Σάββατο, 5 Μαρτίου 2011

Κυριακή της Τυροφάγου

Τρία σημεία, τρεις κατευθυντήριες γραμμές, εν όψει της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής που από αύριο αρχίζει, θέτει ενώπιών μας η σημερινή ευαγγελική περικοπή.
Τρεις ουσιώδεις προϋποθέσεις μας θέτει ο ευαγγελιστής Ματθαίος από την επί του Όρους Ομιλίας του Κυρίου.
Αυτές οι πνευματικές προϋποθέσεις είναι πολύ σημαντικές, ώστε να αξιοποιήσουμε επωφελώς και εποικοδομητικά την περίοδο που προηγείται των εορτών του Πάθους και της Αναστάσεως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού που είναι δηλαδή η Μεγάλη Τεσσαρακοστή.
Η πρώτη προϋπόθεση είναι η αρχή της συγγνώμης: «εάν, μας λέει ο Κύριος, συγχωρείτε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρεί και σάς ο Πατέρας σας ο επουράνιος. Αν πάλι δεν συγχωρείτε τους ανθρώπους, ούτε και ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας αμαρτήματα».
Συχνά στη ζωή μας πέφτουμε σε σφάλματα, και έχουμε την ανάγκη, και ενίοτε την απαίτηση, να μας συγχωρήσουν οι συνάνθρωποί μας, και παράλληλα επιζητούμε και προσευχόμαστε για τη άφεση των αμαρτιών μας από τον Θεό.
Προϋπόθεση όμως της συγγνώμης του Θεού αποτελεί η δική μας συμπεριφορά προς τους αδελφούς μας.
Δεν μπορούμε να ζητάμε το έλεος του Θεού, κι εμείς να είμαστε ανάλγητοι και σκληροί απέναντι σε όσους έχουν κάνει κάποιο λάθος ή έχουν σφάλλει απέναντί μας.
Δεν μπορούμε να θεωρούμε τους εαυτούς μας ως καλούς χριστιανούς, από τη στιγμή που δεν μπορούμε να συγχωρέσουμε έστω και έναν άνθρωπο.
Πάνω σε αυτό θα σας πω ένα περιστατικό από το γεροντικό: Κάποτε είχε πάει έναν χριστιανός αξιωματούχος στο άγιο Όρος, εκεί ζήτησε να εξομολογηθεί στον γέροντα του μοναστηριού λέγοντάς του ότι: «ο καλύτερός του φίλος, του έκανε ένα μεγάλο κακό και ότι δεν επρόκειτο να τον συγχωρέσει» ποτέ, ο γέροντας του είπε «καλά παιδί μου, όμως το βράδυ θα ᾿ρθεις να κάνουμε μαζί προσευχή» έτσι και έγινε το βράδυ πήγε ο αξιωματούχος να προσευχηθεί μαζί με τον γέροντα. Άρχισε τότε ο γέροντας την Κυριακή προσευχή: «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς, αγιασθήτω το όνομά Σου, ελθέτω η Βασιλεία σου, γενηθήτω το θέλημά σου ως εν ουρανώ και επί της γης. Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον, και μην αφίεις τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς δεν αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών.
«Όχι» φώναξε ο αξιωματούχος «λάθος το λες πάτερ δεν λέγει έτσι» «γιατί παιδί μου πως το λέμε» του λέγει ο γέροντας «και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών» έτσι το λέμε γέροντα, τον κοίταξε τότε ο γέροντας και του λέγει: «παιδί μου πως είναι δυνατόν να ζητούμε από τον Θεό να μας συγχωρέσει ενώ εμείς δεν μπορούμε να συγχωρήσουμε τον αδελφό μας;» Τότε κατάλαβε το λάθος του ο αξιωματούχος και συγχώρεσε τον φίλο του.
Επομένως, κριτήριο της συγγνώμης του Θεού είναι η δική μας στάση απέναντι στους συνανθρώπους μας.
