντας τους άπιστους να μπαίνουν, δε σκεπτόταν παρά πώς να σώσει από τη βεβήλωση τον ιερό άρτο και το πολύτιμο Αίμα του Χριστού. Ανέβηκε, λοιπόν, βιαστικός στον Άμβωνα, κρατώντας τ' Άγιο Δισκοπότηρο κι εξαφανίστηκε σε μια μικρή πόρτα. Την έκλεισε πίσω του, μα δυστυχώς οι Τούρκοι τον είχαν δει κι έτρεξαν να τον προφτάσουν. Όταν όμως έφθασαν στο σημείο που θα έπρεπε να βρίσκεται η πόρτα, ξαφνιάστηκαν γιατί δεν είδαν παρά μόνο μια γυμνή, λεία επιφάνεια χωρίς το παραμικρό σημάδι ανοίγματος. Αγριεμένοι, προσπάθησαν να γκρεμίσουν τον τοίχο, αλλά έσπασαν τα όπλα τους, χωρίς να καταφέρουν τίποτε! -Ας φέρουν τους χτίστες του στρατού μας, αποφάσισε ο Σουλτάνος. Έτσι θα δούμε τι είναι πίσω απ' αυτόν τον τοίχο. Οι χτίστες ήρθαν με τα εργαλεία τους κι άρχισαν να χτυπούν τον τοίχο. Παρ' όλες τους τις προσπάθειες όμως, δεν μπόρεσαν ούτε να τον τρυπήσουν κι ομολόγησαν πως σίγουρα υπήρχε κάποιο τεχνικό μέσο, που τους ήταν άγνωστο. -Είστε ανίκανοι, φώναξε καταθυμωμένος ο Σουλτάνος και θα τιμωρηθείτε! Να φέρουν βυζαντινούς χτίστες! Τότε έφεραν βιαστικά όσους μπόρεσαν και απειλώντας τους με θάνατο, τους πρόσταζαν να ρίξουν αυτόν τον τοίχο! Μα, ούτε κι αυτοί δεν τα κατάφεραν! Γιατί, το θέλημα του Θεού, πιο δυνατό από κάθε ανθρώπινη δύναμη, κρατούσε αυτές τις πέτρες δεμένες γερά, για να προστατεύει τον ιερέα. Όλους αυτούς τους αιώνες, ο ιερέας αγρυπνεί, σφίγγοντας το δισκοπότηρο, που προστάτευσε από τους άπιστους! Μα, όταν θα ξαναπάρουμε την Πόλη, η πόρτα θα ξανανοίξει μόνη της, ο ιερέας θα βγει, θα ξαναμπεί στο ιερό και θα συνεχίσει τα λόγια της λειτουργίας, από κει ακριβώς που είχε σταματήσει!
Η Αγία Σοφία στη σημερινή της μορφή. Η εικόνα του ναού της Αγίας Σοφίας έχει αλλοιωθεί μετά τη προσθήκη 4 μιναρέδων στο εξωτερικό, που δείχνουν αταίριαστοι με το υπόλοιπο οικοδόμημα, Στο εσωτερικό ο χριστιανικός σταυρός αντικαταστάθηκε με το μουσουλμανικό μισοφέγγαρο. Τζάμια με χρωματιστό γυαλί τοποθετήθηκαν στα παράθυρα και οι μεγάλες κρεμαστές λάμπες λαδιού αντικαταστάθηκαν από μικρότερες. Τα ψηφιδωτά καλύφθηκαν με κίτρινη μπογιά και γενικότερα όλη η εικόνα της εκκλησίας άλλαξε. Από την Άλωση του 1453 ως το 1934, η Αγία Σοφία λειτούργησε ως τζαμί και από το 1935 ως τις μέρες μας, λειτουργεί ως μουσείο. Η Αγία Σοφία ακόμη και στην παραμορφωμένη κατάσταση που βρίσκεται σήμερα, προκαλεί το θαυμασμό του επισκέπτη για το μεγαλειώδες αυτό έργο αλλά συγχρόνως και τη λύπη του για τις καταστροφές που έχει υποστεί το σημαντικότερο έργο του Βυζαντινού πολιτισμού και της Χριστιανοσύνης.
"Αγία Σοφία, το σύμβολο της ορθοδοξίας" Όμως, αν το Βυζάντιο ως πολιτική υπόσταση τερμάτισε τον ιστορικό του βίο, ο πολιτισμός του, έστω και χωρίς τη δόξα του παρελθόντος, επιβίωσε καθ' όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, εξακολούθησε να επηρεάζει τον πολιτισμό στα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη και μέχρι σήμερα αποτελεί μια από τις κυριότερες συνιστώσες του νεοελληνικού πολιτισμού. Κορυφαίοι λόγιοι του Βυζαντίου, όπως ο Βησσαρίων ο Λαόνικος Χαλκοκονδύλης και τόσοι άλλοι, δίδαξαν την αρχαία ελληνική γλώσσα και τους αρχαίους Ελληνες συγγραφείς στα πανεπιστήμια της Ιταλίας και ένα πλήθος μαθητών τους από όλες τις χώρες της Ευρώπης μετέφεραν τα διδάγματα τους σε όλη την ήπειρο, ώστε ο ανθρωπισμός να γίνει πανευρωπαϊκό κίνημα και ακρογωνιαίος λίθος του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Γενική Βιβλιογραφία:
* Ιστορία Ελληνικού Έθνους
* V.Grecu, Georgius Sphrantzes, Τα καθ' εαυτόν 1401-1477,In anexa, Pseudo-Phrantzes: Macarii Meliseni, Chronicon 1258-1481, ss.149-591, Βουκουρέστι, 1966.
Ο Γεώργιος Σφραντζής έγραψε Χρονικό σε δυο μορφές: Το χρονικό Minus (σε συνοπτική μορφή) και το χρονικό Majus (σε εκτεταμένη μορφή). Πρόκειται για αξιόπιστη πηγή για την Αλωση και τα γεγονότα πριν και μετά την Αλωση.
* I. I. Sreznevskij, "Povest o Caregrade" [Αφήγηση για την Κωνσταντινούπολη], Ucenije zapiski vtorogo otdelenija Akademii Nauk [Πρακτικά του Β' συνεδρίου της Ακαδημίας επιστημών],
1. ΙΙΙ, Αγία Πετρούπολη, 1854. Πρόκειται για τη μαρτυρία του Nestor Iskander, ενός Ρώσου που έλαβε μέρος στην πολιορκία της Κωνσταντινούπολης με το μέρος των Οθωμανών Τούρκων.
* Περιοδικό: Στρατιωτική Ιστορία, Η άλωση της Κωνσταντινούπολης,
σειρά: Μεγάλες μάχες * Αγία Σοφία, το σύμβολο της ορθοδοξίας
* E.Darko, Laonici Chalococandylae historiumdemonstrationes 1-2, Βουδαπέστη, 1922-1927 και στην Patrologia Graeca, τομ.159, σσ.13-556.
Ο Λαόνικος Χαλκοκονδύλης έγραψε την Απόδειξη ιστοριών. Αν και δεν ήταν παρών στην Αλωση της Κωνσταντινούπολης, ωστόσο αποτελεί σημαντική πηγή για τα τελευταία χρόνια του Βυζαντίου.
* Γ.Θ Ζώρας, Χρονικόν περί των Τούρκων Σουλτάνων (κατά Βαρβερινόν Ελληνικόν κώδικα 111), Αθήνα, 1958. Ο Βαρβερινός κώδικας είναι ανώνυμο χρονικό του 16ου αι., ακέφαλο και ελλιπές που διαπραγματεύεται τα γεγονότα των ετών 1373-1512. Είναι αξιόπιστη και ακριβής πηγή.

