Παρασκευή, 5 Αυγούστου 2011

Οι νηπιοβαπτισμοί των αρχαίων Ελλήνων & άλλων λαών (τελευταίο μέρος)

Αγνισμοί επί ενηλίκων. 
Τοιούτους αγνισμούς επί ενηλίκων είτε ως μέσον μυήσεως (initiatio) σε Θρησκευτικά μυστήρια ή τελετές είτε ως μέσον συμμετοχής σε προνόμια φυλετικά, βρίσκουμε επίσης σε πολλούς λαούς παλαιότερα και τώρα.
Έτσι δι΄ ύδατος ιερού ραντίζονται οι μέλλοντες να ονομασθούν βραχμάνες, δικαιούμενοι του λοιπού ν΄ αναγιγνώσκουν τα ιερά βιβλία και να μετέχουν στις θρησκευτικές τελετές του Βραχμανισμού.
Παρόμοιο δ΄ έθιμο βρίσκουμε σήμερα και στην Αυστραλία και αλλού. Και οι ιερές βίβλοι των παλαιών Περσών σε παρεμφερή τελετή υπέβαλλαν τους μέλλοντας ν΄ αναγεννηθούν πνευματικά και να μετέχουν στην θρησκευτική κοινότητο.
Είδος δε βαπτίσματος συνηθίζονταν και στους μυουμένους στις ιδιαίτερες θρησκευτικές κοινότητες ή τα μυστήρια, όπως τα της Ίσιδος στα οποία οι μύστες βαπτίζοντας από τον ιερέα προς αγνισμό και άφεση αμαρτιών (πρβ. και Απουληΐου Μεταμόρφ. XI), τα ορφικά και τα ελευσίνια, όπου όχι μόνο απαραίτητη ήταν η προηγουμένη κάθαρση (με τα οποία ο διερχόμενος θεωρούνταν ως απαλλαγμένος αμαρτημάτων και νέος άνθρωπος), αλλά και η των μυστηρίων αποκάλυψη εθεωρείτο ως έγκλημα. Όχι άστοχα παραλληλίζει αυτά προς το χριστιανικό βάπτισμα ο Κλήμης ο Αλεξανδρινός  (Στρωματείς Ε΄ 71. 72).
Παρομοίους δε αγνισμούς μυητικούς συναντάμε και στις άλλες ιδιαίτερες θρησκευτικές κοινότητες, οι οποίες υπό την επίδραση των ανατολικών θρησκευμάτων σχηματίσθηκαν ανά τον ελληνορρωμαϊκό κόσμο (πρβ. και λόγον Δημοσθένους «Περὶ στεφάνου» 313).
Άξιο μνείας, ότι και το βάπτισμα δι αίματος, του οποίου γίνονταν χρήση στη λατρεία της μεγάλης μητρός (ταυροβόλιον), δεν είναι άγνωστο ουδέ παρά τις φυλές και των σημερινών ακόμη χρόνων, όπως στην Αυστραλία και αλλού, όπου το παιδί ή ο έφηβος ραντίζεται δι΄ αίματος του πατρός ή συγγενούς αυτού ή με ιερό αίμα, όπως μετοχετευθη σε αυτό γενναιότητα και εισαγωγή στην σχετική φυλή.
Τέλος άξια ιδιαιτέρας μνείας εδώ τα βαπτιστικά φαινόμενα στον Ιουδαϊσμό, από τα οποία τα κυριότερα είναι τα εξής: α) οι νομικές λούσεις της Π. Διαθήκης, επιβαλλόμενες από τον μωσαϊκό νόμο ως προπαρασκευή στις μελλοντικές ιερές πράξεις (θυσίας κλπ.) και προς απόκτηση της λευιτικής καθαρότητας (Έξοδος Κθ΄ 1, Λευιτ. Η 6, ια΄-ιε΄, ιστ΄ 4 πρβ. και Ιουδήθ ιβ΄ 7 κλπ.), β) το λεγόμενο βάπτισμα των προσήλυτων Εσσαίων, τις οποίες όφειλε να δεχθεί ένας Εθνικός για να γίνει δεκτός στον Ιουδαϊσμό (βλ. και λ. προσηλύτων βάπτισμα) και γ) το λεγόμενο βάπτισμα των Εσσαίων, με το οποίο κάποιος γίνονταν δεκτός στις τάξεις της αιρέσεως αυτής μετά προηγούμενη ετήσια δοκιμασία. Γνώρισμα δε κοινό και των τριών τούτων βαπτιστικών φαινομένων του Ιουδαϊσμού είναι η αυτοκάθαρση, ή απουσία δηλαδή του βαπτίζοντος.
Εκ της βραχείας ταύτης ανασκοπήσεως των βαπτιστικών φαινομένων των διαφόρων λαών και θρησκευμάτων, της αρχαιότητος και της συγχρόνου εποχής, συνάγεται, η αρχαιότητα και η καθολικότητα της χρήσεως του ύδατος ως θρησκευτικού ή ηθικού καθαρσίου μέσου.
Ακριβώς δε η παλαιότητα και η καθολικότητα του θρησκευτικού τούτου θεσμού καθιστά ουχί πολύ σκόπιμες προσπάθειας ενίων λογίων προς εξήγηση τοιούτων εθίμων που συναντιόνται και σε παλαιότερες και σε νεώτερες Εθνικές φυλές εκ της επιδράσεως του χριστιανικού βαπτίσματος (πρβ. προσπάθεια του Nassau προκειμένου περί των κατοίκων της Δυτικής Αφρικής), όπερ δικαιούται τις να ισχυριστεί ασφαλώς μόνον περί του Μιθραϊσμού και του Μωαμεθανισμού. Άρα ούτε το του Προδρόμου, ούτε το Χριστιανικό βάπτισμα ήταν ολοκληρωτικά και απόλυτο νέο στην ιστορία της θρησκείας, νέο ήταν μόνο το περιεχόμενο.

Αναγνώστες