Η δεύτερη προϋπόθεση αφορά τα εξωτερικά στοιχεία του ανθρώπου που νηστεύει: «όταν νηστεύετε, μας λέγει ο Χριστός, να μην το δείχνετε, όπως οι υποκριτές, με σκυθρωπά πρόσωπα, για να δείχνετε ότι τάχα νηστεύετε. Αλλά να είστε περιποιημένοι και να μη δείχνετε ότι νηστεύετε, και ο Θεός που βλέπει τί κάνετε στα κρυφά, θα σας ανταμείψει στα φανερά».
Αποτελεί μεγάλη αρρώστια για κάθε εποχή η υποκρισία, η ωραιοποίηση του εξωτερικού μας προφίλ, και αυτό στηλιτεύει ο Χριστός λέγοντας: «η ψυχή σας είναι όπως οι τάφοι εξωτερικά φαίνονται ωραίοι όμως μέσα είναι γεμάτοι από οστά και ακαθαρσίες» .
Η νηστεία δεν μπορεί να συνοδεύεται από αυτοπροβολή και υπερηφάνεια, διότι αποτελεί προσωπική άσκηση και θυσία προς τον Θεό, ο οποίος βλέπει τον κόπο μας, αφουγκράζεται τις προσευχές μας και ανταποκρίνεται με σωτήριο τρόπο στα αιτήματά μας.
Η νηστεία απαιτεί σεμνότητα, όχι διαφήμιση, ούτε κατάκριση του συνανθρώπου. Γι αυτό, θα σας αναφέρω ένα παράδειγμα, όταν κατά την περίοδο της Σαρακοστής μάς προσφέρουν κάτι, πριν ρωτήσουμε αν αυτό είναι νηστίσιμο ή όχι, ας αναλογιστούμε εάν η ερώτηση αυτή καλλιεργεί στην προκειμένη περίπτωση την αγάπη μεταξύ των εν Χριστώ αδελφών ή αποτελεί υπεροπτική δήλωση και επίδειξη ότι τάχα εγώ νηστεύω, ενώ εσείς όχι.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς λέγει: «Ο τελικός σκοπός της νηστείας είναι η κάθαρση της ψυχής. Ποιά μπορεί να είναι η ωφέλεια μιας αποχής απ’ τις υλικές τροφές, που θα την ακολουθούσε ήττα και υποδούλωση στα σαρκικά φρονήματα και πάθη;»
Άλλωστε, μέσα από τους βίους των Αγίων, κι ακόμα περισσότερο των ασκητών της ερήμου, γνωρίζουμε ποιά είναι η ορθή αντιμετώπιση ενός τέτοιου διλήμματος.
Η τρίτη προϋπόθεση αφορά τους θησαυρούς, τους επίγειους και τους επουράνιους.
Ο Χριστός μάς αποτρέπει να συνάγουμε επίγειους θησαυρούς, που φθείρονται και αφανίζονται είτε από φυσικά αίτια είτε από τους κλέπτες.
Μην παρασυρόμαστε από τα ασήμαντα και χάνουμε τα ανεκτίμητα, τα μόνιμα, τα αληθινά, τα αιώνια πλούτη.
Κι αυτά είναι οι άγιες αρετές, οι καρποί του Αγίου Πνεύματος: η αγάπη, η χαρά, η ειρήνη, η ανεκτικότητα, η καλοσύνη, η αγαθότητα, η πίστη, η καλοσύνη, η πραότητα, η εγκράτεια.
Σ’ αυτούς τους ουράνιους θησαυρούς να στρέψουμε το νου μας, αυτούς να αγαπήσουμε, να ποθήσουμε και να κατακτήσουμε. «Γιατί, όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί είναι και η καρδιά σας», θα μας πει τελειώνοντας τη σημερινή περικοπή.
Και όντως, έτσι είναι.
Αυτές οι τρεις αρχές, η συγχωρητικότητα, η απλότητα και η επιθυμία των επουράνιων αγαθών, ή αντίθετα, η έλλειψη σκληροκαρδίας, υποκρισίας και φιλαργυρίας, οφείλουν να συνοδεύουν την πορεία της ζωής μας.
Μ’ αυτούς τους θησαυρούς να γεμίζουμε τις αποσκευές μας για το ουράνιο ταξίδι μας.
Έτσι θα γίνουμε πλούσιοι, πάμπλουτοι, αιώνια πανευτυχείς.
Καλή τεσσαρακοστή.

Αναγνώστες