Μια περιγραφή της Κωνσταντινούπολης

του Στήβεν Ράνσιμαν
Τον 5ο ήδη αιώνα ο πληθυσμός της Κωνσταντινούπολης, χωρίς τα προάστειά της, πρέπει να ήταν περίπου ένα εκατομμύριο και ο αριθμός αυτός διατηρήθηκε κατά προσέγγιση ως τη λατινική κατάκτηση. Μετά τη λατινική κατάκτηση όμως άρχισε να λιγοστεύει με γρήγορο ρυθμό, ώσπου το 1453 αυτοί που έμεναν δεν ήταν ούτε εκατό χιλιάδες.
Η έκταση της Πόλης ήταν πολύ πιο μεγάλη και από όσο θα δικαιολογούσε ένας τέτοιος αριθμός. Η βάση του Τριγώνου, όπου ήταν χτισμένη, είχε περίπου εφτάμιση χιλιόμετρα μήκος και εκεί, σε διπλή γραμμή, από τον Μαρμαρά ως τον Κεράτιο κόλπο, εκτείνονταν τα χερσαία τείχη, που είχε χτίσει ο Θεοδόσιος Β', με τις έντεκα πύλες τους, εκ περιτροπής μια στρατιωτική και μια πολιτική. Από τις δύο άκρες τους άρχιζαν τα θαλάσσια τείχη, που το καθένα είχε δέκα περίπου χιλιόμετρα μήκος, για να συναντηθούν στην αμβλεία κορυφή του τριγώνου στο Βόσπορο.
Μέσα στα τείχη υπήρχαν διάφορες πολυάνθρωπες πόλεις και χωριά, που τα χώριζαν περιβόλια με οπωροφόρα δέντρα και κήποι. Όπως η παλιά Ρώμη έτσι και η Κωνσταντινούπολη μπορούσε να υπερηφανεύεται για τους εφτά της λόφους. Οι λόφοι αυτοί ορθώνονταν απότομοι πάνω από το Βόσπορο και τον Κεράτιο κόλπο, προς τη θάλασσα όμως του Μαρμαρά οι πλαγιές ήταν πιο μαλακές και οι χώροι ανάμεσά τους πιο μεγάλοι.
Ο ταξιδιώτης που ερχόταν από τη θάλασσα, από το νότο ή από τη δύση, καθώς πλησίαζε την Πόλη, έβλεπε στο δεξί του χέρι τους θόλους και τις σκεπασμένες με κεραμίδια στοές του Μεγάλου Παλατίου, την Αγία Σοφία να υψώνεται από πίσω και κήπους να απλώνονται ως κάτω στο Βόσπορο. Ύστερα έβλεπε τον πελώριο κυρτό τοίχο, που ακόμα και σήμερα υποστηρίζει το νότιο άκρο του ιπποδρόμου, να υψώνεται πάνω από το κομψό λιμάνι του παλατιού, την εκκλησία των Αγίων Σεργίου και Βάκχου, και πιο χαμηλά μια συνοικία με παλάτια μικρότερα. Στα αριστερά το θαλάσσιο τείχος, με τους αραιούς πύργους του, ήταν κατά διαστήματα κομμένο, και στα σημεία αυτά υπήρχαν μικρά τεχνητά λιμάνια για τα πλοία που δεν ήθελαν να κάμουν το γύρο ως τον Κεράτιο κόλπο. Γύρω από τα λιμάνια αυτά ήταν ένα πλήθος σπίτια πυκνοχτισμένα.
Από πίσω, κυρίως στην κοιλάδα του μικρού ποταμού Λύκου, υπήρχαν περιβόλια με οπωροφόρα δέντρα, ακόμα και χωράφια με σιτάρι, στην κορυφή όμως του λόφου δέσποζε η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων και άλλα μεγάλα κτίρια. Λίγο αριστερώτερα το τοπίο γινόταν πιο ομαλό. Στην όχθη βρισκόταν η πολυάνθρωπη συνοικία του Στουδίου με το ξακουστό μοναστήρι της. Από πίσω έβλεπε κανείς το απάνω μέρος των χερσαίων τειχών καθώς κατέβαιναν προς τη θάλασσα. Και έξω όμως από τα τείχη τα σπίτια των προαστείων ήταν πυκνά σε μια απόσταση τριών περίπου χιλιομέτρων κατά μήκος της ακτής.
Από την πλευρά του Κερατίου κόλπου η όψη της Πόλης ήταν τελείως διαφορετική. Εκεί, μπρος από τα τείχη, έβλεπε κανείς μια ακτή που, με την πάροδο των αιώνων, συνεχώς μεγάλωνε, γεμάτη προβλήτες, αποθήκες και αποβάθρες, όπου ήταν αγκυροβολημένα τα εμπορικά πλοία, και λίγο πιο πέρα έβλεπε κανείς και σπίτια χτισμένα μέσα στο νερό απάνω σε πασσάλους. Από πίσω ένα πλήθος πύλες έβγαζαν στις εμπορικές συνοικίες. Εκεί δεν έβλεπε κανείς πολλή πρασινάδα. Οι πιο απότομες πλαγιές, που ανέβαιναν στην κεντρική κορυφή, ήταν γεμάτες σπίτια, εκτός από τη συνοικία του φρουρίου στην ανατολική άκρη και την ακόμα μεγαλύτερη περιοχή των Βλαχερνών, στο ακρότατο δυτικό σημείο, όπου ένα αυτοκρατορικό παλάτι και μια πολύ ιερή εκκλησία έδιναν σε όλη τη συνοικία έναν τόνο αρχοντιάς.
Στον ενδιάμεσο χώρο βρισκόταν το κέντρο της εμπορικής δραστηριότητας της Πόλης, τα γραφεία των πλοιοκτητών και των εξαγωγέων και τα καταστήματα των ξένων εμπόρων. Σ' αυτό το μέρος επιτρέψανε στους Ιταλούς εμπόρους να εγκατασταθούν για πρώτη φορά.
Η συνοικία με τα κομψά μαγαζιά βρισκόταν στο εσωτερικό. Ξεκινώντας από την είσοδο του παλατιού και του Ιπποδρόμου η οδός που λεγόταν Μέση, ο κυριότερος δρόμος, προχωρούσε κατά μήκος του κεντρικού λόφου σε μια απόσταση τριών χιλιομέτρων προς τα αριστερά. Ήταν δρόμος πλατύς με στοές και από τις δύο πλευρές, και περνούσε μέσα από δύο φόρους ή αγορές (forum) - μεγάλες εκτάσεις στολισμένες με αγάλματα - το φόρο του Κωνσταντίνου κοντά στο παλάτι και τον ακόμα μεγαλύτερο του Θεοδοσίου. Τελικά χωριζόταν σε δύο μεγάλους δρόμους, που ο ένας, περνώντας από το φόρο του Βοός και του Αρκαδίου, πήγαινε στη συνοικία του Στουδίου, στη Χρυσή Πύλη και στην πύλη των Πηγών, ενώ ο άλλος περνούσε μπρος από την εκκλησία των Αγίων Αποστόλων και έφτανε στις Βλαχέρνες και στη Χαρισία πύλη ή πύλη του Πολυανδρίου.
Στις στοές της Μέσης ήταν τα πιο σπουδαία μαγαζιά, κατά ομάδες, ανάλογα με τα εμπορεύματα που πουλούσαν - Τα χρυσοχοεία και δίπλα τους τα αργυροχοεία, τα καταστήματα των υφασμάτων, τα επιπλοποιεία κ.ο.κ. Τα πολυτελέστερα ήταν κοντά στο παλάτι, στα λουτρά του Ζευξίππου. Εκεί ήταν τα καταστήματα των μεταξωτών, στη μεγάλη αγορά που την έλεγαν Λαμπτήρα ή Λαμπτήρων Οίκο γιατί τα παράθυρά της ήταν φωτισμένα τη νύχτα.
Ιδιαίτερη αριστοκρατική συνοικία δεν υπήρχε. Παλάτια, καλύβες και σπιτάκια ήταν όλα στριμωγμένα κοντά - κοντά. Οι πλούσιοι έχτιζαν τα σπίτια τους κατά τον παλιό ρωμαϊκό τρόπο: διώροφα, με πρόσοψη γυμνή, και με μια εσωτερική αυλή που πότε - πότε ήταν σκεπασμένη και που συνήθως την στόλιζαν με καμιά δεξαμενή, αλλά και με ό,τι άλλο εξωτικό στολίδι τους περνούσε από τη φαντασία τους. Τα φτωχότερα σπίτια είχαν μπαλκόνια ή παράθυρα, που εξείχαν πάνω από το δρόμο, και από κει οι πιο αργόσχολες νοικοκυρές παρακολουθούσαν την καθημερινή ζωή των γειτόνων τους. Οι δρόμοι αυτοί με τις κατοικίες είχαν χτιστεί κυρίως από ιδιώτες και εργολάβους, ένας νόμος όμως του Ζήνωνος προσπάθησε να βάλει κάποια τάξη.
Οι δρόμοι έπρεπε να έχουν 3,60 μέτρα πλάτος, τα μπαλκόνια έπρεπε να απέχουν τουλάχιστον 3 μέτρα από τον απέναντι τοίχο και να βρίσκονται σε 4,50 μέτρα ύψος από το έδαφος. Οι εξωτερικές σκάλες απαγορεύονταν και εκεί που οι δρόμοι ήταν κιόλας χτισμένοι και ήταν στενώτεροι από 3,60 μέτρα, δεν επιτρέπανε μεγάλα παράθυρα για θέα, μονάχα δικτυωτά για αερισμό. Αυτός ο νόμος έμεινε ως το τέλος ο καταστατικός χάρτης της βυζαντινής πολεοδομίας. Υπήρχαν αυστηροί κανονισμοί για τους υπονόμους, που όλοι έβγαζαν στη θάλασσα. Κανένας, εκτός από πρόσωπα αυτοκρατορικά, δεν μπορούσε να ταφεί μέσα στην Πόλη. Σε κάθε ενορία υπήρχαν υγειονομικοί υπάλληλοι που η δουλειά τους ήταν να φροντίζουν με κάθε λεπτομέρεια για τη δημοσία υγεία.
Σε αντίθεση με τους δρόμους που ήταν στενοί, υπήρχαν μεγάλα δημόσια πάρκα που τα συντηρούσε με έξοδά του ο δήμος. Το Μέγα Παλάτιον και ο περίβολός του έπιαναν ολόκληρη την νοτιοανατολική γωνία της Πόλης και τα διάφορα κτίριά του ήταν απλωμένα σε μια έκταση σχεδόν ενάμιση χιλιομέτρου. Δίπλα ήταν το παλάτι του πατριάρχη με τα παραρτήματά του και σε όλη την Πόλη υπήρχαν και πολλά άλλα αυτοκρατορικά παλάτια. Σε κάθε σχεδόν γωνία έβλεπε κανείς εκκλησίες. Υπήρχαν οι μεγάλες εκκλησίες της Αγίας Σοφίας, των Αγίων Αποστόλων και η Νέα του Βασιλείου Α' και πλήθος άλλες μικρότερες. Σε πολλές άπ' αυτές ήταν προσαρτημένα μοναστήρια, μέσα σε πελώριους σκυθρωπούς περιβόλους, καθώς και νοσοκομεία, ορφανοτροφεία και πανδοχεία. Υπήρχαν τα κτίρια του πανεπιστημίου, βιβλιοθήκες, υδραγωγεία, δεξαμενές, δημόσια λουτρά, και πάνω από όλα ο μεγάλος ιππόδρομος. Ένα άγαλμα της Αφροδίτης έδειχνε το μοναδικό οίκο ανοχής της Πόλης, στη συνοικία που λεγόταν Ζεύγμα, στον Κεράτιο κόλπο.
Οι κυριότεροι δρόμοι, και προπαντός οι φόροι, ήταν αληθινά μουσεία, όπου ήταν τοποθετημένα τα ωραιότερα έργα της αρχαίας γλυπτικής. Στους πρώτους αιώνες υπήρχε ένα πραγματικό μουσείο, το σπίτι του Lausus, κάηκε όμως μαζί με όλους τους θησαυρούς του το 476. Τα αγάλματα ωστόσο των δρόμων επιζήσανε ώσπου τα κατάστρεψαν ή τα έκλεψαν οι Λατίνοι σταυροφόροι.
Γύρω από την Πόλη ήταν τα προάστεια, που άλλα, όπως η Χαλκηδών και αργότερα ο ιταλικός Γαλατάς, ήταν πολυάσχολες εμπορικές πόλεις, και άλλα, όπως το Ιερόν, όπου η Θεοδώρα είχε το αγαπημένο της παλάτι, και τα χωριά του Βοσπόρου, ήταν κυρίως έξοχές όπου πήγαιναν το καλοκαίρι οι πλούσιοι. Στις Πηγές, έξω ακριβώς από τα τείχη, υπήρχε μια ονομαστή εκκλησία της Παναγίας. Στο Έβδομον, σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων από το μίλιον, τον χιλιομετρικό δείχτη της πύλης του Μεγάλου Παλατίου, υπήρχε ένας περίφημος χώρος παρελάσεων, όπου διαδραματίστηκαν πολλά σημαντικά επεισόδια της βυζαντινής ιστορίας.
Για την εξωτερική όψη της Πόλης, την εποχή της ακμής της, μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε. Οι φανταστικοί θόλοι και τα αετώματα και οι χρωματιστές αψίδες, που αποτελούν το φόντο στις μικρογραφίες των ιστορημένων χειρογράφων, μας δίνουν μια εικόνα πιο λαμπρή άπ' την πραγματική, γιατί οι βυζαντινοί αρχιτέκτονες τις ωραιότερες δημιουργίες τους τις φύλαγαν για τα εσωτερικά. Ακόμα όμως και επί Παλαιολόγων, όταν τεράστιες εκτάσεις της Πόλης κείτονταν σε ερείπια και το ίδιο το Μέγα Παλάτιον δεν ήταν πια κατοικήσιμο, εξακολουθούσε και τότε να κάνει εντύπωση στους ταξιδιώτες η μεγαλοπρέπεια της Κωνσταντινούπολης.
πηγή: http://www.egolpion.com/perigrafh_polhs.el.aspx

Η Πόλη εάλω

Παρασκευή, 28 Μαΐου 2010

Φτιάχνουν τζαμί στην Ακρόπολη!

Το πρότεινε η Ντόρα, το στήνει η Διαμαντοπούλου
Η απόφαση για την ανέγερση ισλαμικού τεμένους εντός των Αθηνών νομιμοποιήθηκε με νόμο της κυβέρνησης Καραμανλή [τον 3512/2006] όταν υπουργός Παιδείας ήταν η Μαριέτα Γιαννάκου-Κουτσίκου. Στις εθνικές εκλογές του 2007 η Γιαννάκου έχασε την εμπιστοσύνη του εκλογικού σώματος, την βουλευτική της έδρα και έτσι βρέθηκε εκτός Ελληνικού Κοινοβουλίου, αφού υπερασπίσθηκε σθεναρά την εκδοχή της Ιστορία της Ρεπούση για την Στ' Δημοτικού. Προφανώς, για τις υπηρεσίες της στην παραχάραξη της ιστορικής μνήμης, η κυβέρνηση της ΝΔ την διόρισε ευρωβουλευτή το 2009.
Τρίζουν τα οστά του Μιαούλη...
Αν και το θέμα κατά τα φαινόμενα είχε παγώσει μέχρι την πρόσφατη επίσκεψη της κυβέρνησης Ερντογάν στην Αθήνα [παρέμενε κυρίαρχο από το 2006 μεταξύ άλλων, το αίτημα της μουσουλμανικής κοινότητας στην Ελλάδα για ανέγερση τεμένους στην Αθήνα] η σημερινή υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Χάανα Διαμαντοπούλου [αγαπημένο παιδί της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ] με μια αιφνιδιαστική υπόσχεση στην τουρκική πλευρά αναφέρει την άμεση ενεργοποίηση του νόμου της κυβέρνησης της ΝΔ για την ανέγερση ισλαμικού τεμένους στο Βοτανικού, στην περιοχή του Ελαιώνα.
Το πρώτο μετά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, ισλαμικό τέμενος στην Αθήνα θα έχει, όπως ανακοινώθηκε, χωρητικότητα 500 περίπου ατόμων και θα ανεγερθεί σε χώρο που παραχωρείται από το Πολεμικό Ναυτικό, ύστερα από εντολή της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Αυτό θα γίνει σε έκταση δεκάδων στρεμμάτων, εκεί όπου σήμερα στεγάζεται ο Κεντρικός Σταθμός Αυτοκινήτων Ναυτικού (ΚΣΑΝ), δίπλα ακριβώς από το Ναυτικό Οχυρό Βοτανικού. Δεν θα έχει μιναρέδες, όπως δεσμεύεται η κυβέρνηση, ίδωμεν.. Ωστόσο η κατασκευή του θα ανταποκρίνεται απόλυτα στις απαιτήσεις της μουσουλμανικής λατρείας με καλυμμένο χώρο, σύμμετρο προς τους συντελεστές δόμησης. Άρχισε το «έργο».
Σύμφωνα με πληροφορίες που εξασφάλισε αποκλειστικά ο «ΕΚ» έχει αρχίσει ήδη η μετεστέγαση του Κεντρικού Σταθμού Αυτοκινήτων Ναυτικού.
Ύστερα από διαβουλεύσεις ανάμεσα στον δήμο Αθηναίων και στα συναρμόδια υπουργεία Παιδείας και Εθνικής Αμυνας, η κυβέρνηση έκρινε ως πλέον ενδεδειγμένο τον χώρο αυτό. Η είσοδος του τεμένους θα βρίσκεται επί της Ιεράς Οδού, ενώ «θα ενταχθεί οργανικά σε έναν ευρύτερο ανοιχτό χώρο πρασίνου», όπως ανακοίνωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Και αν μη τι άλλο, ο πρόεδρος της μουσουλμανικής κοινότητας Ελλάδος Ναΐμ Ελγαντούρ, δηλώνει πολύ ευχαριστημένος, αλλά όχι απόλυτα ικανοποιημένος από την εξέλιξη αυτή. Καθώς ο χώρος δεν είναι αρκετός, όπως θα τον δούμε να δηλώνει στη συνέχεια... Μεσα σ' όλα ο Πάγκαλος...
Η κατασκευή του τεμένους αλλά και η συντήρησή του θα γίνεται με δαπάνες του ελληνικού Δημοσίου, αρχικά με το ποσό των 15 περίπου εκατομμυρίων ευρώ. Πιο συγκεκριμένα, θα χρηματοδοτηθεί από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, και πιό αναλυτικά δηλαδή από τον Κρατικό Προϋπολογισμό του υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Σε ό,τι αφορά τη διοικητική δομή με απόφαση της υπουργού Παιδείας θα διορισθεί επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο, δύο μέλη του οποίου προτείνονται από αναγνωρισμένα μουσουλμανικά σωματεία, ενώ πέντε άτομα είναι Έλληνες κρατικοί λειτουργοί.
Ο ιμάμης ο οποίος [θα έχει διετή θητεία] θα διορίζεται πάλι κατόπιν έγκρισης από την κ. Διαμαντοπούλου. Με εντολή του Γιώργου Παπανδρέου διορίστηκε επιτροπή που θα επιβλέψει την υλοποίηση του έργου, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης [γνωστό από την κρίση των Ιμίων] Θόδωρο Πάγκαλο και με τη συμμετοχή των υπουργών Παιδείας, Εσωτερικών, Εξωτερικών, Αμυνας, Προστασίας του Πολίτη αλλά και της Κτηματικής Εταιρίας του Δημοσίου.

Απάντηση-ρουκέτα από το Πολεμικό Ναυτικό
Τώρα, με αφορμή μια μη υπηρεσιακή αναφορά του Σημαιοφόρου του Πολεμικού Ναυτικού, Αθανάσιου Τσακάλη προς την Διοίκηση του Π.Ν., μέσα απο την οποία ο αξιωματικός ζητά πληρέστερη ενημέρωση για το θέμα της ανέγερσης του τεμένους σε στρατιωτική περιοχή που ελέγχεται από το Πολεμικό ναυτικό, η ηγεσία του ΠΝ κρεμάει στο γάτζο την κυβέρνηση Παπανδρέου.
Ο Σημαιοφόρος Τσακάλης, αφού σημειώνει στην αναφορά του ότι η περιοχή ανήκει στο Πολεμικό Ναυτικό και κατ΄επάκταση στο ελληνικό δημόσιο, ζητά να ενημερωθεί αν αληθεύει το ότι σε χώρο του ΠΝ θα ανεγερθεί τζαμί. Σημειώνει ταυτόχρονα ότι η κυβέρνηση από τη μια ζητά αιματηρές περικοπές από τον λαό και από την άλλη χαρίζει ολόκληρες εκτάσεις δημόσιας γης και μάλιστα για ένα τέτοιο σκοπό.
Μεταξύ άλλων, η απάντηση του Υπαρχηγού ΓΕΝ, Υποναύαρχου Κρυονερίτη, έχει τον δικό της συμβολισμό στους πολιτικούς συμβολισμούς της κυβέρνησης. Αφού πρώτα επιχειρεί να αποκρούσει ως αόριστες και ατεκμηρίωτες [chic...] τις αναφορές του αξιωματικού, αποκαλύπτει ότι η Διοίκηση του ΠΝ δεν μπορεί να εμπλακεί το όλο θέμα «άπτεται της κυβερνητικής πολιτικής».

Αναστηλώνουν και το «καταραμένο τζαμί»
Όπως μας αποκαλύπτει ο βουλευτής του ΛΑ.Ο.Σ. Κυριάκος Βελόπουλος, κατά την πρόσφατη επίσκεψη της τουρκικής κυβέρνησης στην Αθήνα η υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Διαμαντοπούλου δεσμεύθηκε προσωπικά στον Τούρκο ομόλογο της, για την ανακαίνιση, συντήρηση και απόδοση ως λατρευτικό χώρο στους μουσουλμάνους που ζούν στην Αθήνα, ενός ακόμα τεμένους στο κέντρο της πρωτεύουσας.
Ένα τζαμί το οποίο έχει τεράστια ιστορική σημασία για τους Τούρκους, το Φετιχιέ τζαμί. Κάτω από την Ακρόπολη, μια ανάσα απόσταση από ένα σημείο άφιξης χιλιάδων τουριστών απ' όλα τα μήκη και πλάτη της Γής, στο Μοναστηράκι. Το Φετιχιέ τζαμί ή αλλιώς το "καταραμένο τζαμί" κρύβει πολλά μυστικά φρίκης, πόνου και δακρύων... Ακόμα και σήμερα πολλοί δεν γνωρίζουν ότι ως υλικό για να χτιστεί το Φετιχιέ τζαμί χρησιμοποιήθηκε μια από τις στήλες του Αρχαίου Ναού του Ολυμπίου Διός.
Την ανατίναξαν και την χρησιμοποίησαν ως μαρμαροκονίαμα στους τοίχους. Βρίσκεται στο Μοναστηράκι, στην συμβολή των οδών Πελοπίδα και Πανός, στο βόρειο άκρο εντός του αρχαιολογικού χώρου της άλλοτε Ρωμαϊκής αγοράς. Χτίστηκε το 1456 από τον Ομάρ, γιό του Τουραχάν, όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Αθήνα, εκτός από την Ακρόπολη που αντιστάθηκε ηρωικά για σχεδόν άλλα δύο χρόνια.
Έτσι το 1458, μπήκε θριαμβευτικά στην πόλη ο Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής (Κατακτητής), στα τουρκικά Φατίχ (Κατακτητής) Σουλτάν Μεχμέτ, και βρήκε προς τιμήν του το «Τζαμί Φετιχιέ», που σημαίνει ακριβώς «Τζαμί του Κατακτητή (Πορθητή)»! Δηλαδή επί της ουσίας, το Τζαμί της Άλωσης των Αθηνών.
Για να θυμίζει την Άλωση της Πόλης το 1453. Από τότε άρχισε και για την Αθήνα η φοβερή περίοδος της Τουρκοκρατίας, με το φρικτό παιδομάζωμα! Για τους Τούρκους είναι πολιτιστικό μνημείο των Τούρκων στην Ευρώπη, και για τους Έλληνες ένα ένα «μνημείο» που θυμίζει την τουρκική θηριωδία, τη σκλαβιά, τον εξισλαμισμό!
Να σημειωθεί ότι η Ντόρα Μπακογιάννη εδώ και αρκετά χρόνια ζητά την αναστήλωση και λειτουργία του Φετιχιέ τζαμί. Άποψη στην οποία συνηγορεί και ο νυν δήμαρχος Αθηνών, Νικήτας Κακλαμάνης. Όπως εξηγεί στον ΕΚ, ο βουλευτής, Βελόπουλος, η αναστήλωση και συντήρηση του τζαμί Φετιχιέ θα γίνει με σκοπό να αποδοθεί σύντομα ως λατρευτικός χώρος στους μουσουλμάνους της Αθήνας, καθώς ούτε το τζαμί στο Βοτανικό, ούτε και αυτό, φτάνουν... "Θα ζητήσουν περισσότερους χώρους" αναφέρει ο Βουλευτής. Ενώ τονίζει με νόημα: "Πολλά... δεν έχουμε μάθει ακόμα από τις επαφές Παπανδρέου - Ερντογάν".

Τζαμιά παντού αρχίζουν να ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια...
Οι "προοδευτικές" δυνάμεις και οι ένθερμοι οπαδί του πολυπολιτισμού αναζητούν επιπλέον χώρους να τελούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα και οι οπαδοί των άλλων δογμάτων του Ισλάμ στην Ελλάδα.
Είναι μαθηματικά βέβαιο ότι δεν θα δεχθούν να θρησκεύονται απο κοινού όλα τα δόγματα στον ίδιο χώρο του Βοτανικού ή στο Μοναστηράκι... Άλλωστε ο τούρκος πρωθυπουργός δεν έκρυψε την απογοήτευση του για την ανέγερση ισλαμικού τεμένους μόνο στο Βοτανικό. Πάντως ούτε, ο Πρόεδρος της μουσουλμανικής κοινότητας στην Ελλάδα, Ελγαντούρ δεν κρύβει την πικρία του για το γεγονός ότι το τέμενος Αθηνών στο Βοτανικό, δεν θα διαθέτει μιναρέ.
Και, σύμφωνα με δηλώσεις του θεωρεί πολύ μικρή τη χωρητικότητα των 500 ατόμων. «Ας το σκεφτούν καλύτερα», δηλώνει, «Εμείς είχαμε προτείνει στο υπουργείο Παιδείας να είναι 2.500 τ.μ. και να έχει δύο ορόφους για να μπορούν να πάνε 5.000 άτομα». Μεταξύ όλων αυτών, η υπουργός Παιδείας, και ο τούρκος ομόλογός της υπογράφουν συμφωνίες για την απάλειψη των εχθρικών αναφορών στη συγγραφή νέων σχολικών βιβλίων σε Ελλάδα και Τουρκία.
Τέλος, σε ότι αφορά το Φετιχιέ τζαμί κάτω από την Ακρόπολη, εκπρόσωποι Ποντιακών Συλλόγων ζητούν αφού θα αναστηλωθεί το τέμενος, να στεγάσει μια από τις μόνιμες εκθέσεις για την Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού.
πηγή:http://elkosmos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=4366:2010-05-27-17-52-22&catid=87:epikairotita&Itemid=277

Αγιολογία: Μια επιστήμη που ενοχλεί πολλούς

του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Η κάθε κοινωνία έχει και προβάλλει τους ήρωες της. Και η Εκκλησία, ως κοινωνία προσώπων, που βρίσκονται σε κοινωνία με το Θεό, έχει τα δικά της πρότυπα, που είναι οι άγιοι της. Οι βιογραφίες τους ήσαν πάντοτε, έως και σήμερα, πολύ γοητευτικά αναγνώσματα. Κατά τον διακηρυχθέντα πρόσφατα από τη Σερβική Εκκλησία άγιο Ιουστίνο (Πόποβιτς) «οι Βίοι των Αγίων είναι η μοναδική παιδαγωγική της Ορθοδοξίας, διότι μέσα σ' αυτούς, κατά αναρίθμητους ευαγγελικούς τρόπους, τελείως δοκιμασμένους δια της μακραίωνος εμπειρίας, έχει καταδειχθεί πώς διαπλάθεται και οικοδομείται το τέλειο ανθρώπινο πρόσωπο, ο τέλειος άνθρωπος» (1). Η Εκκλησία πάντοτε δίδασκε τους πιστούς της με τους βίους των αγίων, αλλά στη διάρκεια των αιώνων και κατά καιρούς ορισμένα μέλη της, κληρικοί και λαϊκοί, επιδίωξαν την εκμετάλλευση της ευσέβειας των πιστών διογκώνοντας τις διηγήσεις και προβάλλοντας ανύπαρκτα θαύματα.
Στην Ελλάδα, πέραν των υπερβολών που υπήρξαν στις διηγήσεις, είχαμε και περιπτώσεις επιχείρησης κατασκευής αγίων. Η επίσημη Εκκλησία είναι αρνητική στα φαινόμενα αγυρτείας, αλλά δρα προσεκτικά στην αντιμετώπιση της, γιατί δεν επιθυμεί να πληγώσει τους πιστούς και να βρεθεί σε μια δίνη ταραχών, απέναντι στον αδίστακτο εκκλησιαστικό λαϊκισμό ορισμένων ιδιοτελών ατόμων. Οι βίοι των αγίων, το Αγιολόγιο δηλαδή, κατά τον αείμνηστο Μητροπολίτη πρώην Λεοντοπόλεως Σωφρόνιο (Ευστρατιάδη) δυστυχώς δεν έχει αξιωθεί όσης σοβαρής προσοχής χρειάζεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ούτε έχει αξιοποιηθεί ανάλογα με το τεράστιο υλικό του από την Ορθόδοξη θεολογική επιστήμη. Γράφει συγκεκριμένα: «Κλάδος της Θεολογίας σπουδαιότατος και υψίστου ιστορικού ενδιαφέροντος, αγρός γόνιμος και λιπαρός παραμένει ακαλλιέργητος, πλήρης τριβόλων και ακανθών. Και ενώ περιφανείς εκκλησιαστικοί συγγραφείς μετά θεοφιλούς ζήλου απεταμίευσαν εν πλάτει παντοίαν αγιολογικήν γνώσιν περισπούδαστον, ημείς εξ αδιαφορίας ή και οκνηρίας περιεφρονήσαμε τους πνευματικούς αυτών πόνους και ηδικήσαμεν και τας μνήμας των αγίων και την επιστήμην». Και στη συνέχεια ο αείμνηστος Ιεράρχης αφού σημειώνει με πικρία ότι για τη βαθιά έρευνα του βίου και της πολιτείας των αγίων αφεθήκαμε «στο έλεος της φαντασίας των Συναξαριστών» διερωτάται: «Ποίος θα περικόψη της αχαλινώτου φαντασίας τας πτέρυγας; Ποίος θα αποδώση το φυσικόν κάλλος εις το ιερόν τούτο αγιολογικόν άγαλμα, το οποίο η ευσεβής φαντασία έφθειρε και ηλλοίωσε και μετεβίβασεν εις ημάς ημαυρωμένον και αγνώριστον;» (2).
Αμέσως μετά τον Μεσαίωνα και για να καθαριστούν από αυτά τα περιττά ή και επιβλαβή φτιασίδια οι βίοι των αγίων και για να προστατευθούν οι πιστοί από το ψέμα ή την υπερβολή δημιουργήθηκε η Αγιολογία, ο κλάδος αυτός των ιστορικών επιστημών, που έχει ως αντικείμενο μελέτης το βίο των αγίων και την τιμή, η οποία τους αποδόθηκε κατά τη ροή των αιώνων. Πρόκειται για μια σύνθετη επιστήμη, που, κατά περίπτωση, χρησιμοποιεί την ιστορία, τη φιλολογία, την αρχαιολογία και την ιστορία της τέχνης. Η σπουδαιότητα της αγιολογίας προέρχεται από τον πρωταρχικό ρόλο που η τιμή και η ευλάβεια προς τους αγίους έπαιξε στον μεσαιωνικό πολιτισμό της Ανατολής και της Δύσης. Οι αγιολογικές αφηγήσεις διασώζουν, μαζί με τις θρησκευτικές δοξασίες και τα έθιμα, σημαντικά στοιχεία για τα γεγονότα εποχών, για τις οποίες δεν υπάρχουν άλλες μαρτυρίες, ή αυτές είναι ελάχιστες.
Το πρώτο χρονικά και ακόμη και σήμερα μοναδικό παγκοσμίως επιστημονικό ινστιτούτο, που ασχολείται συστηματικά με την αγιολογική έρευνα βρίσκεται στις Βρυξέλλες. Πρόκειται γι' αυτό των Μπολαντιστών μοναχών, που πήραν το όνομα τους από τον εκ των ιδρυτών του Ινστιτούτου Ζαν Μπολάντ. Το Ινστιτούτο ιδρύθηκε το 1607 από τον ιησουίτη μοναχό Χέριμπερτ Ροσβάϊντε και ο συνιδρυτής Μπολάντ ξεκίνησε το μοναδικό όσο και τεράστιο έργο «Acta Sanctorum» (Πράξεις των Αγίων), που σήμερα περιλαμβάνει 67 τόμους, περισσότερες από 60.000 σελίδες και πάνω από 6.200 κριτικά κείμενα βίων αγίων. Εκδίδει επίσης το επιστημονικό περιοδικό «Analecta Bollandiana» ( 125 τόμοι από το 1882), στο οποίο περιέχονται αποτελέσματα αγιολογικών ερευνών. Το επιστημονικό έργο των Μπολαντιστών πάνω στους βίους των αγίων δεν τους άφησαν χωρίς συνέπειες. Στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία κατά τον Μεσαίωνα ήταν αποδεκτή η μυθιστορία στους βίους των αγίων και η προσκύνηση λειψάνων τους, χωρίς να έχει εξακριβωθεί η αυθεντικότητα τους. Με τις μυθιστορίες και τις φήμες περί των λειψάνων και των θαυμάτων που επιτελούσαν οι άγιοι υπήρχε ένας έντονος ανταγωνισμός μεταξύ ναών, πόλεων και επαρχιών στην προσέλκυση πιστών. Η κατάσταση αυτή απέφερε έσοδα και έτσι η Ρώμη το ανεχόταν, αν δεν το ευνοούσε. Η δημιουργία λοιπόν ενός κινήματος για ξεκαθάρισμα της αλήθειας από το ψεύδος προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Ιεράς Εξέτασης. Οι ίδιοι οι Μπολαντιστές γράφουν: «Στην αρχή του 17ου αιώνα η σε βάθος ιστορική μελέτη των αγιογραφικών κειμένων ήταν, για να χρησιμοποιηθεί μια κοινή έκφραση, ένα “ναρκοπέδιο”. Διότι στο εσωτερικό του Καθολικισμού, ο κόσμος των αγίων αποτελούσε μέρος του κόσμου του κάθε πιστού».
Στις 14 Νοεμβρίου του 1695 τα «Acta Sanctorum» καταδικάστηκαν από την Ιερά Εξέταση του Τολέδο. Από την ώρα εκείνη οι Μπολαντιστές ξεκίνησαν έναν αγώνα για να αποφύγουν την καταδίκη από τη Ρώμη, που θα σήμαινε την οριστική καταδίκη του εγχειρήματος τους. Τελικά το 1715 πέτυχαν να αρθεί η ισπανική καταδίκη τους. Σημειώνεται ότι στο κείμενο της καταδίκης οι ιεροεξεταστές του Τολέδο είχαν γράψει: «Στο έργο των Μπολαντιστών υπάρχουν αναφορές εσφαλμένες, αιρετικές, επικίνδυνες για την πίστη, σκανδαλώδεις, ασεβείς, επιβλαβείς για τους πιστούς […] Γι' αυτό και παραγγέλλουμε: ουδείς επιτρέπεται να έχει στην κυριότητα του, να διαβάζει ή να πωλεί τα εν λόγω βιβλία, είτε ως χειρόγραφα, είτε τυπωμένα, ούτε να τα αγοράσει, να τα τυπώσει ή να τα μεταφράσει, διότι θα τύχει της ποινής του αφορισμού (ακοινωνησίας) και θα του επιβληθεί πρόστιμο 200 Δουκάτων» (3).

Οι ρίζες και η ανάπτυξη της Αγιολογίας
Από πολύ νωρίς οι Χριστιανοί συνήθιζαν να αναγιγνώσκουν στις συνάξεις τους ιστορίες των Μαρτύρων της πίστεως, τα λεγόμενα Μαρτυρολόγια. Από τον δ' αιώνα και μετά οι Πατέρες της Εκκλησίας άρχισαν να γράφουν βίους και εγκώμια μαρτύρων και ασκητών. Ο Συμεών ο Μεταφραστής, που έζησε στο δεύτερο μισό του 10ου αιώνα εξέδωσε το πρώτο Μηνολόγιο σε δέκα τόμους, που περιλάμβανε 146 βίους αγίων, κατανεμημένους στους 12 μήνες του έτους. Το έργο αυτό συμπληρώθηκε από το «Βασιλειανό Συναξάριο», που εκδόθηκε επί της εποχής του Βασιλείου Β', του Βουλγαροκτόνου (976-1025), που επανεκδόθηκε προ δύο ετών σε μοναδική αναστατική έκδοση από ισπανικό εκδοτικό οίκο, με τη φροντίδα της Αποστολικής Διακονίας και την ευγενή παραχώρηση της χρήσης του πρωτοτύπου χειρογράφου από τους υπευθύνους της Βατικανής Βιβλιοθήκης. Έως τώρα έχουν εκδοθεί 100 αντίτυπα και το καθένα τιμάται 6.000 Ευρώ.
Σημαντική συνεισφορά στην καταγραφή του βίου των αγίων ήταν αυτή του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, με το «Συναξαριστή» του, που εκδόθηκε το 1819 και έτυχε θερμής υποδοχής. Ο Μαρτυρικός Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε', με εγκύκλιο επιστολή του προς τους Χριστιανούς τον συνιστούσε « ως ψυχωφελή πάνυ και εγκριθέντα παρά της αγίας εκκλησίας και πάντων των επιφανών διδασκάλων». Αλλά και αυτός ήταν ατελής και ως προς τους βίους και ως προς τον αριθμό των αγίων που περιλάμβανε. Λ.χ. στο Συναξάριο αυτό δεν υπάρχουν οι βίοι των Αγίων της Κύπρου, που έχουν καταχωρηθεί σε συγγράμματα Μπολαντιστών και άλλων αγιολόγων. Το Αγιολόγιο του πρ. Λεοντοπόλεως είναι από τα εγκυρότερα που υπάρχουν σήμερα. Κατά τη σύνταξη του χρησιμοποίησε Κώδικες της Εθνικής Βιβλιοθήκης των Παρισίων, των Βιβλιοθηκών των Αγιορειτικών Μονών Λαύρας και Βατοπεδίου, καθώς και το «Συναξάριο της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως», το οποίο εξέδωσε το 1902 στις Βρυξέλλες ο σημαντικός Μπολαντιστής Αγιολόγος Ιππόλυτος Ντελαί. Ο ίδιος εξέδωσε κριτική μελέτη για τους Έλληνες Νεομάρτυρες. Ακόμη ο Μπολαντιστής Φρανσουά Χαλκέν εξέδωσε στις Βρυξέλλες την τρίτη επαυξημένη έκδοση της Bibliotheca Hagiographica Graeca και συνεργάσθηκε στα αγιολογικά θέματα με τους εκδότες της Ελληνικής Ηθικής και Θρησκευτικής Εγκυκλοπαίδειας.
Στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία η ανάγκη της ανάπτυξης της Αγιολογίας από τους Μπολαντιστές προήλθε και από την πίεση που ασκούσαν οι Προτεστάντες, οι οποίοι από το Λούθηρο και τον Καλβίνο και μετά ήσαν μια νέα ευρέως διαδεδομένη θρησκευτική κίνηση στην Δυτική Ευρώπη, που απέρριπτε την έκφραση ευλαβείας προς την Παναγία και τους Αγίους και υποστήριζε ότι η προσκύνηση εικόνων και λειψάνων ήταν εφεύρημα των κληρικών για να παίρνουν τα χρήματα των πιστών. Η αντίδραση των ακραίων της Ρώμης ήταν η Ιερά Εξέταση, ενώ των Μπολαντιστών η ανάδειξη της πραγματικής αξίας των αγίων για τη ζωή των πιστών. Η αγιολογική έρευνα που εγκαινίασαν είχε ως βάση την προσέγγιση όσο το δυνατό πλησιέστερα στην πρωτότυπη χειρόγραφη παράδοση και την κριτική μελέτη όσων διατείνεται ο κάθε αγιολόγος, με την χρήση όλων των στη διάθεση τους επιστημονικών δεδομένων. Η επίσκεψη στους Μπολαντιστές Η φήμη των Μπολαντιστών και η για πάνω από 400 χρόνια εργασία τους στους βίους των αγίων ήταν το κίνητρο για να τους επισκεφθούμε στην έδρα τους, στις Βρυξέλλες. Σήμερα είναι τρεις και διαθέτουν τέσσερις συνεργάτες. Μας δέχθηκε ο Xavier Lequeux, 48 ετών, ο οποίος ασχολείται με την ελληνική αγιογραφία. «Πάντοτε», μας είπε, «ήμασταν λίγοι, γι' αυτό και δεν μας φοβίζει ο μικρός αριθμός». Δεν μας απέκρυψε τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν, αφού το Βελγικό κράτος δεν τους παρέχει οποιαδήποτε συνδρομή, αφού δεν τους αναγνωρίζει ως επιστημονικό ινστιτούτο, επειδή δεν αποτελούν μέρος κάποιου δημόσιου Πανεπιστημίου. Φιλοξενούνται σε πολύ μικρό μέρος ενός μεγάλου Ιησουιτικού σχολικού συγκροτήματος, που έχει 2.000 μαθητές. Οι περιορισμένοι χώροι τους περιλαμβάνουν πάντως μια μοναδική αγιολογική βιβλιοθήκη, άριστα οργανωμένη. Διαθέτει 500.000 τόμους και 1000 περίπου χειρόγραφα. Επίσης υπάρχει συλλογή 1000 περιοδικών από όλο τον κόσμο που τακτικά λαμβάνουν. Η εργασία τους ξεκίνησε από τον λατινικό και ελληνικό κόσμο, αλλά στη συνέχεια επεκτάθηκε στους σλάβους, αρμενίους, κόπτες και γεωργιανούς αγίους.
Από τη συζήτηση που κάναμε με τον Μπολαντιστή ερευνητή Xavier Lequeux δύο είναι τα στοιχεία που μπορούμε να επισημάνουμε. Το πρώτο είναι πως επικροτεί το ότι στην Ορθόδοξη Εκκλησία οι πιστοί είναι εκείνοι που πρώτοι αναγνωρίζουν την αγιοσύνη ενός ανθρώπου και η Ιεραρχία στη συνέχεια έρχεται να τη διακηρύξει. Δηλαδή βρίσκει ορθότερο εκ των κάτω να προέρχεται η αναγνώριση της αγιότητας. Παλαιότερα, μας είπε, έτσι γινόταν και στην Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, αλλά στη συνέχεια έγινε προνόμιο του Πάπα. Και το δεύτερο, ότι στην κριτική των βίων των αγίων και ειδικότερα των μαρτύρων δεν ασχολείται τόσο με τις περιγραφές των βασανιστηρίων στα οποία υποβλήθηκαν, όσο με την ουσία του γεγονότος, ότι υπέστησαν μαρτυρικό θάνατο. «Τι βαθμούς είχε η πυρά, ή ποιο το μήκος του μαχαιριού που τους θανάτωσε δεν μπορώ να το ξέρω. Εκείνο που ξέρω είναι ότι μαρτύρησαν» μας σημείωσε χαρακτηριστικά.

Σημειώσεις:1. Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς «Ανθρωπος και Θεάνθρωπος», Εκδ. "Αστήρ", Αθήναι, σελ. 1969. Σελ. 77 κ.ε.
2. Σωφρονίου Ευστρατιάδου, Μητροπολίτου πρ. Λεοντοπόλεως "Αγιολόγιον της Ορθοδόξου Εκκλησίας", Εκδ. Απ. Διακονίας, σ. θ'
3. "Bollandistes saints et legendes - Quatre siecles de recherche", Societe des Bollandistes, Bruxelles, 2007, p. 104 - 107.
Πηγή: http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=2473

Περιήγηση στην CAPELLA SISTINA


Οι τοιχογραφίες είναι του Μιχαήλ Άγγελου
πηγή: του κ. Β.Κ.

Τετάρτη, 26 Μαΐου 2010

Ο φτωχός γιατρός πάντα διαχρονικός για την εφορία

«θα θέσει θέμα στη Σύνοδο να αποβληθούν για ένα χρόνο από το Σώμα όσοι δεν παρευρεθούν στην υποδοχή του Πάπα»

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου θα αποβληθούν Ιεράρχες
Εκδιώκονται από την Ιερά Σύνοδο όσοι «μποϊκοτάρουν» την επίσκεψη Πάπα
Εκρηκτικές διαστάσεις προσλαμβάνει η άρνηση Συνοδικών να υποδεχθούν τον Πάπα Βενέδικτο, με τον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο να ετοιμάζεται να δείξει την πόρτα εξόδου σε όσους αρχιερείς γυρίσουν την πλάτη στον Ποντίφικα. Ο Μακαριότατος απαντώντας σε σχετική ερώτηση του «Φ», ανέφερε ότι «θα θέσει θέμα στη Σύνοδο να αποβληθούν για ένα χρόνο από το Σώμα όσοι δεν παρευρεθούν στην υποδοχή του Πάπα». «Θα θέσω θέμα να εξέλθουν της Συνόδου αν αρνούνται να αποτελούν τμήμα της», πρόσθεσε ο Αρχιεπίσκοπος. «Όσοι δεν παρευρεθούν στην υποδοχή δεν έχουν θέση μετ' εμού», ξεκαθάρισε ο προκαθήμενος της Εκκλησίας της Κύπρου.
Σημειώνεται ότι μετά την εκλογή του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου είναι η πρώτη φορά που η Εκκλησία της Κύπρου διχάζεται σε ένα θέμα και μάλιστα από έναν εξωγενή παράγοντα, ο οποίος δοκιμάζει τη συνοχή της Συνόδου.
Προηγουμένως, ο Μακαριότατος σχολιάζοντας το ρεπορτάζ του «Φ», σύμφωνα με το οποίο την επίσκεψη του Πάπα θα μποϊκοτάρουν τουλάχιστον πέντε Συνοδικοί, είπε: «Δεν είμεθα λιγότερο Ορθόδοξοι και οφείλουν να το καταλάβουν, διαφορετικά θα απομονωθούν και θα μείνουν μόνοι τους».
Όλα αυτά την ώρα που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συναντούσε τον απεσταλμένο του Ποντίφικα, Αρχιεπίσκοπο Φράνκο, ο οποίος αφίχθη στην Κύπρο για να προετοιμάσει το έδαφος για την επίσκεψη του Πάπα.

Ιερός πόλεμος
•Ο Αρχιεπίσκοπος μιλά στον «Φ» για τις δημόσιες διαφωνίες Συνοδικών •Θέτει θέμα αποβολής τους μια μέρα πριν την άφιξη του Ποντίφικα
Τελεσίγραφο από Αρχιεπίσκοπο
Απειλεί με αποπομπή τους απείθαρχους ιεράρχες για το θέμα του Πάπα

ΤΟΥ ΒΑΣΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Εκρηκτικές διαστάσεις προσλαμβάνει το θέμα της άρνησης Συνοδικών να υποδεχθούν τον Πάπα Βενέδικτο, με τον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο να ετοιμάζεται να δώσει «τελεσίγραφο εξόδου» στους Συνοδικούς που δεν θα πειθαρχήσουν. Συγκεκριμένα, ο Μακαριότατος απαντώντας σε σχετική ερώτηση του «Φ» ανέφερε, ότι «θα θέσει θέμα στη Σύνοδο να αποβληθούν για ένα χρόνο από το Σώμα όσοι δεν παρευρεθούν στην υποδοχή του Ποντίφικα. Θα θέσω θέμα να εξέλθουν της Συνόδου αν αρνούνται να αποτελούν τμήμα της», πρόσθεσε ο Αρχιεπίσκοπος.
Σε παρατήρηση ότι μίλησε επανειλημμένως για δημοκρατία ενώπιον της Συνόδου, ο Μακαριότατος ανέφερε ότι αυτό ισχύει πλήρως και αυτό είναι που θα ισχύσει και στην προκειμένη περίπτωση. «Αποφασίσαμε δημοκρατικά και ομόφωνα και αυτό που ζητώ είναι να σεβαστούν πρωτίστως τη δική τους υπογραφή», είπε.
«Όσοι δεν παρευρεθούν στην υποδοχή δεν έχουν θέση μετ’ εμού», ξεκαθάρισε ο προκαθήμενος της Εκκλησίας της Κύπρου.
Σημειώνεται, ότι μετά την εκλογή του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, είναι η πρώτη φορά που η Εκκλησία της Κύπρου διχάζεται σε ένα θέμα και μάλιστα από έναν εξωγενή παράγοντα, ο οποίος δοκιμάζει τη συνοχή της Συνόδου.
Σημειώνεται επίσης, πως οι σχέσεις του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου με τον Μητροπολίτη Λεμεσού βελτιώθηκαν σε μεγάλο βαθμό μετά την εκλογή του πρώτου και όλα έδειχναν ότι οι κατά καιρούς διαφωνίες δεν θα οδηγούσαν στα άκρα τους δύο αρχιερείς.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», έτοιμοι να στηρίξουν τον Αρχιεπίσκοπο ενώπιον της Συνόδου, η οποία θα συνέλθει μία μέρα πριν την άφιξη του Πάπα, είναι και άλλοι Συνοδικοί, οι οποίοι, πέραν των άλλων, θεωρούν εαυτούς θιγμένους από το γεγονός ότι, ούτε λίγο ούτε πολύ, εμφανίζονται από κάποιους ως λιγότερο ορθόδοξοι από ό,τι άλλοι Συνοδικοί.
Προηγουμένως, ο Μακαριότατος προέβη σε δηλώσεις τονίζοντας ότι η απόφαση της Ιεράς Συνόδου είναι υποχρεωτική για όλους. Παράλληλα επέκρινε τον Μητροπολίτη Λεμεσού λέγοντας «κακώς και χείριστα έπραξε που έκανε δηλώσεις». Ο Μακαριότατος αναφερόταν στη συνέντευξη του Μητροπολίτη Λεμεσού στον «Φ», στην οποία ανακοίνωσε ότι δεν θα παρευρεθεί στην τελετή υποδοχής, ενώ παράλληλα χαρακτήρισε τον Πάπα ως αιρετικό. Εξάλλου, ο Αρχιεπίσκοπος όσον αφορά τους διαφωνούντες τόνισε ότι δεν μπορούν να κάνουν ό,τι τους κατέβει».
Ο Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος εκλήθη να σχολιάσει χθεσινό δημοσίευμα του «Φ», σύμφωνα με το οποίο τουλάχιστον πέντε Συνοδικοί δεν θα παρευρεθούν στην υποδοχή του Πάπα, ανέφερε και τα εξής: «Δεν είμεθα λιγότερο Ορθόδοξοι ούτε από τον Άγιο Λεμεσού ούτε από τον Άγιο Κυρηνείας ή από οποιονδήποτε άλλο και οφείλουν να το καταλάβουν, διαφορετικά θα απομονωθούν και θα μείνουν μόνοι τους. Αν επιθυμούν να μείνουν μόνοι τους, ας μείνουν».«Έχουμε επισκεφθεί πέντε αρχιερείς το Βατικανό και δεν νομίζω ότι έχει αλλάξει η πίστη μας ή πουλήσαμε την Ορθοδοξία», πρόσθεσε.Ερωτηθείς για την εγκύκλιο που εξεδόθη για την επίσκεψη του Πάπα, ο Αρχιεπίσκοπος είπε πως την υπέγραψαν όλοι και ήταν όλοι ομόφωνοι.
ΑΝΗΣΥΧΕΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ
ΑΝΗΣΥΧΙΑ επικρατεί στους κόλπους της Εκκλησίας, ενόψει πληροφοριών που φέρουν φανατικούς από την Ελλάδα έτοιμους να κατέλθουν στην Κύπρο με σκοπό να συνδεθούν με τους εδώ ομοϊδεάτες τους, για να αντιδράσουν από κοινού στην επίσκεψη του Πάπα.
Χθες ο Μακαριότατος ερωτηθείς αν οι τοποθετήσεις που ακούστηκαν μπορεί να ενθαρρύνουν επεισόδια από λαϊκούς, ανέφερε: «Πιστεύω ναι, μπορούν να πάρουν θάρρος, αλλά δεν ανησυχώ επειδή ο Πάπας είναι προσκεκλημένος της Κυβέρνησης και οφείλει η Κυβέρνηση να προστατέψει τον φιλοξενούμενο. Δεν έχω καμία ανησυχία διότι μπορεί ο άλλος να πιστεύει ό,τι θέλει, αλλά και δεν έχει δικαίωμα να πάει να προσβάλει κάποιον φιλοξενούμενο. Αυτό πρέπει να το καταλάβουν οι πάντες. Εκτός αν θέλουν αναμέτρηση με την Αστυνομία. Τότε θα την έχουν».

«Όλοι μπορούν να είναι ευγενικοί»
Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ του Πάπα Βενέδικτου στην Κύπρο, δεν έχει σκοπό να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή οποιουδήποτε, αλλά έρχεται με σκοπό να επισκεφθεί το ποίμνιό του, δήλωσε ο Αρχιεπίσκοπος Αntonio Franco, Αποστολικός Νούντσιο του Βατικανού, με έδρα την Ιερουσαλήμ. Σε δηλώσεις του μετά από συνάντηση χθες με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια, ο Αρχιεπίσκοπος Φράνκο αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Ποντίφικα στην Κύπρο μεταξύ 4-6 Ιουνίου, χαρακτηρίζοντάς την προσκύνημα στα βήματα του Αγίου Παύλου. «Πιστεύω ότι όλοι μπορούν να είναι ευγενικοί με το άτομο και δεν υπάρχει λόγος για αντίδραση. Πρόκειται για μια απλή επίσκεψη ενός ατόμου που δεν έρχεται για να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή οποιουδήποτε ή για να δημιουργήσει προβλήματα».

«Δεν μπορούν να κάνουν ό,τι τους κατέβει»
ΣΧΕΤΙΚΑμε τους Συνοδικούς που φέρονται να διαφοροποιούνται, ο Μακαριότατος είπε: «Οντως υπάρχουν μερικοί που διαφοροποιούν τις απόψεις τους, αλλά δεν μπορούν να κάνουν ό,τι τους κατέβει. Οφείλουν πειθαρχία στη Σύνοδο. Πολλές φορές και εγώ δεν συμφωνώ με κάτι που θέλει η πλειοψηφία, αλλά πείθομαι στην απόφαση της πλειοψηφίας. Δεν μπορεί ο καθένας να κάνει ό,τι θέλει. Αν θέλουν μπορούν να μείνουν στις Μητροπόλεις τους. Αν θέλουν να απομονωθούν ας απομονωθούν, δουλειά δική τους».
πηγή: http://aktines.blogspot.com/2010/05/blog-post_1887.html
«Φιλελεύθερος»26/05/2010

Για επαλήθευση του θαύματος του αγίου Νεκταρίου

http://forum.christian-orthodox.gr/viewtopic.php?f=11&t=85&p=53756#p52566

Ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος, ο ομολογητής και θαυματουργός

Βαρυφορτωμένο ξεκίνησε το πρωί της 10ης Σεπτεμβρίου 1924 το πλοίο «Βασίλειος Δεστούνης» από το λιμάνι της Μερσίνας της Μικράς Ασίας με προορισμό την Εύβοια. Δεν μετέφερε μόνο 800 πονεμένους ρακένδυτους Μικρασιάτες πρόσφυγες. Στο αμπάρι του το πλοίο έκρυβε πολύτιμο θησαυρό. Ήταν ξύλινη (από κυπαρίσσι) λάρνακα με το τίμιο ιερό σκήνωμα του 40χρονου οσίου Ιωάννου του Ρώσου.
Οι τουρκικές αρχές είχαν απαγορεύσει αυστηρά στους Χριστιανούς τη μεταφορά του αγίου από το Προκόπιο. Είχαν μάλιστα σφραγίσει τον ομώνυμο περικαλλή ιερό Ναό του. Αλλά ο πιστός σιδηρουργός του Προκοπίου με άδεια του ευλαβεστάτου ιερέως π. Χαραλάμπους Αβερκιάδη τη νύχτα της 9ης Σεπτεμβρίου τόλμησε και παραβίασε κρυφά τον ιερό Ναό. Και ο τολμηρός Έλληνας και πιστός Μικρασιάτης Παναγιώτης Παπαδόπουλος, που επρόκειτο την επομένη να ταξιδέψει για την Ελλάδα, ανέλαβε να περιτυλίξει με κιλίμια το ιερό Λείψανο. Και με κίνδυνο της ζωής του το πέρασε από το τουρκικό τελωνείο.
Τόσο μεγάλη ευσέβεια και πίστη είχαν οι αγαπημένοι μας Μικρασιάτες πρόσφυγες. Μπορεί να έφθασαν στην μητροπολιτική Ελλάδα μας πάμφτωχοι υλικά, αλλά μας έφεραν τον ζωντανό τους πλούτο της Ορθοδόξου Παραδόσεως και ζωής όχι μόνο με το ήθος και την αρχοντιά τους, αλλά και με τα πλούσια εκκλησιαστικά κειμήλια, τις περίπυστες άγιες εικόνες και προπαντός με τα θησαυρίσματα των ιερών Λειψάνων των Αγίων τους.
Έτσι η Εύβοια χάρις στην πίστη των ευσεβών Μικρασιατών του Προκοπίου της Ανατολής απέκτησε τον θησαυρό αυτό, δηλαδή το ιερό άφθορο Λείψανο του αγίου Ιωάννου του Ρώσου. Σήμερα ευρίσκεται μέσα σε ασημένια Λάρνακα στον ομώνυμο περίλαμπρο Ναό του στο χωριό Νέο Προκόπιο στα βόρεια της νήσου.

Ποιος όμως ήταν ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος;
Στην περιοχή της Ουκρανίας, σ’ ένα χωριό της Μικρορωσίας, εκεί όπου τα ήσυχα νερά του Δνείπερου ποταμού διασχίζουν και ποτίζουν τον μεγαλύτερο σιτοβολώνα του κόσμου, γεννήθηκε γύρω στο 1690 ο Ιωάννης. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς, δίκαιοι και τίμιοι. Δίδαξαν στο παιδί τους από τη μικρή ηλικία τα ιερά γράμματα, την τέχνη της προσευχής και τον δρόμο της θυσίας και της αγάπης και προς τον Θεό και προς τους ανθρώπους. Ο Ιωάννης τα δεχόταν όλα με ευγνωμοσύνη. Τα εφάρμοζε με πιστότητα.
Την εποχή εκείνη τσάρος της Ρωσίας ήταν ο Μέγας Πέτρος, άνθρωπος πολεμοχαρής και σκληροτράχηλος. Ο Ιωάννης σε νόμιμη ηλικία κατετάγη στο ρωσικό στρατό. Έλαβε μέρος στον ατυχή ρωσοτουρκικό πόλεμο (1711), που διήρκεσε 7 χρόνια και είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες να συλληφθούν αιχμάλωτοι από τους Τατάρους. Ανάμεσα σ’ αυτούς ήταν και ο νέος τότε στρατιώτης Ιωάννης. Οι Τάταροι πούλησαν τον Ιωάννη σε κάποιον Τούρκο αξιωματικό του ιππικού, τον Ομέρ αγά από το Προκόπιο της Μικράς Ασίας, μια πόλη που ήταν κτισμένη σε υψόμετρο 1.200 μέτρων, 60 χιλιόμετρα έξω από την Καισάρεια της Καππαδοκίας.
Πολλοί τότε στρατιώτες αρνήθηκαν την ορθόδοξη πίστη τους πιεζόμενοι από τις απειλές των αλλόθρησκων Τούρκων. Μπροστά στα δώρα και τις υποσχέσεις των Αγαρηνών εκάμφθησαν. Αλλά ο γενναίος Ιωάννης παρέμεινε αλύγιστος στον ορθόδοξη πίστη του. Μέσα του βασίλευε η ευσέβεια και η βαθιά πεποίθηση ότι ο Θεός δεν θα τον εγκαταλείψει. Παραδίδει τη ζωή του στον Θεό με σύνθημά του: «Κύριος ποιμαίνει με, και ουδέν με υστερήσει» (Ψαλ. κβ΄ 1).
Προχωρεί γαλήνια, ατάραχα. Σηκώνει με υπομονή τον σταυρό του από τις ειρωνείες και τις περιφρονήσεις των άλλων που τον φώναζαν «κιαφίρη», δηλαδή άπιστο. Σταθερή είναι και η ομολογία του προς τον αγά του. «Είσαι αφέντης – του λέει – μόνο του σώματός μου, όχι όμως και της ψυχής μου. Είμαι πρόθυμος να υπακούω σε όλες τις διαταγές σου, εφ’ όσον με αφήσεις ελεύθερο στην πίστη μου. Διαφορετικά, εάν με πιέσεις να αλλαξοπιστήσω, ευχαρίστως σου παραδίδω την κεφαλή μου και όχι την πίστη μου. Χριστιανός γεννήθηκα, Χριστιανός θα αποθάνω. Τον Χριστό δεν πρόκειται να αρνηθώ».
Η σταθερή αυτή ομολογία του Ιωάννη συνδυασμένη πάντοτε με την εργατικότητα, την ταπεινοφροσύνη και την ευγενή συμπεριφορά του, τον έκαμαν πολύ συμπαθή στο σκληρό του αφεντικό.
Ο Ομέρ είχε αναθέσει στον Ιωάννη την ευθύνη του στάβλου του. Εκεί μέσα κάτω από ταπεινές συνθήκες, μέσα σε δυσοσμία και σε υγρό και σκοτεινό περιβάλλον ο Ιωάννης ο αιχμάλωτος και δούλος ζούσε αγία ζωή. Ήταν συνεπής και ακριβής όχι μόνο στα καθήκοντα της ευτελούς αυτής εργασίας αλλά και στα πνευματικά του καθήκοντα. Δοξολογούσε τον Θεό συνεχώς. Αναπολούσε τις ταπεινές συνθήκες κάτω από τις οποίες γεννήθηκε ο Κύριος στο σπήλαιο της Βηθλεέμ. Και Τον ευχαριστούσε, γιατί τον αξίωνε να ζει και αυτός σε τέτοιο περιβάλλον.
Σε κάποια γωνία του στάβλου ξάπλωνε ήσυχος και ειρηνικός για να ξεκουραστεί τις νύχτες. Αρκετές όμως νύχτες έφευγε. Πήγαινε στον γειτονικό αρχαίο ναό του Αγίου Γεωργίου, λαξευμένο σε βράχο, και εκεί όρθιος στον Νάρθηκα έκανε τις ακολουθίες του… Προσευχόταν με θέρμη μέσα στη νυχτερινή γαλήνη. Κάθε Σάββατο κοινωνούσε τα άχραντα Μυστήρια. Όλο και ελαμπρύνετο. Ένας ύμνος που τον εγκωμιάζει γράφει: «Καθαρός τῷ σώμματι καί τῇ ψυχῇ ὅλος γέγονας».
Το ζεύγος των αφεντικών του θαύμαζε όλο και περισσότερο τη βιωτή του απλού και ταπεινού αυτού δούλου. Του προσέφεραν λοιπόν ένα μικρό δωμάτιο για να ζει πιο άνετα. Ο Όσιος όμως ευγενικά το αρνήθηκε. Προτίμησε να ζει μέσα στην κακοπάθεια και την άσκηση παρά μέσα στη χλιδή και την άνεση. Ο ταπεινός τόπος του στάβλου «του εξασφάλιζε», όπως γράφει ο βιογράφος του, «την ευωδία του Αγίου Πνεύματος». Ζούσε λιτά, με ελάχιστη τροφή, και πλούσια προσευχή. Όλα τα δεχόταν αγόγγυστα. Και όταν ο αφέντης του πορευόταν έφιππος, εκείνος τον ακολουθούσε πεζός ταπεινά σαν σκλάβος του ψελλίζοντας λόγια του Ψαλτηρίου.
Η παρουσία του αγίου αυτού υπηρέτη και σκλάβου Ιωάννη ήταν μια συνεχής ευλογία για τον Ίππαρχο αγά του Προκοπίου. Το σπιτικό του όλο και πλούτιζε. Έγινε «ο πλουσιότερος και ο πλέον αξιοσέβαστος στον πόλη» άνθρωπος. Ο Ιωάννης είχε πλέον αποκτήσει κύρος. Όλοι τον σέβονταν. Σταμάτησαν οι ειρωνείες και οι εμπαιγμοί των άλλων.
Κάποια περίοδο που ο αγάς – σαν ευσεβής Μουσουλμάνος – είχε φύγει σε ιερή αποδημία – προσκύνημα στη Μέκκα, η γυναίκα του θέλησε να καλέσει σε φαγητό φίλους και γνωστούς για να ευχηθούν για τον ασφαλή γυρισμό και την καλή υγεία του αγά της. Καθώς έφερνε η κυρία στους συνδαιτυμόνες το γνωστό φαγητό της Ανατολής, το πιλάφι, στράφηκε προς τον Ιωάννη και του είπε: «Πόση χαρά θα ένιωθε, Γιοβάν, σήμερα ο αφέντης σου, αν γευόταν από αυτό το αγαπημένο του φαγητό.» Ο Ιωάννης με απλότητα ζήτησε ένα πιάτο με πιλάφι. Και με τη δύναμη της αδιακρίτου πίστεως και θερμής προσευχής του το πιάτο θαυματουργικώς απεστάλη στο αφεντικό του! Οι παριστάμενοι δεν πίστεψαν. Γέλασαν… Όταν όμως μετά από καιρό επέστρεψε ο αγάς και έφερε πίσω το πιάτο άδειο με το οικόσημο της μωαμεθανικής του οικογένειας, τότε πείστηκαν όλοι για τη δύναμη της πίστεως του άκακου και φιλάγαθου και φιλάνθρωπου αυτού δούλου.
Ύστερα και από το γεγονός αυτό, το ζεύγος των κυρίων πίεζε περισσότερο τον Ιωάννη να μην κατοικεί πια στον ανθυγιεινό στάβλο και του παραχώρησε δωμάτιο για να ζει με αξιοπρέπεια. Αυτός όμως και πάλι – όπως και την πρώτη φορά αρνήθηκε. Προτίμησε να ζει ως ταπεινός δούλος Ιησού Χριστού στο «ησυχαστήριο» που τόσα χρόνια είχε αγαπήσει μένοντας πιστός στα θελήματα του αγά του και στη διακονία και τις περιποιήσεις των άκακων και άλογων ζώων.
Έφθασε κάποτε η ώρα που ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος επρόκειτο να εγκαταλείψει τα εγκόσμια και να αναχωρήσει για τον ουρανό. Ο Όσιός μας αρρώστησε. Παρέμενε ξαπλωμένος με υπομονή στον ταπεινό αχυρώνα του στάβλου ευγνωμονώντας τον Θεό για όλα τα δώρα που του είχε χαρίσει. Κάποια στιγμή αισθάνθηκε ότι πλησιάζει το τέλος του και ζήτησε με ισχυρό πόθο να κοινωνήσει τα Άχραντα Μυστήρια. Και, επειδή υπήρχε την περίοδο εκείνη ατμόσφαιρα μίσους από φανατισμένους Τούρκους, ο διακριτικός και ευλαβής ιερέας π. Θεόδωρος Παπαδόπουλος έφερε τη θεία Κοινωνία με άκρα ευλάβεια μυστικά μέσα σε ένα μήλο. Με ιερή συγκίνηση ο όσιος και ομολογητής του Χριστού Ιωάννης κοινώνησε για τελευταία φορά. Και ειρηνικά παρέδωσε την αγνισμένη και φωτισμένη ψυχή του στον αγαπημένο του Κύριο Ιησού Χριστό. Ήταν 27 Μαΐου του έτους 1730. Η είδηση διαδόθηκε αστραπιαία σε όλο το Προκόπιο. Μεγάλο πένθος απλώθηκε σε όλη την περιοχή της Καππαδοκίας. Ο Ομέρ αγάς τον τίμησε και τον έκλαψε.
Στη συνείδηση όλων, Χριστιανών και Οθωμανών, ο δούλος του Θεού Ιωάννης ήταν ένας άγιος. Είχαν περάσει τριάμισι μόλις χρόνια από την κοίμηση του Αγίου. Οι Προκοπιείς έβλεπαν κάθε νύχτα «φῶς λάμπον ἅγιον τῷ τοῦ ὁσίου μνήματι». Έτσι με θαυμαστή υπόδειξη του Αγίου το Νοέμβριο του 1733 έγινε η ανακομιδή των ιερών Λειψάνων του. Έκθαμβοι οι πιστοί Χριστιανοί αντίκρισαν το ιερό Λείψανο του νέου αυτού ασκητού και ομολογητού «ἀκέραιο καί εὐωδιάζον». Με ιερό δέος το εναπέθεσαν κάτω από την Αγία Τράπεζα του Αγίου Γεωργίου (του ναού που τόσο είχε αγαπήσει ο Άγιος).
Εκατό χρόνια μετά, το 1832, ο στρατός του Ογλού Οσμάν πορευόμενος σε πολεμική αποστολή λεηλάτησε το Προκόπιο. Βεβήλωσε και λήστεψε τον ιερό ναό. Παρέδωσε το ιερό Λείψανο του αγίου Ιωάννου στις φλόγες. Αλλά ο Άγιος παρουσιάστηκε σε όραμα και φοβέρισε τους ασεβείς Οθωμανούς. Έντρομοι οι στρατιώτες εγκατέλειψαν αμέσως εκεί ό,τι είχαν κλέψει και έφυγαν διακηρύσσοντας το μεγάλο θαύμα. Το σκήνωμα του Αγίου παρέμενε άθικτο, όμως μαύρισε επιφανειακά. Το 1862 με επέμβαση θαυματουργική του Αγίου γλύτωσαν από το σεισμό είκοσι παιδάκια του ελληνικού σχολείου.
Η φήμη του οσίου Ιωάννου ως θαυματουργού είχε απλωθεί πλέον σ’ όλη τη Μ. Ασία. Πάμπολλες είναι οι μαρτυρίες για τα θαύματά του. Πλήθη λαού τον επισκέπτονται και ζητούν θεία προστασία και βοήθεια. Τον ονομάζουν «θεραπευτή Άγιο». Οι Τούρκοι τον αποκαλούν «κουλέ Γιουβάν», αιχμάλωτο Ιωάννη. Με πίστη και αυτοί λαμβάνουν «το σιφά σουγιού», το νερό του αγιάσματός του. Με αυτό θεραπεύονται, ραντίζουν τα χωράφια, σταματούν οι επιδημίες. Μια δοξολογία εξέρχεται από τα χείλη όλων. Η λάρνακα του Οσίου «ἰατρεῖον δέδεικται πάσης ἀσθενείας». Έκθαμβος ο υμνογράφος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας αείμνηστος π. Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης θα γράψει: «Ἰδόντες σου τήν βιοτήν καί τήν πτωχείαν τήν πολλήν οἱ Ἀγαρηνοί, Ἰωάννη, σφόδρα ηὐλαβήθησαν ἠθῶν σου τήν σεμνότητα». Και σε δόξασαν. Και με μεγάλη φωνή διέδιδαν ότι είσαι φίλος και οικείος του Θεού!
Ο Ορθόδοξος κόσμος της Ανατολής απέδειξε τη μεγάλη του ευλάβεια και την ευγνωμοσύνη του προς τον όσιο Ιωάννη και με την ανέγερση μεγαλοπρεπούς βυζαντινού ναού στη μνήμη του ονόματός του στο Προκόπιο της Μικράς Ασίας. Για την ανέγερση αυτή έγινε πανελλήνιος συναγερμός. Μεγάλη ήταν και η συνεισφορά της Ι. Μ. Αγίου Παντελεήμονος Αγ. Όρους. Εκεί, μέσα στον λαμπρό αυτό ναό διαστάσεων 50×40 και ύψους 30 μέτρων και με τα 2 καμπαναριά του, που διαλαλούσαν τη δόξα της Χριστιανοσύνης από το 1886 έως τις 9 Σεπτεμβρίου 1924 ο άγιος Ιωάννης μέσα από την ξύλινη λάρνακα δεχόταν τις παρακλήσεις του αγαπημένου του πιστού λαού. (Δυστυχώς ο ναός αυτός κατεδαφίστηκε από τα θεμέλιά του το 1950 με εντολή του φανατικού «καϊμακάμη», Τούρκου διοικητού του Προκοπίου).
Τώρα ο όσιος Ιωάννης ο Ρώσος ο ομολογητής φιλοξενείται στο χώρο της ευβοϊκής γης. Το αγιασμένο ιερό του σκήνωμα αναπαύεται πλέον μόνιμα μέσα στον καινούργιο ολόλαμπρο, περικαλλή ναό του που έκτισαν στο Νέο Προκόπιο Ευβοίας με πολλές θυσίες οι πιστοί μας πρόσφυγες μαζί με τη συνδρομή πολλών ευσεβών Χριστιανών. Συνεχίζει ο Όσιός μας και από εκεί με την ίδια, όπως πάντα, απέραντη αγάπη του και στοργή να ακούει τις δεήσεις και τις προσευχές των πιστών αδελφών του. Και να θαυματουργεί σε πολλούς. Συνεχώς καταγράφονται και νέα θαύματά του.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προξενεί ένα ταπεινό μπαστουνάκι που παραστέκει δίπλα στην ασημένια λάρνακα του Αγίου. Βουβός μάρτυρας θαύματος. Προέρχεται από τη συγκύπτουσα γερόντισσα Μαρία Σιάκα από το Φρέναρος Αμμοχώστου (Κύπρο), η οποία στις 11.08.78 θεραπεύτηκε εκεί από τον Άγιο και με φωνή πνιγμένη από δάκρυα ευγνωμοσύνης του είπε: «Ίντα (τι) να σου δώσω, παλληκάρι μου; Άγιέ μου, είμαι φτωχιά, θα σου δώσω το μπαστούνι μου, διότι εν μου (δεν μου) χρειάζεται μέχρι να πεθάνω».
Συγκινητική είναι και η παρουσία του Αγίου τον Μάρτιο του 1999 στη Σερβία. Όπως η υπέρμαχος Στρατηγός, η Παναγία μας, ενδυνάμωσε τους στρατιώτες μας το 1940, έτσι και ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος σε οράματα που πολλοί τον είδαν, τους βεβαίωσε: «Πηγαίνω στο Βελιγράδι, γιατί σφαγιάζεται η Ορθοδοξία». Και πράγματι· ντυμένος στρατιωτικά ο Άγιος ενίσχυε πολλούς Σέρβους την περίοδο εκείνη με τη θαυματουργική παρουσία του, όπως το κατέθεσαν αυτόπτες αξιόπιστοι μάρτυρες Σέρβοι.
Ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος ο ομολογητής αγάπησε αληθινά, βαθιά και ισόβια τον Χριστό μας. Καμιά δυσκολία δεν στάθηκε ικανή, ώστε να χαλαρώσει τους δεσμούς της αγάπης του προς τον Κύριό μας, τον Ιησού Χριστό. Ούτε η μικρή του ηλικία τον εμπόδισε, ούτε το αρνητικό παράδειγμα της αποστασίας των συστρατιωτών του ούτε οι συνθήκες της αιχμαλωσίας ούτε οι πιέσεις και οι ειρωνείες των αλλοπίστων ούτε ο τόπος της διαμονής του. Όλα αυτά τα περιφρόνησε. Και είχε πάντοτε ως σύνθημα της ζωής του να πράττει «ό,τι αρέσει στον Βασιλέα Χριστό», οπουδήποτε και αν βρίσκεται. Γι’ αυτό με τη Χάρη του παντοδύναμου Θεού μέσα σε 40 μόλις χρόνια ολοκλήρωσε τον προορισμό του με τόσο θεάρεστη ακρίβεια. Έζησε άγια! Γι’ αυτό ο Κύριος, ο Παντοκράτωρ, τον βράβευσε με δόξα μεγάλη, με το φωτοστέφανο το τιμημένο του Αγίου!
Ας βαδίζουμε κι εμείς στα ίχνη του και με τις πρεσβείες του ας σταθεροποιούμε τις αποφάσεις μας για αγώνα αγιασμού μέχρι θανάτου.
πηγή: http://www.xfd.gr/%CE%B5%CE%BF%CF%81%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%AC/%CE%BC%CE%AC%CE%B9%CE%BF%CF%82/%CE%BF-%CF%8C%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%B9%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CE%BF-%CF%81%CF%8E%CF%83%CE%BF%CF%82-%CE%BF-%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B7%CF%84%CE%AE%CF%82

Αναγνώστες